II GSK 987/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-12-17	
Data wpływu	2022-06-09	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Patrycja Joanna Suwaj
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Wojciech Maciejko /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6200 Choroby zawodowe	
Hasła tematyczne	Inspekcja sanitarna	
Sygn. powiązane	II SA/Ke 958/21	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 1465; art. 235(1); Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 958/21 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w S. na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 24 września 2021 r. nr NSP.906.1.11.2020 w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w S. na rzecz Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 958/21 oddalił wniesioną przez P. Sp. z o.o.

z siedzibą w S. (zwaną dalej P.) skargę na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 24 września 2021 r., nr NSP.906.1.11.2020 utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 12 lipca 2021 r., nr SE IIIa-413/5/19

w przedmiocie stwierdzenia u I. B. choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy.

W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji podzielił pogląd orzekających w sprawie organów. Stwierdził, że Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej ŚPWIS) prawidłowo zastosował art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277, zwanej dalej k.p.) w zw. z § 8 ust. 1 w zw. z § 2 i poz. 20.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, zwanego dalej r.ch.z.), a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej k.p.a.).

Orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, że w stosunku do I. B. wystąpiła choroba zawodowa w postaci zespołu cieśni nadgarstka, należąca do kategorii chorób przewlekłych układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy. I. B. była zatrudniona, poza wieloma innymi okresami zatrudnienia, w P. Sp. z o.o. w S. (od [...] czerwca 2010 r. do [...] lutego 2013 r.), następnie – również świadcząc pracę na rzecz tego zakładu –w S. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (od [...] marca 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r.) i na powrót w P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (od [...] kwietnia 2013 r. do [...] września 2019 r.); od [...] maja 2018 r. była nieobecna w pracy przez ok 60% dni roboczych. Łącznie przez okres 9 lat i 3 miesięcy I. B. pracowała stale na tym samym stanowisku <<monter wiązek elektrycznych>>. Praca na tym stanowisku odbywała się na 3 zmiany. Polegała na montowaniu przy stole (o długości 8-9 m) w pozycji stojącej dużych wiązek elektrycznych, o ilości przewodów 24 wraz z plecionką składającą się z 4 przewodów. Długość wiązki obejmowała 7-8 m. Pracownica po zdjęciu wiązki zwijała ją ręcznie podnosząc ramiona do góry, na zwiniętą wiązkę zakładała 2 opaski

i dociągała dłonią z maksymalną siłą, aby utrzymać całość. Wykonywała średnio 18-20 sztuk wiązek dziennie. Przewody (o odpowiednich średnicach, numerach i barwach) służące do budowy wiązki wymagały pobrania ze stojaka ("czołgu") liczącego 25 szpul. Każda szpula, wymagająca odrębnego nawijania w odrębnej hali, ważyła 3-4 kg. Przewody zwijała zgodnie ze schematem otrzymywanym od brygadzisty. Przewód wymagał sporządzenia mostku (z 2 przewodów, wkładanych w otwory gumki "tw5") oraz posłużenia się trójnikiem do spinania rurek za pomocą naciągacza; pracownica zakładała opisówki (zwykle 18) na rurki w celu oznaczenia przewodów za pomocą naklejonych symboli. Rurki wymagały ręcznego docięcia za pomocą specjalnych nożyc. Przy 18 wiązkach dziennie zakładała 36 opasek na koniec wiązki rozdzielając przewody na dwie części. Opaska na przewodzie była obcinana przez nią pistoletem ręcznym. Z czołgu wyciągała od 15 do 30 przewodów do budowy wiązki. Po zamontowaniu przewodów pobieranych z czołgu do pierwszej rury, odkładała go i montowała kolejną, a na końcu przewód dodatkowy. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Kielcach (zwany dalej WOMP) wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2020 r. stwierdzające, na podstawie karty oceny narażenia zawodowego obrazującej ww. czynności pracownicze, u I. B. zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W orzeczeniu stwierdzono, że biorąc pod uwagę wywiad chorobowy i zgłaszane przez zainteresowaną dolegliwości od 2016 r., zakładem pracy, który potencjalnie spowodował chorobę jest P.. Zgodnie z oceną WOMP, I. B. podczas produkcji wiązek elektrycznych na stanowisku pracy wykonywała czynności stwarzające realne ryzyko ucisku na nerw pośrodkowy; montaż wiązek wymagał bowiem wykonywania naprzemiennych ruchów nawracania nadgarstków wywołujących ucisk nerwu. Uczestniczka wykonywała bowiem powtarzalne ruchy odchylenia nadgarstka rodzące ucisk na nerw pośrodkowy, co wpłynęło na powstanie cieśni nadgarstka. Zgłaszała dolegliwości: od 2017 r. bóle nadgarstka, utrudnione ruchy nawracania prawej ręki i wypadanie przedmiotów z tej ręki. To stanowisko WOMP zostało podtrzymane w opinii uzupełniającej z dnia [...] maja 2021 r.

W ocenie Sądu I instancji zebrano zupełny materiał dowodowy, w postaci orzeczenia WOMP i oceny ryzyka zawodowego dla grupy stanowisk: monter wiązek elektrycznych – stoły i tablice monterskie. Właściwa jednostka orzecznictwa z zakresu medycyny pracy jednoznacznie stwierdziła wystąpienie choroby zawodowej i żadne okoliczności podnoszone przez zakład pracy nie podważyły rzetelności tego orzeczenia. Stwierdzona choroba zawodowa, zgodnie z oceną WOMP, była następstwem wieloletniej pracy ręcznej z wykonywaniem ruchów powtarzalnych, stwarzających ryzyko ucisku na pnie nerwów oraz przeciążenie w obrębie nadgarstka (wykonywania stałych nawrotów nadgarstków), co zrodziło wzrost ciśnienia w kanale w obrębie nadgarstka. Prawidłowo zatem organy obu instancji stwierdziły chorobę zawodową.

Z wyrokiem nie zgodziła się P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wnosząc od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej, zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) art. 151 i art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 2 i art. 24 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, podczas gdy ten sam lekarz formułował zawiadomienie o podejrzeniu choroby zawodowej i sporządzał opinię wydaną w trakcie postępowania, udzielając również wyjaśnień co do prawidłowości diagnozy, co powinno rodzić jego wyłączenie jako biegłego;

b) art. 151 i art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2 r.ch.z. poprzez błędne przyjęcie, że prawidłowo ustalono moment wystąpienia objawów choroby,

z którymi powiązano chorobę zawodową;

c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. i art. 138 § 2 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że podczas ponownego rozpatrywania sprawy wypełniono wytyczne sformułowane podczas uchylania poprzedniej decyzji;

d) art. 151 i art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 78 § 1 i 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej P., którymi pragnęła wykazać, że schorzenie I. B. nie było spowodowane czynnikami występującymi w środowisku pracy, na co mogło mieć wpływ posiadanie przez nią orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a zwłaszcza przyczyna i podłoże schorzeń stanowiących podstawę niepełnosprawności, a także

2. prawa materialnego, w postaci art. 2351 k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie

i uznanie, że można było co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że schorzenia I. B. miały związek ze sposobem wykonywania przez nią pracy.

P. wniosła o uchylenie wyroku I instancji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

ŚPWIS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 p.p.s.a.

w zw. z art. 84 § 2 i art. 24 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, podczas gdy ten sam lekarz formułował zawiadomienie o podejrzeniu choroby zawodowej i sporządzał opinię wydaną w trakcie postępowania, udzielając również wyjaśnień co do prawidłowości diagnozy; lekarz ten winien być w ocenie skarżącej wyłączony w trybie przewidzianym w k.p.a. dla biegłych. Istota tego zarzutu sprowadza się do twierdzenia, że ten sam lekarz zainicjował postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej (co odbywa się na podstawie zawiadomienia, a następnie skierowania lekarskiego określonego w § 4 ust. 3 r.ch.z.) i wydawał orzeczenie w ramach jednostki orzecznictwa medycyny pracy (z § 6 r.c.h.z.).

Trafnie ocenił Sąd I instancji, że regulacje o wyłączeniu biegłego nie znajdowały tu zastosowania.

Po pierwsze, pomimo tego, że orzeczenia jednostek orzecznictwa medycyny pracy są dowodami w sferze wiadomości specjalnych, to jest to wyłącznie cecha zbliżająca je do statusu kodeksowej opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Jednostki I i II stopnia zostały włączone (inaczej niż biegli) w proces jurysdykcyjny i prowadzą we własnym zakresie wyspecjalizowaną fazę postępowania dowodowego, w ramach którego ustawodawca – kierując się specyfiką przedmiotu sprawy – zdecydował o powierzeniu ustaleń faktycznych podmiotom ulokowanym w odrębnej strukturze organizacyjnej, poza aparatem orzekających organów.

Po drugie, zarzut skargi kasacyjnej zupełnie pomija jednoznaczną wypowiedź prawodawcy zawartą w § 4 ust. 3 r.c.h.z., gdzie jako osobę inicjującą postępowanie

w drodze skierowania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wskazano "lekarza, o którym mowa w art. 235 § 21 k.p.". Paragraf 21 umieszczono w strukturze art. 235 k.p., który wymienia zawody (lekarza, lekarza dentysty), uprawnione do wydawania skierowań. Lekarzem zgłaszającym (a więc wydającym skierowanie w trybie art. 235 § 21 k.p.) jest "także lekarz podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej", co wynika z art. 235 § 2 k.p. Zatem już sam ustawodawca przesądził, że lekarze jednostek orzeczniczych mogą inicjować procedurę zgłaszania choroby zawodowej i kierowania na badania mające na celu stwierdzenie lub wykluczenie takiej choroby. Tym samym wykluczono możliwość ich wyłączenia (również w trybie art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 3 k.p.a.). Skutki zajścia okoliczności powodujących ewentualny brak bezstronności lekarza przeniesiono tym samym do norm natury deontologii zawodowej, wyłączając ten obszar aktywności służby zdrowia z kognicji sądów administracyjnych. Wymagane od lekarza "postępowanie bezstronne" włączone zostało do tekstu przyrzeczenia lekarskiego i stanowi samodzielną, pozaprawną, gwarancję ochrony wartości, o jakich mowa w art. 24 k.p.a. (art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, Dz.U. z 2024 r., poz. 1287).

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2 r.ch.z. poprzez błędne przyjęcie, że prawidłowo ustalono moment wystąpienia objawów choroby, z którymi powiązano chorobę zawodową.

Zgodnie z art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

W tym drugim wypadku uprawnia – zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 r.ch.z. – do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Okres, w którym powinny wystąpić udokumentowane objawy chorobowe w wypadku wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, w wypadku choroby w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wynosi 1 rok (poz. 20.1 zał. do r.ch.z.).

W sprawie nie ulega kwestii, że w stosunku do I. B. znajdował zastosowanie art. 2352 ab initio k.p., bowiem w stosunku do niej wykazano powstanie objawów chorobowych jeszcze w okresie zatrudnienia. Zatrudnienie w zakładzie pracy generującym narażenie zawodowe trwało do [...] września 2019 r. (faktyczna obecność

w pracy – do [...] maja 2018 r.) zaś dolegliwości związane ze stanem kończyn górnych pracownica zgłaszała, z różnym stopniem nasilenia, od 2016 r. i 2017 r., co wreszcie doprowadziło do poddania jej leczeniu ortopedycznemu w 2018 r. Okoliczności te zostały udokumentowane w przepisany sposób w postaci wyników konsultacji specjalistycznych, karty badania profilaktycznego z dnia 8 sierpnia 2019 r., dokumentacji leczenia oraz wywiadzie. W stosunku do I. B., wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie znajdowały zastosowania przepisy o terminie wystąpienia objawów chorobowych po ustaniu zatrudnienia, w tym § 1 ust. 1 pkt 2 i poz. 20.1 (kolumna 2) zał. do r.ch.z., a także art. 2352 in fine k.p.

Nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. i art. 138 § 2 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że podczas ponownego rozpatrywania sprawy wypełniono wytyczne sformułowane podczas uchylania poprzedniej decyzji.

Zaskarżona do Sądu I instancji decyzja ŚWPIS z dnia 24 września 2021 r., nr NSP 906.1.11.2020 poprzedzona była wcześniejszą decyzją kasatoryjną tego organu z dnia 18 lutego 2021 r., nr NSP 906.1.11.2020, w której na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zalecono organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w celu wyjaśnienia czy: a) stopień niepełnosprawności mógł mieć związek z chorobą zawodową, b) jej nieobecność w pracy (w P.) w niektórych dniach w roku 2018 r. mogła mieć znaczenie dla stwierdzenia choroby zawodowej oraz c) czy dla diagnozy miało znaczenie to, że pracownica w przeszłości krótkotrwale pracowała (w marcu i przez pierwszy tydzień kwietnia 2013 r.) w S. Sp. z o.o. jako monter wiązek elektrycznych.

Okoliczności te zostały w toku postępowania wyjaśnione, bowiem w opinii uzupełniającej WOMP jednoznacznie odniesiono się do poprzednich okresów zatrudnienia I. B. wskazując na brak ich związku z rozpoznaniem choroby zawodowej. Podobnie, wzięto pod rozwagę usprawiedliwione nieobecności w pracy w P., które oceniono jako niemające znaczenia dla prawidłowości konkluzji orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej. Podobnie, w opinii uzupełniającej z dnia [...] maja 2021 r. jednoznacznie wykazano, że orzeczenie o niepełnosprawności wskazuje w wypadku I. B. na schorzenie układu ruchu (o symbolu 05-R), a więc pozostaje bez związku z chorobą zawodową o podłożu neurologicznym z poz. 20.1 zał. do r.ch.z.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 p.p.s.a.

w zw. z art. art. 78 § 1 i 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej P., którymi pragnęła wykazać, że schorzenie I. B. nie było spowodowane czynnikami występującymi w środowisku pracy, na co mogło mieć wpływ posiadanie przez nią orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

a zwłaszcza przyczyna i podłoże schorzeń stanowiących podstawę niepełnosprawności. Z zarzutem tym ściśle powiązany jest kolejny zarzut, naruszenia prawa materialnego

w postaci art. 2351 k.p. poprzez niewłaściwe uznanie, że można było co najmniej

z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że schorzenia I. B. miały związek ze sposobem wykonywania przez nią pracy.

Trafnie przyjął Sąd I instancji, że organy prawidłowo zastosowały art. 2351 i art. 2352 w zw. z § 8 ust. 1 i § 2 oraz poz. 20.1 załącznika do r.ch.z. stwierdzając w stosunku do I. B. chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, należącą do grupy chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy w związku z jej okresami zatrudnienia w P. Sp. z o.o. w S. (od [...] czerwca 2010 r. do [...] lutego 2013 r.), następnie – również na rzecz tego zakładu – ale w S. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (od [...] marca 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r.) i na powrót w P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (od [...] kwietnia 2013 r. do [...] września 2019 r., uwzględniając, że od [...] maja 2018 r. była nieobecna w pracy przez ok 60% dni roboczych) na stanowisku pracy <<monter wiązek elektrycznych>> o narzuconym sposobie wykonywania pracy.

Sposób świadczenia pracy obejmował stałe, seryjne ruchy stwarzające ryzyko przeciążenia nadgarstka w postaci nawracania nadgarstka, co z punktu widzenia wiedzy medycznej zwykle prowadzi do wzrostu ciśnienia w kanale w obrębie nadgarstka. Twierdzenia skarżącej o konieczności prowadzenia dalszych dowodów (w kierunku ustalenia pozazawodowych źródeł choroby) w zupełności ignorują znaczenie, jakie

w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prawodawca przypisał orzeczeniom lekarskim właściwych jednostek służby zdrowia, o jakich mowa w § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 r.ch.z.

Orzeczenia lekarskie w zakresie choroby zawodowej stanowiące środki dowodowe w postępowaniu przed organami Inspekcji Sanitarnej wydają w I instancji lekarze wojewódzkich ośrodków medycyny pracy lub klinik i poradni chorób zawodowych uniwersytetów bądź akademii medycznych, a w II instancji – instytuty badawcze

w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 2 i 3 r.ch.z.). Jak przyjmuje się w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenia te są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i stanowią dowód w dziedzinie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. Orzeczenia te są dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody, związanych ze zdrowiem pracownika. Jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i realiów towarzyszących jej powstawaniu (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 52/21, CBOSA). Same bowiem organy nie mając wiedzy specjalistycznej nie mogą wkraczać swoimi ustaleniami faktycznymi w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2005/20, CBOSA).

Nie ulega wątpliwości, że w badanej sprawie zgromadzono wymagane orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Kielcach w dniu [...] lipca 2020 r., nr [...] stwierdzające u uczestniczki zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawej ręki. Stanowisko objęte tym orzeczeniem zostało podtrzymane w opinii uzupełniającej WOMP z dnia [...] maja 2021 r., nr [...]. W orzeczeniu stwierdzono, że biorąc pod uwagę wywiad chorobowy i zgłaszane przez zainteresowaną dolegliwości od 2016 r., zakładem pracy, który potencjalnie spowodował chorobę jest P.. Zgodnie z oceną WOMP, I. B. podczas produkcji wiązek elektrycznych na stanowisku pracy wykonywała czynności (stałe nawracanie nadgarstka) stwarzające ryzyko wzrostu ciśnienia w obrębie nadgarstka, co predestynowało ją do przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka; szereg badań lekarskich oraz ocena narażenia zawodowego i wywiad, pozwoliły stwierdzić uprawnionemu lekarzowi, że zgodnie z wiedzą medyczną ta akurat jednostka chorobowa pozostaje w ścisłym związku ze realiami wykonywania pracy na stanowisku pracy uczestniczki. Wykonywanie zadań na stanowisku <<monter wiązek elektrycznych>> z uwzględnieniem oceny narażenia zawodowego pozwoliło stwierdzić, że to zadania zawodowe wywołały stan chorobowy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także jego ocena przyjęta przez organy obu instancji i Sąd I instancji, okazały się prawidłowe.

Stosownie do art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Stosownie do § 8 ust. 1 r.ch.z., decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim lub formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny (§ 8 ust. 2 i 3 r.ch.z w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Dz.U. z 2024 r., poz. 416). Błędnie wywodziła P., że w sprawie należało kontynuować postępowanie dowodowe w celu wykazania, że schorzenie nie miało związku z pracą (w zakresie czasu i częstotliwości wykonywanych czynności), w tym z wykorzystaniem materiałów sprawy w przedmiocie niepełnosprawności.

Zgodnie z relacjonowanym już wcześniej art. 2351 k.p., chorobą zawodową jest nie tylko taka choroba wymieniona w wykazie r.ch.z., która bezspornie spowodowana została przez czynniki szkodliwe w środowisku pracy (w tym narażenie zawodowe wynikające z wywołującego chorobę sposobu wykonywania pracy; poz. 20.1 załącznika do r.ch.z.), ale i taka, która z wysokim prawdopodobieństwem mogła być wywołana przez takie czynniki środowiska pracy.

Stwierdzenie przez właściwą jednostkę medyczną, że diagnozę choroby zawodowej wywiedziono z wiedzy specjalnej (w sferze medycyny), zgodnie z którą zwykle wieloletnie wykonywanie czynności zawodowych monotypowych obciążających nadgarstek w okresach odpowiadających zatrudnieniu w P. jest czynnikiem chorobotwórczym przewlekłej choroby układu nerwowego – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, obligowało orzekające organy Inspekcji Sanitarnej do przyjęcia, że spełniona została przesłanka związku przyczynowego łączącego zakres obowiązków pracownicy P. ze źródłem choroby.

Nie jest więc tak, że rolą organów było kontynuowanie postępowania wyjaśniającego aż do wykluczenia innego źródła choroby; obowiązek organów obejmował jedynie ocenę zaświadczenia lekarskiego z punktu widzenia logiki i spójności wypowiedzi osadzonej w sferze medycyny. Prawidłowo organy przyjęły, że skoro zwykłą zależnością medyczną jest związek zespołu cieśni nadgarstka z wykonywanymi przez wiele lat na stanowisku pracy ruchami monotypowymi nadgarstka właściwymi dla stanowiska pracy <<monter wiązek elektrycznych>>, to zaszła przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa wymagana przez art. 2351 k.p.

Podkreślenia również wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt II GSK 695/22 przesądził, że I. B. wskutek nadmiernego obciążenia w okresie pracy w P. dłoni prawej ręki jest osobą

z chorobą zawodową również w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki.

W świetle tych ustaleń traci na znaczeniu zarzut pominięcia przez Sąd I instancji, że źródłem choroby mogły być czynniki pozazawodowe, w tym przyczyna niepełnosprawności stwierdzonej przez właściwy zespół.

Tym bardziej, że w toku postępowania wyjaśniającego (w opinii uzupełniającej WOMP) jednoznacznie wykluczono związek niepełnosprawności ze źródłem choroby zawodowej, bowiem niepełnosprawność i choroba zawodowa obejmowały różne układy, odpowiednio: ruchu i nerwowy. Tym samym Sąd I instancji nie naruszył art. 151 p.p.s.a. oddalając skargę (nie dopatrując się naruszeń z art. 145 § 1 p.p.s.a.), w tym także naruszeń przepisów procesu administracyjnego w postaci nakazu uwzględniania wniosków dowodowych (art. 78 § 1 i 2 k.p.a.). Nakaz z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. odnosi się tylko do dowodów, których przedmiotem jest okoliczność "mająca znaczenie dla sprawy". Jak to już wykazano, ustalone w sprawie "wysokie prawdopodobieństwo spowodowania choroby przez sposób wykonywania pracy" w rozumieniu art. 2351 k.p.

w zw. z poz. 20.1 zał. do r.ch.z., jako prawidłowe pod względem wymogów tych regulacji, nie mogło zostać obalone, zaś ewentualne dalsze dowody, nie miały znaczenia dla wyniku sprawy.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1

w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).