Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr[...], po rozpatrzeniu pisma zatytułowanego "Odwołanie" złożonego przez K.G. , działając na podstawie art. 134 Kpa, stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podało, że w piśmie zatytułowanym "Odwołanie" K. G. odwołuje się od wstępnego podziału nieruchomości gruntowej oznaczonej nr geodezyjnym [...], usytuowanej w miejscowości [...]., gmina C.

Kolegium zaznaczyło, że zgodnie z art. 127 Kpa odwołanie jest środkiem zaskarżenia za pomocą którego podmioty uprawnione mogą żądać weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych w celu ich kasacji lub reformacji. Nie dają one jednak podstaw do uruchomienia postępowania z urzędu. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne.

Organ wskazał, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji.

Organ podkreślił, że prawo odwołania służy od decyzji, a odwołanie jest niedopuszczalne jeśli rozstrzygnięcie w postaci aktu administracyjnego - w tym przypadku w formie decyzji - nie zapadło.

Kolegium zauważyło, że z pisma K. G. wynika, iż kwestionuje on etap przygotowania projektu rozbudowy drogi gminnej nie godząc się na przebieg drogi na odcinku dotyczącym jego nieruchomości.

Organ zauważył, że z wyjaśnień uzyskanych z urzędu Gminy C. , jak i wyjaśnień samego zainteresowanego wynika, że przed organem pierwszej instancji na dzień dzisiejszy nie zapadła żadna decyzja administracyjna w przedmiocie podziału działki nr [...] usytuowanej w miejscowości [...], gmina C. będącej własnością K. G. Faktem jest jednak, że planowana jest rozbudowa drogi gminnej i prace projektowe zmierzające do realizacji inwestycji są zaawansowane.

Kolegium podało również, że w piśmie uzupełniającym odwołujący się wnosi o weryfikację decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] o uwarunkowaniach środowiskowych jednak decyzja ta jest aktualnie przedmiotem rozpoznania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wyniku złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej.

Reasumując Kolegium uznało, że odwołanie skarżącego nie może być rozpoznane, skoro w momencie złożenia środka zaskarżenia brak władczego rozstrzygnięcia w sprawie.

Od powyższego postanowienia K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zakwestionował wstępne ustalenia, co do podziału jego nieruchomości gruntowej. Stwierdził, że gmina buduje drogę bez wymaganej dokumentacji, a nieistniejący prawnie podział nieruchomości uważa za dokonany. Skarżący uważa zabudowę na działce sąsiedniej za nielegalną. Podał, że o inwestycji tej w Starostwie Powiatowym w [...]. nie mógł uzyskać żadnej informacji. Skarżący oświadczył, że nie ufa administracji gminnej i uważa, że mogło mieć miejsce samoistne uwłaszczenie się gminy na jego gruncie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego organ wskazał, że są one nieuzasadnione (nie dotyczą bezpośrednio samego rozstrzygnięcia będącego przedmiotem weryfikacji) i nie mogą skutkować zmianą zaskarżanego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Poza sporem jest, że K. G. za pośrednictwem poczty w dniu 25 marca 2011 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. pismo z tej samej daty zatytułowane "Odwołanie". W piśmie tym wskazał, że odwołanie składa "W związku z podziałem mojej działki nr [...] w miejscowości [...] Gmina C.(...)". W piśmie tym skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących podziału swej nieruchomości. Zarzucił: brak poinformowania go o dokonanym podziale, przeprowadzenie linii podziału drogi po ścianie jego budynku oraz zaprojektowanie zbyt wąskiego pobocza - niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, posługiwanie się przez Gminę C. mapą podziałową, mimo braku decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Skarżący wskazał, że właściwym rozwiązaniem byłaby budowa drogi według projektu geodety T. R. powołanego w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym o ustanowienie drogi koniecznej. W piśmie tym skarżący domagał się także weryfikacji decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., nr[...], zarzucił nieprawdę Wójtowi w ustaleniu funkcji drogi gminnej w decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] oraz domaga się wyjaśnienia od kiedy Gmina jest posiadaczem działki nr [...].

Uszło uwadze skarżącego, że zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) odwołanie przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej wydanej przez organ pierwszej instancji oraz że przepis art. 134 Kpa nakłada na organ odwoławczy obowiązek oceny dopuszczalności odwołania, w tym wyjaśnienie, czy w sprawie opisanej w piśmie zawierającym odwołanie została wydana przez organ pierwszej instancji decyzja administracyjna.

Jak wynika z materiału dowodowego w momencie wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie została wszczęta sprawa administracyjna i nie została wydana żadna decyzja w przedmiocie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (pismo Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2011 r.), a sprawa podziału znajduje się dopiero na etapie przygotowywania dokumentacji projektowej i geodezyjno – prawnej dotyczącej realizacji inwestycji dotyczącej przebudowy grogi gminnej nr [...].

Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., jako organ odwoławczy ogólnie właściwy w sprawach z zakresu podziału nieruchomości (art. 17 pkt 1 Kpa w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, skoro brak obecnie sprawy administracyjnej dotyczącej tej materii.

Pismo skarżącego nie mogło być potraktowane jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr[...], ponieważ od tej decyzji skarżący już wnosił odwołanie, które zostało rozpatrzone decyzją SKO w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Od tej ostatniej decyzji również nie mogło być wniesione odwołanie, ponieważ od decyzji tej służył inny środek prawny - skarga do sądu administracyjnego. Odwołanie nie mogło być dopuszczalne, jeżeli chodzi o podniesioną w piśmie skarżącego sprawę posiadania przez Gminę działki nr[...], ponieważ - jak podniesiono wyżej – odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej. Sprawa dotycząca posiadania gruntu jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, w której przepisy prawa nie przewidują działania przez organ administracji w formie decyzji administracyjnej.

Z treści skargi, pisma uzupełniającego skargę z dnia 21 lipca 2011 r. oraz wyjaśnień złożonych na rozprawie wynika, że zarzuty K. G. sprowadzają do kwestionowania mapy z projektem podziału w zakresie dotyczącym jego działki nr [...], sporządzonej przez geodetę A. P. , gdzie kwestionuje on nie tylko zaproponowany podział wynikający z przygotowywanej inwestycji rozbudowy drogi gminnej nr [...], ale też ustalenie przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr[...]. Sąd zwraca jednak uwagę, że aby złożyć wniosek o wydanie przez starostę decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej zrid) najpierw wnioskodawca (zarządca drogi gminnej) musi zgromadzić odpowiednią dokumentację m.in. mapę zawierającą projekt podziału nieruchomości (art. 11d ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych – Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm. – dalej specustawa). Po złożeniu wniosku starosta zawiadamia właścicieli nieruchomości objętej wnioskiem o wszczęciu postępowania o wydanie zrid (art. 11d ust. 5 specustawy). Określenie linii rozgraniczających teren inwestycji oraz zatwierdzenie podziału nieruchomości następuje w zrid (art. 11f ust. 1 pkt 2 i 5 specustawy). Od zrid dotyczącego realizacji inwestycji w zakresie drogi gminnej przysługuje stronie odwołanie do właściwego wojewody (art. 11g ust. 1 pkt 1 specustawy).

Jeżeli zatem skarżący ma zastrzeżenia do zaproponowanego przez geodetę na mapie podziału jego działki nr [...], to po wszczęciu postępowania o wydanie zrid i po zawiadomieniu go o tym zdarzeniu będzie miał prawo zgłoszenia swych uwag do projektu podziału organowi prowadzącemu postępowanie (staroście), a jeżeli nie zostaną one uwzględnione w zrid, wówczas będzie skarżącemu służyło prawo zgłoszenia zarzutów w odwołaniu od tej decyzji.

Z akt sprawy (w tym treści pisma z dnia 16 czerwca 2011 r. załączonego do pisma uzupełniającego skargę z dnia 21 lipca 2011 r.) wynika, że aktualnie kwestia podziału jest na etapie zawiadomienia stron o czynnościach przyjęcia granic nieruchomości (§ 6 rozporządzenia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu podziału nieruchomości – Dz. U. Nr 268, poz. 2663), a Gmina nie złożyła jeszcze wniosku o wydanie zrid, dlatego też zarzuty skargi w zakresie podziału nieruchomości skarżącego obecnie są przedwczesne. W tym miejscu wypada jedynie wskazać, że to, że mapa z projektem podziału została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie oznacza, iż sama ta mapa spowodowała podział nieruchomości w niej uwidocznionych. Jak wynika z przepisu § 14 pkt 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu podziałów nieruchomości w zw. z art. 12 ust. 1, art. 17 ust. 1 i art. 23 specustawy dopiero ostateczne lub zaopatrzone w rygor natychmiastowej wykonalności zrid zatwierdzające podział nieruchomości stanowi podstawę do umieszczenia przez organ, który wydał decyzję, na mapie z projektem podziału nieruchomości adnotacji o treści: "Niniejszy podział nieruchomości został zatwierdzony decyzją ..... z dnia ..... nr ...", z podpisem upoważnionej osoby. Zatem podział zaproponowany na mapie będzie wywierał skutki prawne dopiero po ostatecznym jego zatwierdzeniu w formie zrid i to zezwolenie będzie podstawą do dokonania zmian w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości (art. 12 ust. 3 specustawy). Wówczas to organ wydający decyzję będzie obowiązany do zgłoszenia staroście zrid, z którego wynikają zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (art. 23 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne).

Sąd zauważa, że w skardze i w piśmie uzupełniającym skargę K.G. domaga się wyjaśnienia przez Sąd sprawy podziału jego działki nr [...], wyjaśnienia legalności zabudowy sąsiedniej działki nr[...], wyjaśnienia statusu własnościowego działki nr [...] oraz odrzucenia podziału jego działki i wykreślenia podziału z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Uszło jednak uwadze K. G., że rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego przez skarżącego aktu – postanowienia z dnia [...]kwietnia 2011 r., nr[...] . Obowiązkiem Sądu była zatem ocena prawidłowości stwierdzenia przez Kolegium niedopuszczalności odwołania wedle stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Organ ten nie rozpatrywał zaś i nie rozstrzygał, co do istoty, sprawy podziału nieruchomości skarżącego. Poza zakresem właściwości Sądu w niniejszej sprawie jest natomiast "wyjaśnianie" skarżącemu podnoszonych w skardze zagadnień, czy "wycofanie" mapy z projektem podziału z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Sąd nie świadczy bowiem porad prawnych, nie udziela informacji publicznych i nie rozpatruje, co do istoty, czy to spraw administracyjnych, czy to spraw cywilnych. Sąd administracyjny pełni jedynie funkcję kontrolną w stosunku do zaskarżonych w konkretnej sprawie przejawów działalności organów administracji publicznej, w tym indywidualnych aktów administracyjnych – w niniejszej sprawie aktem tym było postanowienie SKO w O. z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.