II FZ 1/26 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-01-15	
Data wpływu	2026-01-05	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania	
Hasła tematyczne	Przywrócenie terminu	
Sygn. powiązane	I SA/Kr 529/24	
Skarżony organ	Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego	
Treść wyniku	Oddalono zażalenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 1634;  art. 86 par. 1 i 2, art. 179; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 529/24 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia 6 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017r. postanawia: oddalić zażalenie.	
Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 września 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 529/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek C. K.(dalej: skarżący) o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 529/24 uchylającego opisaną w rubrum decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 6 maja 2024 r. oraz orzekającego o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, dopełniając jednocześnie czynności, której wniosek dotyczył. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd I instancji uznał, że w niniejszym przypadku zachodzi przesłanka z art. 86 § 2 p.p.s.a., tj. brak ujemnych skutków dla strony. Strona nie ma obowiązku złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Pismo to, nawet złożone po terminie, dołączane jest do akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny ma więc możliwość zapoznania się ze stanowiskiem strony zawartym w tym piśmie procesowym. W związku z brakiem negatywnych skutków uchybienia terminu do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną dla strony postępowania w zakresie postępowania sądowego, WSA uznał, iż przywrócenie terminu w tym wypadku nie jest dopuszczalne, a złożony w tym przedmiocie wniosek podlega odrzuceniu.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i w zażaleniu, zarzucił mu naruszenie:

a) art. 179 p.p.s.a. w związku z art. 67 § 1 i 5 oraz art. 36, 37 § 1 i 40 p.p.s.a. w związku z błędnym uznaniem, iż 12 sierpnia 2025 r. strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa z 17 czerwca

2024 r., a w konsekwencji, iż skarga kasacyjna została doręczona w sposób wywołujący skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

b) art. 88 w związku z art. 86 § 2 p.p.s.a. w związku z błędnym uznaniem, iż uchybienie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego,

c) art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że uchybienie terminu do

złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną nie nastąpiło bez winy skarżącego, podczas gdy uchybienie terminu było wynikiem błędnego zaksięgowania korespondencji w biurze kancelarii podczas nieobecności urlopowej adwokatów współpracujących ze stroną, zaistniałego pomimo dołożenia należytej staranności w organizacji pracy. Był to jednorazowy i niezawiniony błąd, który przy zachowaniu wszystkich procedur organizacyjnych był zdarzeniem niemożliwym do przewidzenia i zapobieżenia.

Wobec powyższego wniesiono o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,

- przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną,

względnie

- umorzenie postępowania zażaleniowego i postępowania wnioskowego przez WSA

w Krakowie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 179 p.p.s.a. wobec błędnego uznania przez sąd I instancyjny, iż w dacie 12 sierpnia 2025 r., strona działała przez pełnomocnika procesowego na podstawie pełnomocnictwa z dnia 17 czerwca 2024 r. (doręczenie winno nastąpić bezpośrednio stronie), a zatem w istocie nie nastąpiło przekroczenie 14 dniowego terminu do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, a złożona już odpowiedz na skargę kasacyjną jest pismem procesowym o którym mowa w art. 179 p.p.s.a. i została złożona w terminie - doręczenie stronie nastąpiło na podstawie faktów konkludentnych, co strona potwierdza;

- wstrzymanie zaskarżonego postanowienia po myśli art. 196 p.p.s.a.;

-zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona uchybiła terminowi w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin do dokonania czynności. Przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). W takiej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.).

Z art. 179 p.p.s.a. wynika natomiast, że strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie 14 dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi wnoszącemu skargę kasacyjną, wojewódzki sąd administracyjny niezwłocznie przedstawi skargę kasacyjną wraz z odpowiedzią i aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Celem wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną jest, zgodnie z założeniem ustawodawcy, umożliwienie stronie odniesienia się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym. Złożenie odpowiedzi w terminie określonym w ustawie daje stronie pewność, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zostaną przedłożone stanowiska obu stron postępowania jeszcze przed przystąpieniem do rozpoznania skargi kasacyjnej. Przed terminem do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną sąd pierwszej instancji nie może bowiem przekazać Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wraz ze środkiem odwoławczym (art.179 zd. drugie p.p.s.a.).

Wyjaśnić jednak należy, że choć pismo strony, złożone po upływie tego terminu nie stanowi już odpowiedzi na skargę kasacyjną, to jest pismem procesowym strony, które dołączane jest do akt sprawy i z którym zapoznaje się sąd przed rozstrzygnięciem sprawy. Opóźnione złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną nie powoduje więc ujemnych skutków procesowych dla strony, gdyż nie ma wpływu na bieg postępowania kasacyjnego i nie pozbawia strony możliwości przedstawienia swojego stanowiska co do zarzutów skargi kasacyjnej. Tym samym wywołuje ono taki sam skutek procesowy (jeśli złożone jest przed wydaniem wyroku), jak odpowiedź na skargę kasacyjną. W związku z tym, przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie jest dopuszczalne (art. 86 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. – vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3311/19, 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 690/19, 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 1897/18, 17 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 7/16, 5 listopada 2025 r., sygn. akt III OZ 598/25 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Dauter, Komentarz do art. 86 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX nr 556506; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 86).

Konkludując, niewystąpienie w sprawie przesłanki negatywnych konsekwencji uchybienia terminu skutkowało koniecznością odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji.

Odnosząc się do argumentacji zażalenia, należy wskazać, że ewentualny brak możliwości zasądzenia kosztów postępowania związanych ze złożeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną nie może być uznany za ujemny skutek dla strony w zakresie postępowania sądowego w rozumieniu przepisów p.p.s.a. Koszty te mają charakter akcesoryjny i nie wpływają na sytuację procesową strony w zakresie, jaki wynika ze wskazanego wyżej celu złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Jak wskazano wyżej, złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie nie powoduje pozbawienia strony prawa do przedstawienia swojego stanowiska, a wnioski procesowe zawarte w takim piśmie podlegają rozpoznaniu przez sąd. W konsekwencji podnoszona przez skarżącego okoliczność nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu i uzasadniać uwzględnienia zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał także za bezzasadny zarzut naruszenia art. 179 p.p.s.a. w związku z art. 67 § 1 i 5 oraz art. 36, 37 § 1 i 40 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wyczerpująco wyjaśnił, że prawidłowość i skuteczność doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie budzi żadnych wątpliwości. Znajduje to również potwierdzenie w aktach sądowych. Niewłaściwa organizacja pracy kancelarii adwokackiej nie stanowi natomiast podstawy do uznania braku winy w dochowaniu terminu. Należy podkreślić, że to na pełnomocniku profesjonalnym ciąży obowiązek takiego zorganizowania miejsca pracy w ramach prowadzonej kancelarii, aby w sposób maksymalny zabezpieczyć interesy swoich mocodawców. Wszelkie uchybienia w zakresie prawidłowej organizacji pracy, świadczą o wadliwym funkcjonowaniu organizacji miejsca pracy, a tym samym, przekładają się wprost na kwestię zawinienia pełnomocnika, który za taką organizację odpowiada. Fakt wykonywania przez pełnomocnika zawodu adwokata, tym bardziej zobowiązuje go do staranności i dbałości w odniesieniu do świadczonych przez niego usług prawniczych

Mając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.