drukuj    zapisz    Powrót do listy

6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym), Planowanie przestrzenne, Rada Miasta, Stwierdzono nieważność uchwały w części, VII SA/Wa 1459/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

VII SA/Wa 1459/21 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2021-10-26 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Małgorzata Jarecka /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 888 art. 5 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant starszy referent Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2021r. sprawy ze skargi K. K. i A.K. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność § 15 punktu 2 części tekstowej zaskarżonej uchwały w zakresie sformułowania "dla pojedynczych obiektów (dotyczy tylko zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej)" w odniesieniu do działek skarżących o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] z obrębu [...] w W.; II. zasądza od Miasta W. solidarnie na rzecz K. K. i A. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

I.

Skargą z [...] czerwca 2021 r. K. i A.K. wnieśli o stwierdzenie nieważności § 15 pkt 2 części tekstowej uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z [...] września 2002 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy P. (Dz. Urz. Woj. [...] . Nr [...], poz. [...]) w odniesieniu do działek położonych w W. o nr ewid.:

- [...]

- [...]

- [...]

w zakresie w jakim, ww. plan dopuścił realizację szamb szczelnych wyłącznie dla pojedynczych obiektów, tj. jedynie dla zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej - w zakresie obszaru oznaczonego symbolem 3MN,U - wykluczając tym samym ich realizację dla obiektów o innym charakterze zawierających się w ww. przeznaczeniu.

Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 140 k.c. w zw. z art. 64 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 1 Protokołu Nr 1 i art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm. - dalej jako u.p.z.p.) poprzez nadmierne ograniczenie prawa własności i w konsekwencji naruszenie zakresu władztwa planistycznego przysługującego organowi.

Wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w kwestionowanym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie Strony uchwała naruszyła granice ingerencji prawodawczej w prawo własności. W sposób nieuzasadniony ograniczono docelową możliwość wykonywania przysługującego prawa własności w stosunku do przedmiotowych działek poprzez nieoparte w obowiązujących przepisach prawa ograniczenie możliwości realizacji szamb szczelnych jedynie dla pojedynczych obiektów oraz jedynie dla zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej, a nie także dla zabudowy usługowej.

W ocenie właścicieli nieruchomości, ograniczenie możliwości realizacji szamb szczelnych w sposób, w jaki uczynił to plan, wiąże się z radykalnym ograniczeniem prawa własności i nie ma racjonalnego uzasadnienia.

Za niedopuszczalne Skarżący uznali ustalenia planów, które różnicują sytuację obywateli (właścicieli) w zależności od tego, jakiego rodzaju inwestycję chcą zrealizować na terenie nieruchomości objętych tym samym przeznaczeniem. Skoro plan miejscowy dopuszcza na obszarze oznaczonym symbolem [...] także zabudowę o charakterze usługowym, to winien dopuścić analogiczne możliwości inwestycyjne jak dla zabudowy jednorodzinnej. Określone planem przeznaczenie nieruchomości dopuszcza na terenie oznaczonym symbolem [...] zarówno realizację zabudowy mieszkaniowej jak i usługowej.

Od chwili wejścia w życie ww. uchwały w sprawie planu miejscowego, nie doszło do uzbrojenia terenu w sieć kanalizacyjną.

Prawo własności chronione jest art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz przepisami art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 1 Protokołu nr 1. Ograniczenie prawa własności, Konstytucja dopuszcza wyjątkowo. Ograniczenia, które przekraczają przysługujące gminom władztwo planistyczne uznać należy za nieważne.

II.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wyjaśnił, że działki Skarżących położone są w jednostce terenowej oznaczonej symbolem [...] dla której zaskarżony plan w § 34 jako przeznaczenie podstawowe ustala zabudowę jednorodzinną w zieleni z towarzyszącymi nieuciążliwymi usługami. Przedmiotowe działki położone są również w bezpośrednim sąsiedztwie drogi głównej L. D. , tzn. w strefie uciążliwości ulicy głównej [...], dla której to strefy obowiązują ustalenia § 28 planu, zaś § 34 pkt 1 lit. b ustala na terenie [...] w strefie uciążliwości od ul. L. D. jako przeznaczenie podstawowe: usługi nieuciążliwe, zaś jako przeznaczenie dopuszczalne: zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Dodatkowo, przez działki Skarżących przebiega istniejąca napowietrzna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV wraz ze strefą ograniczeń zagospodarowania po 19 metrów od osi linii na każdą stronę, w której jak wskazuje § 23 ust. 3 pkt 1 planu zakazuje się lokalizacji zabudowy mieszkaniowej.

Zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 planu, w zakresie odprowadzenia ścieków i wód opadowych ustala się skanalizowanie obszaru planu w układzie rozdzielczym do miejskiej sieci kanalizacyjnej ze wskazaniem jako odbiornika ścieków projektowanego kolektora "w" i oczyszczalni "[...] a jako odbiornika wód opadowych rowu R-1, zaś w okresie przejściowym dopuszcza się szamba szczelne dla pojedynczych obiektów, tj. tylko dla zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej. W ramach miejskiej sieci kanalizacyjnej w 2005 roku w północno - wschodniej części Dzielnicy Wilanów została wybudowana oczyszczalnia ścieków [...] i sukcesywnie budowana jest sieć kanalizacyjna od północy w kierunku południowym. Zgodnie z pismem MPWiK w m. [...] datowanego na dzień 18 maja 2021 r. następuje sukcesywna budowa przewodów kanalizacji ściekowej na terenie osiedli P. i Z. zgodnie z Wieloletnim Planem Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Kanalizacyjnych na lata 2021-2028. Jak wynika z tabeli zatytułowanej "[...]", w rubryce "[...]" pod numerem zadania [...] w sąsiedztwie działek Skarżących, tj. przy ul. Ponczowej planowana jest przez MPWiK realizacja kanalizacji przy ul. P. i ul. P., w oparciu o ww. plany inwestycyjne, z terminem rozpoczęcia zadania 2017 r. i z planowanym terminem zakończenia na grudzień 2021 r.

Powołując się na wykonaną przed sporządzeniem planu "Prognozę skutków wpływu ustaleń planu na środowisko, Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla P." organ zwrócił uwagę na wysoki poziom zalegania wód gruntowych. Powyższe opracowanie wskazuje również na przyrodnicze związki z otoczeniem.

Ponadto, zgodnie z Miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. [...] zatwierdzonym przez Radę W. [...] września 1992 r. uchwałą nr [...], opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa W. Nr [...] z [...] października 1992 r., część zachodnia zaskarżonego miejscowego planu znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem . - strefa ochrony systemu przyrodniczego miasta, natomiast część wschodnia, z działkami Skarżących, położona była w obszarze oznaczonym symbolem . - strefa możliwości urbanizacyjnych. Obszar . bezpośrednio graniczył od wschodu z obszarem oznaczonym symbolem O-60 - strefa ochrony systemu przyrodniczego miasta ([...]). Zgodnie z ustaleniem ogólnym Nr [...] planu ogólnego, działki objęte skargą znajdowały się w zasięgu otuliny rezerwatów określonych planem (strona 47 Planu Ogólnego), zaś zgodnie z ustaleniem ogólnym Nr [...] działki znajdowały się w terenie tworzącym system wymiany i regeneracji powietrza" (strona 33 planu ogólnego).

Dodatkowo działki Skarżących znajdowały się (i nadal się znajdują) w zasięgu podskarpowego pasma nawietrzającego systemu regeneracji i wymiany powietrza w W. (tzw. klin nawietrzający W.) oraz w obszarze wspomagającym układ ekologiczny miasta. Prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko z 1999 r. na stronie 3 mówi, że: "zasięg (podskarpowego pasma nawietrzającego) pokrywa się z zasięgiem terenów podmokłych, mniej korzystnych warunków gruntowych, o także strefy ekologicznej miasta O-63 oraz obszarów chronionego krajobrazu (rozporządzenie wojewody [...])."

Zgodnie z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy, zatwierdzonego uchwałą nr .[...] r. Rady W. z [...] października 2006 r., działki Skarżących nadal znajdują się w zasięgu Systemu Przyrodniczego W. i w granicach obszarów wyróżnionych w SPW jako korytarze wymiany powietrza SPW. Na uwagę zasługuje również fakt że przedmiotowe działki położone są w otulinie Rezerwatu Przyrody Las K. w strefie oznaczonej symbolem F.10, dla której należy m.in. "zachować stosunki wodne na poziomie nieprzyczyniającym się do ich zmiany w sposób mogący negatywnie wpływać na rezerwat."

Zaskarżony plan w § 24 pkt 3 lit. b) w zakresie ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego ustalił utrzymanie przepływów poprzez poprawę stanu czystości wód, wykluczenie zrzutów ścieków sanitarnych i nie oczyszczonych ścieków deszczowych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy P. dopuścił szczelne szamba jedynie dla zabudowy jednorodzinnej wolno stojącej ponieważ ta funkcja, w przeciwieństwie do funkcji usługowej, wiąże się potencjalnie z mniejszą liczbą osób zamieszkujących budynki czy korzystających z nich i co za tym idzie z mniejszą ilością ścieków sanitarnych. Funkcja usługowa, określona w planie jedynie jako nieuciążliwa, daje bardzo szeroki wachlarz wybudowania różnych usług, które mogą wiązać się z dużą ilością pracowników, klientów lub sposobu działalności usługowej a tym samym z wytwarzaniem dużej ilości ścieków sanitarnych. Tylko taki zapis planu miejscowego gwarantuje zabezpieczenie wód gruntowych przed ewentualnym ich zanieczyszczeniem przez nieszczelne lub przepełnione indywidualne szamba.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

III.

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie należy zauważyć, że wprawdzie na mocy art. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) z mocą od 1 czerwca 2017 r. zmieniono brzmienie art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 - dalej jako u.s.g.), jednakże zmiana ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Obecna treść wskazanego przepisu, na skutek wspomnianej nowelizacji, usunęła obowiązek wezwania organu planistycznego do usunięcia naruszenia prawa. W odniesieniu więc do nowych aktów planistycznych, wydanych po 31 maja 2017 r. skargę można wnieść w każdym czasie bez konieczności stosowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Niemniej jednak w niniejszej sprawie mamy do czynienia z aktem planistycznym wydanym przed wskazaną datą, a zatem wymagane było dopełnienie poprzednio obowiązującej procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co też Skarżący wykonali - zob. art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. Uprzednia skarga Strony została odrzucona właśnie z uwagi na brak wezwania - por. postanowienie tutejszego Sądu z 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 443/21.

IV.

Idąc dalej Sąd zauważa, że w myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. poza wymaganiami stricte formalnymi, podstawą legitymacji skargowej jest stan naruszenia interesu prawnego danego skarżącego, a nie jedynie sam fakt posiadania owego interesu. W sprawie dotyczącej kontroli miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego legitymację uczestnika postępowania kształtuje nie tyle sam fakt istnienia interesu prawnego lub uprawnienia, ale równoczesne jego naruszenie. Dopiero bowiem naruszenie interesu lub uprawnienia otwiera pełną drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (oceny legalności planu), przy czym obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Nie chodzi przy tym tylko o naruszenie pewnych uprawnień właścicielskich zapisami planu, ale o rzeczywiste ich ograniczenie, które oceniane być musi w ramach ewentualnego przekroczenia uprawnień do swobodnego planowania gminy na jej terenie (władztwo planistyczne).

Strona wskazująca na naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia jest przy tym zobowiązana wyjaśnić, że w tym konkretnym wypadku istnieje ścisły, a nie jedynie potencjalny związek pomiędzy jej własną, prawnie gwarantowaną a nie tylko faktyczną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Uchwała ma zatem naruszać (całkowicie lub częściowo) interes prawny lub uprawnienie (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1501/17).

W ocenie Sądu w sprawie można powiedzieć, że po stronie Skarżących nie tylko występuje interes prawny, ale że jest on również sporną uchwałą naruszony. Działki Strony z obrębu [...] o nr ewid. [...] [...] [...] leżą na terenie kwestionowanego planu, na obszarze [...] i pomimo przewidzenia ich do budowlanego zagospodarowania (choć z niewątpliwymi ograniczeniami), nie mogą zostać zabudowane z uwagi na inne, kwestionowane zapisy planu.

Jedynie dla porządku przypomnieć należy, że z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie - w sferze prawnej - odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć aktualnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków (zob. wyroki WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 424-426/16).

V.

Z uwagi na datę uchwalenia kwestionowanego planu przy ocenie jego zgodności z prawem należy uwzględniać przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 139 ze zm. - dalej jako u.z.p.).

Z art. 4 ust. 1 u.z.p. wynika, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, należy do zadań własnych gminy. Nadto, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym (art. 7 u.z.p.) uchwalanym przez radę gminy (art. 26 u.z.p.). Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy a integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obowiązuje zaś w zakresie określonym uchwałą (art. 8 ust. 1 u.z.p.).

Zgodnie z kolei z art. 27 ust. 1 u.z.p. naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy zapis § 15 pkt 2 części tekstowej planu wprowadzający selektywną możliwość "wyposażenia" nieruchomości w zbiornik bezodpływowy pozostaje w zakresie władztwa planistycznego gminy czy też na tyle istotnie wykracza ponad to uprawnienie organu, że w sposób bezprawny ogranicza prawo własności.

Zgodnie z § 15 planu w zakresie odprowadzenia ścieków i wód opadowych ustala się:

1) skanalizowanie obszaru planu w układzie rozdzielczym do miejskiej sieci kanalizacyjnej ze wskazaniem jako odbiornika ścieków projektowanego kolektora "W" i oczyszczalni "[...]", a jako odbiornika wód opadowych rowu R-1,

2) w okresie przejściowym dopuszcza się szamba szczelne dla pojedynczych obiektów (dotyczy tylko zabudowy jednorodzinnej wolno stojącej).

Z powyższej przywołanego przepisu wynika zatem jako docelowe i obligatoryjne skanalizowanie nieruchomości znajdujących się na terenie planu z wykorzystaniem miejskiej sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni P.. Taki zapis co do zasady nie budzi wątpliwości Sądu.

Z kolei zapis § 15 pkt 2 należy rozumieć w ten sposób, co potwierdza zarówno odpowiedź na skargę jak i stanowisko pełnomocniczek organu wyrażone na rozprawie, że do czasu kompleksowego przyłączenia nieruchomości do sieci zbiorczej istnieje możliwość wprowadzenia szamba szczelnego jednakże wyłącznie dla pojedynczych obiektów i zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej. Z zakresu tego uprawnienia zostały zatem wyeliminowane budynki inne niż jednorodzinne wolnostojące.

W kontekście powyższego wskazać należy, że w stanowieniu aktów prawa miejscowego organy samorządu terytorialnego związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Akty prawa miejscowego są aktami o charakterze podustawowym, a zatem są stanowione na podstawie upoważnień ustawowych, nie mogą wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań, a także powtarzać kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Prawo miejscowe ma charakter wykonawczy w stosunku do ustaw, w Konstytucji RP brak jest bowiem delegacji prawotwórczych dla organów samorządowych (szerzej W. Kisiel, Ustrój samorządu terytorialnego w Polsce, Warszawa 2003, s. 84).

Jedną z zasad sporządzenia planu miejscowego, obowiązującą tak poprzednio jak i obecnie, jest zasada jego zgodności z przepisami odrębnymi. Przepis ten stanowi, że projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, powinien być zgodny z przepisami odrębnymi. W judykaturze sadów administracyjnych podkreśla się, że zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, która wiąże organy władzy publicznej - również organy samorządu terytorialnego, organy władzy publicznej obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. To działanie na podstawie i w granicach prawa obowiązuje również w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego - patrz art. 94 Konstytucji RP. Tym samym akty prawa miejscowego nie mogą wkraczać w materię ustawową, jak i być sprzeczne z regulacją ustawową.

Istotne znaczenie w prawie ma art. 3 u.z.p., w którym ustawodawca wyraził regułę ogólną zgodnie z którą w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do:

1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny,

2) ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.

Przepis ten niewątpliwie wyznacza zakres ingerencji gminy w ramach władztwa planistycznego wiążąc je przede wszystkim z tym, co regulują przepisy rangi ustawowej.

Biorąc to zatem pod uwagę Sąd zauważa, że ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm. - dalej jako u.c.p.g.) uregulował sposób odprowadzania ścieków z nieruchomości. W myśl przywołanego przepisu właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Z analizy art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika, że w przypadku braku możliwości budowy przez gminę sieci kanalizacyjnej, właściciele nieruchomości zobligowani są do wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przy czym, ustawodawca w przywołanym przepisie pozostawił właścicielom nieruchomości prawo wyboru w zakresie sposobu realizacji nałożonego na nich obowiązku. Takie brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. zostało ukształtowane na podstawie nowelizacji prawa, która w art. 53 pkt 5 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. nr 100 poz. 1085) z mocą od 1 października 2001 r. W dacie uchwalania planu wskazane przepisy prawa powszechnie obowiązującego obowiązywały.

Z zacytowanego art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika również i to, że w razie wybudowania sieci kanalizacyjnej przez gminę właściciele nieruchomości mają obowiązek ich przyłączenia do zbiorczej sieci kanalizacyjnej, jednakże są z niego zwolnieni, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Zestawienie powyższego przepisu rangi ustawowej z zapisami zaskarżonego planu miejscowego prowadzi do wniosku, że rada gminy, wbrew art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. uchwaliła zakaz wyposażenia nieruchomości objętych zapisami zaskarżonego planu w zbiorniki szczelne, poza sytuacją pojedynczych budynków jednorodzinnych, wolnostojących. Z tego ograniczenia wynika zatem dalszy skutek w postaci braku możliwości jakiejkolwiek zabudowy działek Skarżących, nawet zgodnej z przeznaczeniem, bowiem na skutek umiejscowienia ich w strefie ograniczeń zagospodarowania linii energetycznej 110 kV oraz w strefie uciążliwości ul. L. D. Skarżący nie mogą wybudować niczego na swoich nieruchomościach. Zgodnie z § 34 planu dla obszaru funkcjonalnego [...] ustala się:

1) przeznaczenie terenu:

a) zabudowa jednorodzinna w zieleni z towarzyszącymi nieuciążliwymi usługami, jako przeznaczenie podstawowe,

b) w strefie uciążliwości ul. L. D. usługi nieuciążliwe, jako przeznaczenie podstawowe i zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jako przeznaczenie dopuszczone, z uwzględnieniem warunków § 28 niniejszej uchwały.

Ze względu na uciążliwości ul. L. D. jak i strefę uciążliwości linii energetycznej 110 kV nie jest możliwa na działkach Skarżących jakakolwiek zabudowa jednorodzinna, zaś dopuszczona planem zabudowa usługowa - jako przeznaczenie podstawowe, nie jest także możliwa do zrealizowania, bowiem plan wyłączył prawo wyposażenia tego rodzaju inwestycji w szczelny zbiornik na nieczystości płynne. W istocie więc plan nakazuje Skarżącym oczekiwanie aż powstanie możliwość podłączenia ich do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Jest to warunek nieokreślony i bliżej nieznany, bowiem pomimo upływu już ponad 19 lat od uchwalenia planu nie zapewniono możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej miasta. Taki zapis planu stoi zatem w oczywistej sprzeczności z postanowieniami art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., który nie tylko ustanawia obowiązek ale statuuje też uprawnienie dla właściciela nieruchomości do wyposażenia jej, w razie technicznego braku możliwości podłączenia do sieci (trak jest jeśli owa sieć przez 19 lat nie powstała), m.in. w zbiornik bezodpływowy.

Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. nie uzależnia prawa właściciela nieruchomości do wybudowania m.in. zbiornika bezodpływowego od jakichkolwiek przesłanek, niż te w nim wskazane. W sytuacji, gdy na terenie gminy nie ma sieci kanalizacyjnej, ustawa gwarantuje właścicielowi nieruchomości możliwość dokonania wyboru sposobu odprowadzania ścieków i gmina nie może pozbawić tego prawa, poprzez zmuszenie właściciela nieruchomości do wyboru określonego rozwiązania tu: oczekiwania na budowę kanalizacji.

Rada Gminy § 15 pkt 2 planu, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, istotnie zmodyfikowała art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Ustawa ta nie dała jednak kompetencji gminie do wprowadzenia zakazu wyposażenia nieruchomości objętych zaskarżonym planem w zbiorniki szczelne w sytuacji planowania zabudowy innej niż jednorodzinna wolnostojąca. Zdaniem Sąd doszło więc do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 27 ust. 1 u.z.p.

W art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. przewidziano możliwość gromadzenia ścieków w zbiornikach szczelnych, który to stan jest możliwy wówczas, gdy nie ma technicznych możliwości podłączenia się do sieci ogólnej (brak tej sieci na danym terenie jest taką przeszkodą). Organ planistyczny przekroczyła zatem granice władztwa planistycznego, co uzasadnia unieważnienie § 15 punktu 2 części tekstowej zaskarżonej uchwały w zakresie sformułowania "dla pojedynczych obiektów (dotyczy tylko zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej)" w odniesieniu do działek Skarżących o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] z obrębu [...] w W.

Sąd nie uznaje jako dostatecznego wyjaśnienia dla zachowania wskazanego zapisu planu, w istocie obaw organu o to, że zezwolenie na zbiorniki szczelne w zabudowie innej niż pojedyncze obiekty jednorodzinne, wolnostojące, będzie prowadzić do ich przepełniania czy też montowania zbiorników nieszczelnych. Należy zauważyć, że kwestia tego, czy i jaki zbiornik zostanie zamontowany oraz jak będzie eksploatowany jest zagadnieniem związanym z etapem projektowania i wykonania inwestycji, co podlega nadzorowi organów architektoniczno-budowlanych i nadzoru budowlanego. Kwestia użytkowania zbiornika i niedopuszczania do jego przepełniania to natomiast zagadnienie z dziedziny użytkowania obiektu i urządzeń z nim związanych. Same obawy co do możliwych następstw potencjalnego, nieodpowiedzialnego działania inwestorów nie są wystarczające dla uchwalania planów zawierających przepisy wyłączające możliwość zabudowy, w sytuacji gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego gwarantują podmiotom prawo do wyposażenia nieruchomości w zbiornik szczelny.

Sąd na marginesie rozważań wskazuje, że uzasadnienie odmowy montażu zbiorników szczelnych na nieruchomościach innych niż zabudowywane domami jednorodzinnymi z uwagi na zdecydowanie większe zużycie wody i związaną z tym produkcję nieczystości przez nieruchomości komercyjne, jakkolwiek ogólnie może zostać uznane za trafne, to jednak odbiega zasadniczo od możliwości zabudowy działek Skarżących, który wynika z całokształtu przepisów planu. Z pewnością Skarżący nie będą tam mogli zrealizować obiektu powierzchniowego w typie galerii, odwiedzanej przez setki osób.

Również powołanie się na rozprawie na art. 1 ust. 2 pkt 3 u.z.p. jako uzasadniające możliwość tak dalekiej ingerencji w prawo własności nie jest prawidłowe. To, że przy planowaniu należy uwzględnić wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także wymagania osób niepełnosprawnych, nie uzasadnia wprowadzania regulacji sprzecznych z przepisami ustawowymi. Przepis te jest jedynie wytyczną, którą należy powiązać ze szczegółowymi rozwiązaniami prawnymi jakie w danej kwestii mogą mieć zastosowanie.

W powyższej sytuacji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w żądanej części uznając, że jest związany istotą interesu prawnego Skarżących wyrażonego w skardze. W wyroku orzeczono więc na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi.



Powered by SoftProdukt