Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. (data wpływu do Sądu: 24 czerwca 2013 r.) M.K. wniósł skargę na dwa postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. o kolejnych numerach nr [...] i nr [...], którymi organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

Pierwotnie skarga M.K. została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Go 522/13. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 czerwca 2013 r. ze sprawy o sygn. akt II SA/Go 522/13 wyłączono skargę M.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], która następnie została zarejestrowana pod odrębna sygnaturą II SA/Go 547/13. Pod dotychczasowym numerem pozostawiono skargę M.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...].

Na podstawie zarządzenia z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 522/13 M.K. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 (sto) złotych, stosownie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Jednocześnie w zarządzeniu zawarto informację, że w/w wpis uiścić należy w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania, oraz pouczenie, iż jego nieuiszczenie skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wezwanie to przesłano listem poleconym [...] na adres wskazany w skardze. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia w/w przesyłki doręczono ją osobiście skarżącemu w dniu 5 lipca 2013 r.

Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął dla strony wraz z dniem 12 lipca 2013 r. Pomimo upływu tego terminu strona nie uiściła wpisu sądowego od wniesionej skargi (notatka służbowa z dnia 16 lipca 2013 r.).

Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 522/13 Sąd na podstawie art. 220 § 3 ppsa odrzucił skargę M.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 lipca 2013 r.

W dniu 5 sierpnia 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego z wyjaśnieniem, iż uiścił on wpis sądowy ale do sprawy sygn. akt II SA/Go 547/13.

W konsekwencji wyjaśnień udzielonych stronie oraz wezwania do sprecyzowania charakteru żądania skierowanego do Sądu M.K. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. wyjaśnił, iż wnosi o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Z kolei na kolejne wezwanie Sądu o wykazanie okoliczności, o których mowa w art. 86 § 1 ppsa, uzasadniających przywrócenie terminu, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. wyjaśnił, iż znajduje się w bardzo złym stanie zdrowia. Po przebytym w ciągu ostatnich dwóch lat zawale serca miewa takie dni, iż nie jest w stanie wstać z łóżka. W związku z tym, powołując się na stan swojego zdrowia wniósł i uwzględnienie jego żądania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa ).

Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 ppsa. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez skarżącego w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa, uwzględniając, iż wpłynął on w dniu 5 sierpnia 2013r.

Odnosząc się do kryterium braku winy o jakim mowa w art. 87 § 2 ppsa stanowiącego przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wyjaśnić należy, iż polega on na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym przedmiocie, zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy podmiotu (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02 ; M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059).

Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.

Powyższe stanowi potwierdzenie założenia, iż instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności ma charakter szczególny (wyjątkowy) i może być wykorzystana jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, tj. że uchybienie terminu wynikło z przyczyn od niej niezależnych, którym nie mogła ona przeciwdziałać, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.

Podstawę rozpatrywanego niniejszym postanowieniem wniosku o przywrócenie terminu stanowi natomiast wyjaśnienie, iż uchybienie terminu w rozpatrywanej sprawie wynika z błędu popełnionego przez stronę a tłumaczonego podeszłym wiekiem oraz złym stanem zdrowia. Skarżący wyjaśnił w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., iż z uwagi na swój wiek nie zauważył, iż jego sprawy zostały rozdzielone i tym samym ma dwie sprawy w sądzie, stąd też uiścił jedną opłatę sądową.

W ocenie Sądu podniesiona przez skarżącego argumentacja nie dowodzi braku winy ze strony skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jak wyjaśniono skarżącemu w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Sąd miał zarejestrowane dwie skargi M.K. (w wyniku rozdzielenia skarg na podstawie art. 57 § 3 ppsa):

- pod sygn. akt II SA/Go 522/13 skarga na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 , oraz

- pod sygn. akt II SA/Go 547/13 skarga na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2013r. nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dot. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 r.

O fakcie rozdzielenia skarg i prowadzenia dwóch odrębnych postępowań skarżący został poinformowany pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Okoliczność tą wskazał także sąd w postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r. wskazując na prowadzenie dwóch różnych postępowań. W każdej z tych spraw skierowano do skarżącego odrębne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Jak Sąd wskazał w postanowieniu z dnia 25 lipca 2013 r. do sprawy o sygn. akt II SA/Go 522/13 nie uiszczono należnego wpisu sądowego. W dniu 12 lipca 2013 r. skarżący natomiast uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego do sprawy o sygn. akt II SA/Go 547/13, a więc do innej niż niniejsza sprawy. Oznacza to, że skarżący miał fizyczną możliwość wykonania w terminie czynności do dokonania której uchybił terminowi, a jedynie przez nie uwagę czynności tej nie dokonał. Brak należytej staranności w trosce o swoje sprawy, niedbałość i wynikający z tego tytułu błąd strony, nie mogą stanowić podstawy przywrócenia terminu do dokonania czynności. Jak wyżej wskazano podstawę przywrócenia tego terminu stanowić mogłaby okoliczność, z której wynikałoby, że skarżący nie miał fizycznej możliwości, nawet przy dochowaniu należytej staranności, dokonać czynności procesowej w terminie. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie.

Z wyjaśnień strony, a także z okoliczności sprawy, wynika jednoznacznie, że niedopełnienie czynności, tj. uiszczenia wpisu sądowego, nie wynikało z żadnej faktycznej przeszkody, nie dającej się usunąć, a która trwale i w sposób obiektywny uniemożliwiłaby skarżącym działanie.

Ze względu na powyższe, powód, dla którego Skarżący nie dopełnił przedmiotowej czynności w terminie nie miał charakteru nadzwyczajnego i nie był spowodowany żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia, co uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie niezaistniała okoliczność barku winy strony w uchybieniu terminu.

Mając więc powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 86 § 1 ppsa postanowił jak w sentencji.