III SA/Kr 1350/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-26	
Data wpływu	2025-10-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Jakub Makuch
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6192 Funkcjonariusze Policji	
Hasła tematyczne	Policja	
Skarżony organ	Komendant Policji	
Treść wyniku	uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 1691; Art. 154 par. 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2025 nr 0 poz 636; Art. 114 ust. 1  pkt 2  w zw. z art. 115; Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kisielowska (spr.) Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 31 lipca 2025 roku nr 24/EU-O/2025 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz skarżącego J. P. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 31 lipca 2025 r., nr 24/EU-O/2025 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego w T. odmawiającą J. P. (dalej: "skarżący") uchylenia oraz zmiany ostatecznej decyzji nr 51/2022 Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia 18 października 2022 roku (znak sprawy: TA W. 1241.6.117.18) w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 roku, poz. 636, dalej "ustawa o Policji").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący został zwolniony ze służby z dniem 15 lutego 2016 r. Na dzień zwolnienia przysługiwały mu 84 dni niewykorzystanego urlopu, za które otrzymał ekwiwalent w wysokości ustalonej na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym na dzień ustalenia ekwiwalentu, to jest w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego za każdy niewykorzystany dzień urlopu

Wnioskiem z 21 listopada 2018 r. skarżący wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w T. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu, z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. K 7/15.

Decyzją nr 51/2022 z 18 października 2022 r., nr sprawy TAW.1241.6.117.18, Komendant Miejski Policji w T. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu. Organ przyjął, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a ustawy o Policji, tj. w zakresie wielkości "przelicznika" za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według "przelicznika" np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to miało miejsce w innych służbach mundurowych. Ponadto Komendant uznał, iż zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 18 września 2020 r" poz. 1610) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 201 8 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.

Skarżący nie złożył odwołania od decyzji. Decyzja nr 51/2022 stała się ostateczna.

Wnioskiem z 2 października 2024 r. skarżący wystąpił o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nr 51/2022 z 18 października 2022 r. w trybie art. 154 k.p.a.

Decyzją nr 3/2024 z 30 października 2024 r. Komendant Miejski Policji w T. odmówił uchylenia oraz zmiany ostatecznej decyzji nr 51/2022. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że interes społeczny sprzeciwia się pozytywnemu załatwieniu wniosku skarżącego. Organ stwierdził, że decyzja stała się ostateczna wskutek zachowania wyłącznie skarżącego i dlatego należy przyjąć, że pewność powszechnego obrotu prawnego przeważa nad interesem strony. Zdaniem Komendanta Miejskiego Policji w T. uchylenie przedmiotowej decyzji nie spowoduje, że organ administracji ponownie rozstrzygnie sprawę sprzecznie z poprzednio dokonaną wykładnią zastosowanych norm prawnych, zaś sama zmiana decyzji doprowadziłaby do tego, że orzeczenie byłoby sprzeczne z przepisami ustawowymi dotyczącymi ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem służby.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego;

- art.. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z pominięciem materiału dowodowego;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak obligatoryjnych elementów uzasadnienia decyzji;

- art. 154 § 1 w zw. z art. 7 i art. 16 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny przesłanek przemawiających za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem skarżącego.

Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją nr 24/EU-O/2025 z 31 lipca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Zauważył, iż dopuszczalność wzruszenia na podstawie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji administracyjnej nie może oznaczać dowolności w tym zakresie. Samo zaś określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, to jednak wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania stronie żądanych uprawnień (poprzez jej zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być więc obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Możliwość zastosowania art. 154 k.p.a. w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami.

Komendant zauważył, iż w niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpił konflikt interesu społecznego i interesu strony. W jasno sformułowanym interesie strony leży przyznanie prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowi według "przelicznika" 1/21. Jednocześnie jednak wskazał, że kryterium to nie może derogować jednoznacznego przepisu prawnego w każdej sytuacji, w której indywidualny interes strony jest naruszony, czy też w której ma miejsce subiektywne poczucie naruszenia takiego interesu. Natomiast w interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) pozostaje, aby wszelkie rozstrzygnięcia miały oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących i były z nimi zgodne. Zdaniem organu odwoławczego zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. prowadziłaby do naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 115 ustawy o Policji (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia strony ze służby), dlatego organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskrzoną decyzję KMP w T.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115a ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że do wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla skarżącego zastosowanie ma współczynnik 1/30, i w związku z tym uznanie, że brak jest podstaw do wyrównania ekwiwalentu poprzez zastosowanie współczynnika wynoszącego 1/21,

- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw oraz sprzecznej z art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115a ustawy o Policji,

- art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie podanych przez skarżącego we wniosku z 2 października 2024 r. okoliczności świadczących o istnieniu interesu społecznego, a w rezultacie błędne ustalenie, że w sprawie brak jest przesłanek do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z 18 października 2022 r. nr 51/2022,

- art. 154 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pojęcie interesu społecznego jest tożsame z interesem Policji, a w rezultacie uznanie, że w sprawie występuje kolizja słusznego interesu strony (skarżącego) oraz interesu społecznego,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 154 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z 30 października 2024 r. nr 3/2024, pomimo że została ona wydana z naruszeniem art. 154 § 1 k.p.a. polegającym na odmowie uchylenia oraz zmiany decyzji ostatecznej z 18 października 2022 r. nr 51/2022, pomimo istnienia ku temu przesłanek w postaci słusznego interesu strony oraz interesu społecznego.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Należy podnieść na wstępie, że w sprawie występował niebudzący wątpliwości stan faktyczny – skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 15 lutego 2016 r., za przysługujące mu 84 dni niewykorzystanego urlopu otrzymał ekwiwalent w wysokości ustalonej na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym na dzień ustalenia ekwiwalentu, to jest w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego za każdy niewykorzystany dzień urlopu, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. K 7/15 został uznany za niekonstytucyjny. Po wejściu w życie wyroku TK skarżący wniósł o ponowne przeliczenie i wyrównanie ekwiwalentu, jednakże ostateczną decyzją z 18 października 2022 r. Komendant Miejski Policji w T. odmówił ponownego przeliczenia ekwiwalentu zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie z art. 154 § k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Art. 154 § 1 k.p.a. ma zatem zastosowanie do decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień lub też treścią jej rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień. Do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a. należą również decyzje nakładające na stronę obowiązek w maksymalnym dopuszczonym przez ustawę w zakresie.

Decyzja nr 51/2022 z 18 października 2022 r. Komendanta Miejskiego Policji w T. odmawiająca skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy niewątpliwie jest decyzją, na mocy której skarżący nie nabył prawa.

Zastosowanie trybu zmiany decyzji ostatecznej określonego w art. 154 § 1 k.p.a. wymaga spełnienia łącznego następujących przesłanek: decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 stycznia 2026 r. (sygn. akt III SA/Kr 1326/25) i przytacza je poniżej.

Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 k.p.a. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony (art. 154 § 1) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (wyrok NSA z 23.02.2007 r., I OSK 553/06, LEX nr 348253). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154, należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (wyrok NSA z 18.10.2007 r., II OSK 1406/06, LEX nr 427601). "Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą" (wyrok WSA w Łodzi z 28.02.2018 r., III SA/Łd 1196/17, LEX nr 2459931). Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jak z tego wynika, postępowanie administracyjne prowadzone w ramach przepisu art. 154 § 1 k.p.a. powinno zmierzać do wyjaśnienia, czy za uwzględnieniem wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Oceniając, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (wyrok NSA z 17.09.2010 r., I OSK 428/10, LEX nr 745237; zob. również wyrok NSA z 27.02.2014 r., II OSK 930/13, LEX nr 1495303, zgodnie z którym "Użycie w art. 154 k.p.a. słowa «może» nie oznacza uznaniowości organu w ocenie wystąpienia w sprawie przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a jedynie możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy, która ma miejsce na ostatnim etapie procesu stosowania prawa").

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Komendant Wojewódzki Policji argumentuje, że za uchyleniem ostatecznej decyzji nie przemawia słuszny interes społeczny, który w kolizji z interesem strony sprzeciwia się uwzględnieniu żądania skarżącego, gdyż w ten sposób organ naruszyłby obowiązujące wówczas przepisy, a organ działa przecież na podstawie prawa.

Podkreślić należy, że jako "słuszny interes strony" rozumieć należy interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego, a nie subiektywną chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby.

Ponadto, uwzględnienie słusznego interesu strony według art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. W interesie społecznym niewątpliwie pozostaje aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Nie jest przy tym wykluczona sytuacja w której za weryfikacją decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. Nie można jednak uznać za słuszny interes strony jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy w ramach tych samych norm prawa materialnego, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.

Oczywiście, że właściwie zauważa organ, że nie może to prowadzić do swoistej jeszcze jednej, czy trzeciej instancji, ale nie może też prowadzić do istnienia decyzji naruszającej prawo, a tak z perspektywy dorobku orzeczniczego należałoby ocenić ostateczną decyzję przy uwzględnieniu stanowisk wojewódzkich sądów administracyjnych i NSA w kwestii wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy. Wbrew stanowisku zatem stanowisku organu art. 154 można stosować do sanowania wad niekwalifikowanych. Wadliwą wykładnię przepisów związanych z wyrównaniem przedmiotowego ekwiwalentu nie można oceniać jako rażącego naruszenia prawa, czy dającego podstawę do wznowienia postępowania.

Wobec tego odmowę zastosowania art. 154 k.p.a. przy wskazanej argumentacji organów Policji ocenić należało jako wadliwą i nieuzasadnioną. Nie istnieją bowiem, również wbrew stanowisku organów Policji jakiekolwiek prawne przesłanki ograniczające uzyskanie przez skarżącego pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym i ustawowym, ekwiwalentu za niewykorzystane przez niego urlopy.

W wyroku z dnia 18 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt III OSK 641/25) wskazał, że zgodnie "z treścią art. 154 § 1 k.p.a., tym nadzwyczajnym trybem mogą być objęte ostateczne decyzje, na mocy których strona nie nabyła prawa. Z przepisu tego nie wynika, by dany tryb dotyczył tylko decyzji uznaniowych, a nie miał zastosowania do decyzji związanych. Przepis art. 154 k.p.a. nie wymienia szczegółowych, poza klauzulą interesu społecznego i słusznego interesu strony, przyczyn uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Zaznaczyć bowiem należy, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a. organ administracji publicznej nie dokonuje kontroli ostatecznej decyzji pod kątem merytorycznym, w aspekcie jej zgodności z prawem, tj. nie bada, czy orzeczenie to zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a więc także, czy przekroczono granice przyznanego ustawą uznania administracyjnego. Przedmiotem oceny organu administracji jest bowiem tylko to, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji administracyjnej przemawia interes społeczny albo słuszny interes strony, co może dotyczyć zarówno decyzji uznaniowych, jak i związanych (tak A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System informacji prawnej LEX/el.2024). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że niezależnie od charakteru ostatecznej decyzji, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma w istocie to, że zmiana lub uchylenie decyzji z powodu przesłanek wymienionych w art. 154 § 1 k.p.a., w żadnym razie nie może prowadzić do wydania orzeczenia sprzecznego z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2016 r., sygn. akt I OSK 3065/15)".

Z dniem opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15, Dz. U. z 2018 r., poz. 2102), czyli od 6 listopada 2018 r., część art. 115a ustawy o Policji (w poprzednim brzmieniu) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r., III OSK 2832/21). W konsekwencji, skoro niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą, to nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, czy też zaistniałego po tej dacie.

Ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o służbie więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610) dalej w skrócie: "ustawy o szczególnych rozwiązaniach", art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym." Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.".

Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach oddalających skargi kasacyjne Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w sprawach ekwiwalentu pieniężnego przysługującego byłym funkcjonariuszom za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, (np. w sprawie o sygn. akt I OSK 3155/19) "nie można pomijać, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma znaczenie dla rozstrzygania spraw indywidualnych (...). Zakresowy charakter wyroku TK z dnia 30 października 2018 r. oznacza, że przepis, art. 115a ustawy o Policji tylko w części jest niekonstytucyjny, a to z kolei prowadzi do wniosku, że nie mamy do czynienia z zaniechaniem ustawodawczym (..). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w systemie prawnym pozostała norma prawna gwarantująca konstytucyjne prawo do ekwiwalentu per se, wskazująca podstawę wymiaru i prawo do ekwiwalentu za czas wolny od służby. Natomiast sposób obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazującego, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Zamieszczone w art. 81 Konstytucji odesłanie do ustawy nie może zatem oznaczać, że podmiot uprawniony nie może dochodzić konstytucyjnego prawa przynajmniej w zakresie minimum tego prawa, które wyznaczone jest przez jego istotę - istotę corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji".

Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15).

Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym należy pamiętać, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie ilość dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego jej za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby.

Z powyższych przyczyn kontrolowane decyzje należało uchylić, a obowiązkiem organów będzie ponowne rozważenie przesłanek zastosowania art. 154 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023, poz. 1935).