II SAB/Łd 189/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-18	
Data wpływu	2025-12-01	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Arkadiusz Blewązka
Beata Czyżewska	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Zobowiązano organ do załatwienia wniosku	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; Art. 1 ut. 1 i 2, art. 4 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i d i pkt 4 lit. a i ust. 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; Art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483; Art. 61;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 1135; Art. 43 ust. 1; Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 609; Art. 33 ust. 1, 3 i 5; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)	
Sentencja
Dnia 18 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2026 roku sprawy ze skargi W. J. na bezczynność Wójta Gminy Poświętne w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Poświętne do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 9 października 2025 roku w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy Poświętne na rzecz skarżącego W. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR	
Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 października 2025 r. W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Poświętne w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Analiza akt administracyjnych wskazuje, iż pismem z dnia 9 października 2025 r., które wpłynęło do organu w dniu 10 października 2025 r., W. J. zwrócił się do Wójta Gminy Poświętne o udzielenie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej również jako: "u.d.i.p.") informacji publicznej poprzez:

1. wskazanie w jakiej dacie Ł. G. - Wójt Gminy Poświętne, będąc zobowiązanym na podstawie art. 304 § 1 Kodeksu Postępowania Karnego złożył zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. F. - Włodarza Gminy Poświętne, J. K. - Skarbnik Gminy Poświętne oraz pracowników merytorycznych w związku z ustaleniami wynikającymi z raportu Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 9 października 2024 r. znak: [...] w sprawie prowadzenia gospodarki paliwowej w OSP Poświętne, a z którego to raportu wynika, że cyt. "odpowiedzialność za powyższe nieprawidłowości ponoszą Wójt Gminy, Skarbnik Gminy oraz pracownicy merytoryczni w zakresie wskazanym w protokole kontroli";

2. przesłanie kopii zawiadomienia złożonego do Prokuratury przez Ł. G. - Wójta Gminy Poświętne oraz rozstrzygnięcia Prokuratury - jeżeli postępowanie zostało już zakończone;

3. wskazanie jakie konsekwencje na podstawie Kodeksu Pracy wyciągał Ł. G.. - Wójt Gminy Poświętne wobec J. K. - Skarbnik oraz pracowników merytorycznych w związku z ustaleniami raportu RIO wymienionego w pkt 1, który czyni ich odpowiedzialnymi za nieprawidłowości w zakresie gospodarki paliwowej w OSP Poświętne;

4. przesłanie kopii zawiadomienia złożonego do Prokuratury przez M. F. - Włodarza Gminy Poświętne w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa kradzieży paliwa przez jednego ze strażaków OSP Poświętne. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że postanowienie o umorzeniu śledztwa w tej sprawie otrzymał od Prokuratury Rejonowej w Opocznie w trybie dostępu do informacji publicznej.

Organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 23 października 2025 r. Wskazał w nim, odnosząc się do żądań zawartych w punktach 1, 2 i 4 wniosku, iż skarżący nie odwołuje się w treści wniosku do działania w imię dobra publicznego, wręcz przeciwnie - realizuje interes indywidualny. W takich okolicznościach wnioskodawca pragnący uzyskać informacje z postępowania zainicjowanego zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie działa w sprawie publicznej w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym żądana w ten sposób informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu tejże ustawy. Mając na względzie powyższe, jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2023 r. I SAB/Sz 8/23, "W sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą".

Odnośnie zaś konsekwencji wyciąganych względem pracowników na podstawie Kodeksu pracy organ wskazał, iż informacja ta, a w szczególności w zakresie nałożenia lub nienałożenia kar porządkowych przez pracodawcę na pracowników, nie mieści się w pojęciu informacji publicznej. Nie jest to bowiem wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, lecz dotyczy sfery stosunków pracy, a to pracodawca - pracownik. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 Kodeksu Pracy ustawodawca przewidział tylko i wyłącznie dla pracodawcy prawo stosowania kar porządkowych za nieprzestrzeganie ustalonego porządku, regulaminu pracy, przepisów bhp oraz przepisów przeciwpożarowych. Katalog kar porządkowych oraz naruszeń pracowniczych za które pracownicy mogą ponosić odpowiedzialność jest ściśle określony. Umieszczenie nadto odpisów wymierzonych kar porządkowych w aktach osobowych pracownika umacnia dodatkowo argumentację, iż nie są wytworzone przez organ administracji publicznej, a tym samym żądanie udostępnienia tych dokumentów wyłącza je z kręgu informacji, o której stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Mając na względzie powyższe - jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2023 r. I SAB/Sz 8/23 "W sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą.".

Wskazanym na wstępie pismem z dnia 31 października 2025 r. W. J. wniósł skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając mu rażące naruszenie prawa, tj.:

a) art. 6 ust. 1 pkt 2 ppkt b u.d.i.p. poprzez brak udostępnienia informacji publicznych w zakresie:

- czy zostało złożone zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa w związku z nieprawidłowościami wynikającymi z raportu Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 9 października 2024 r. znak: [...] w sprawie sprzecznego z przepisami prawa prowadzenia gospodarki paliwowej w OSP Poświętne oraz rozstrzygnięcia Prokuratury w niniejszej sprawie -jeżeli postępowanie zostało zakończone, - wyciągniętych konsekwencji dyscyplinarnych na podstawie Kodeksu Pracy wobec Skarbnika oraz pracowników merytorycznych w związku z nieprawidłowości do jakich dopuszczali się, co wynika raportu RIO wymienionego w pkt 1 ppkt, który czyni ich odpowiedzialnymi za nieprawidłowości w zakresie gospodarki paliwowej w OSP Poświętne,

- zawiadomienia złożonego do Prokuratury przez M. F. - byłego Wójta Gminy Poświętne (poprzednia kadencja samorządowa) w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa kradzieży paliwa przez jednego ze strażaków OSP Poświętne.,

b) art. 16 u.d.i.p. poprzez brak wydania w sprawie decyzji odmowej, od której służyłaby skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), a tym samym dopuszczenie się bezczynności w sprawie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do dokonania czynności poprzez udostępnienie informacji publicznych wymienionych w pkt 1 oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi W. J. wskazał m.in., iż w przeszłości domagał się udostępnienia postanowienia Prokuratury Rejonowej w Opocznie o umorzeniu postępowania w sprawie podejrzenia kradzieży paliwa z OSP Poświętne, a obecnie domaga się udostępnienia zawiadomienia złożonego w tej samej sprawie przez byłego Wójta Gminy Poświętne, które zainicjowało całe postępowanie. Sprawa wówczas zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi i w wyroku w sprawie o sygn. II SAB/Łd 14/24 Sąd orzekł bezczynność Wójta w tym zakresie. Pomimo orzeczenia sądowego uznającego za informację publiczną postanowienie o umorzeniu śledztwa, obecny Wójt Gminy Poświętne stwierdza w bieżącej sprawie, że złożone w tej sprawie zawiadomienie, które inicjowało całe postępowanie, nie jest informacją publiczną, co jest zachowaniem nielogicznym, ponieważ mając dostęp do dokumentu kończącego postępowanie w sprawie, zdobytego na podstawie wyroku WSA w Łodzi, skarżący nie może się zapoznać z dokumentem rozpoczynającym to postępowanie.

Dalej skarżący wskazał, że w Urzędzie Gminy Poświętne dochodziło do poważnych nieprawidłowości w zakresie gospodarowania mieniem publicznym, dlatego też, zdaniem skarżącego, zarzut, że skarżący realizuje interes indywidualny, jest absurdalny. Jak wynika z nagłówka raportu RIO w Ł., jest on adresowany do Wójta Gminy Poświętne, więc jako obywatel, mający zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, skarżący ma prawo wiedzieć, jakie czynności podjął Wójt Gminy Poświętne w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie gospodarowania mieniem publicznym.

Odnośnie odmowy udzielenia informacji publicznej co do konsekwencji, jakie Wójt wyciągnął wobec skarbnika gminy i pracowników merytorycznych, skarżący podkreślił, że skarbnik gminy jest osobą szczególnie wyeksponowaną w hierarchii samorządu gminnego, ponieważ jest powoływany przez Radę Gminy na wniosek Wójta. W zakresie zaś pracowników merytorycznych skarżący nie żądał nawet podania ich imienia i nazwiska, ograniczając się jedynie do podania wyciągniętych konsekwencji dyscyplinarnych. W niniejszej sprawie doszło do negatywnego zjawiska w postaci zaniedbania obowiązków pracowniczych, skutkujących, zdaniem skarżącego, wręcz możliwością popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 Kodeksu Karnego, a więc nie ma żadnych podstaw prawnych, aby obywatel nie posiadał informacji, czy Wójt w niniejszej sprawie wypełnił społeczny obowiązek zawiadomienia organów ochrony prawa, a wobec wymienionych pracowników wyciągnął konsekwencje dyscyplinarne. W żaden sposób nie da się obronić tezy, że informacje o osobach, które dopuściły się nieprawidłowości przy wykonywaniu zadań służbowych nie są informacjami publicznymi, a w dodatku osobie starającej się o takie informacje zarzuca się realizacje interesu indywidualnego.

Końcowo skarżący podkreślił, iż w niniejszej sprawie Wójt Gminy Poświętne posiada publiczne informacje o tym, czy złożył zawiadomienie do Prokuratury w związku z wnioskami wypływającymi z raportu RIO w L., posiada informacje o konsekwencjach dyscyplinarnych oraz informacje o zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa w sprawie podejrzenia kradzieży paliwa w OSP Poświętne przez byłego Wójta. Ukrywanie ich przed opinią publiczną budzi poważne wątpliwości co do transparentności działań podmiotów publicznych dysponującymi publicznymi finansami i wykonującymi publiczne zadania. Lakoniczne pismo ze stwierdzeniem, że skarżący realizuje interes indywidualny w tej sytuacji jest uzasadnieniem stanowczo nie do zaakceptowania. Wójt Gminy Poświętne na poparcie powyższego stanowiska jedynie posługuje się jednostkowym wyrokiem WSA, który na dodatek zapadł w odmiennym stanie prawnym. Jednostkowy wyrok nie jest zaś źródłem prawa. Zachowując się contra legem tj. dyspozycji art. 16 u.d.i.p., Wójt Gminy Poświętne pozbawił skarżącego możliwości zaskarżenia decyzji poprzez skorzystanie z środka odwoławczego i stąd zarzut bezczynności oraz wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego celem wyegzekwowania praw przysługujących osobie wnioskującej o informację publiczną.

Z uwagi na powyższe okoliczności skarżący wniósł jak w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Poświętne wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, a także o dopuszczenie dowodów z wymienionych dokumentów na okoliczność wykazania, że skarżący jest skonfliktowany z organem oraz że wnioski skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie służą żadnemu interesowi publicznemu, lecz interesowi prywatnemu skarżącego, zaś jego wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.

W uzasadnieniu organ podkreślił m.in., iż w okresie od dnia 10 kwietnia 2025 r. do dnia wysłania odpowiedzi na skargę skarżący złożył 22 dokumenty (pisma i wnioski), a tylko w okresie od dnia 3 października 2025 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę wpłynęło 14 dokumentów (pism i wniosków). Składanie wniosków i oświadczeń przypada na okres po dniu 2 kwietnia 2025 r., kiedy P. K. został powołany funkcję Zastępcy Wójta Gminy Poświętne. W swoich pismach skarżący wskazywał m.in., że zamierza podjąć czynności zmierzające do przeprowadzenia referendum w celu odwołania Wójta Gminy Poświętne, zarzuca "ustawienie" konkursu, w którym zatrudnienie znalazł P. K., zarzuca nękanie go przez SMS, a także zarzuca Wójtowi zatrudnianie osób niekompetentnych oraz działanie na szkodę Gminy. Tym samym, w ocenie organu, skarżący jest skonfliktowany z organem, zatem jego wnioski nie mają na celu zaspokojenie interesu publicznego, a wyłącznie interesu indywidualnego wnioskodawcy. W szczególności na potwierdzenie tej tezy wskazać należy punkt 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skoro skarżący posiada już dokument w postaci postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 24 października 2023 r. wydanego w sprawie [...] przez A. K., Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opocznie, gdzie już na pierwszej stronie uzasadnienia wskazano szczegółowo co znajduje się w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa, to jaki cel publiczny będzie realizować przekazanie kopii samego zawiadomienia. Skarżący ma już pełną wiedzę dlaczego postępowanie zostało zainicjowane. W takich okolicznościach należy się odwołać całokształtu okoliczności, w których ten wniosek został złożony. Dokonując takiej analizy, zdaniem organu, nie da się uzasadnić zachowania skarżącego inaczej jak przez pryzmat nadużycia prawa do informacji publicznej.

Odnośnie konsekwencji wyciąganych wobec pracowników na podstawie Kodeksu pracy organ podtrzymał swoje stanowisko, przedstawione w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej i podkreślił, że zarówno informacja o karach porządkowych nakładanych na konkretnego pracownika, jak i informacja o karach porządkowych nakładanych na niewskazanych we wniosku pracowników dotyczy sfery stosunków pracy: pracodawca - pracownik, stanowiąc kwestię prawa pracy i nie stanowi informacji publicznej. Skoro nie mieści się to w pojęciu informacji publicznej, to nie podlega rozpatrzeniu w trybie u.d.i.p., a co za tym idzie - zawiadamia się o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, co uczyniono w niniejszej sprawie.

Końcowo Wójt Gminy Poświętne wskazał, iż otrzymując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w pierwszej kolejności organ ma obowiązek zweryfikować, czy dana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., czy też nie. W dalszym toku weryfikacji wniosku, w przypadku stwierdzenia, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej - zawiadamia się o tym wnioskodawcę na piśmie, co potwierdza powołane w odpowiedzi na wniosek uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2023 r. I SAB/Sz 8/23 "W sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, wtedy organ rozpatruje wniosek w trybie u.d.i.p. W niniejszej sprawie organ uznał, że wnioskowana informacja nie stanowi w ogóle informacji publicznej, wobec czego zawiadomił o tym skarżącego na piśmie. Skarżący zaś całkowicie zignorował tę okoliczność, co wprost wynika z uzasadnienia skargi. Skoro więc informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., to nie mają do niej zastosowania tryby przewidziane w u.d.i.p., w tym z art. 5 u.d.i.p., a skoro nie mają zastosowania tryby u.d.i.p., to argumentacja skarżącego, który do u.d.i.p. się odwołuje jest bezzasadna.

W piśmie z dnia 30 grudnia 2025 r. skarżący wniósł o orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2045,43 zł. tj. równowartość 25% kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na poparcie swojego wniosku W. J. wskazał m.in., iż Wójt Gminy Poświętne w sposób uporczywy i sprzeczny z prawem utrudnia dostęp do informacji publicznej, posiadając wiedzę, że już raz przegrał sprawę w tym zakresie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i posiadając także wiedzę, że Prokuratura udostępnia żądane dokumenty, nie tworząc żadnych przeszkód w tym zakresie. Orzeczenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego wynagrodzi mu długie oczekiwanie na należną informację publiczną, a ponadto będzie miało walor dyscyplinujący dla organu i w przyszłości ułatwi pozyskiwanie informacji publicznych.

W piśmie z dnia 12 stycznia 2026 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a także wniósł o przeprowadzenie dowodów z pism z dnia 29 grudnia 2025 r. oraz 9 stycznia 2026 r. na okoliczność wykazania, że skarżący jest skonfliktowany z organem, a także wykazania, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej nie służą żadnemu interesowi publicznemu, lecz interesowi prywatnemu skarżącego oraz wykazania, że skarżący posiada już informację, o której udostępnienie wnosi. Jednocześnie organ wniósł o niestosowanie sankcji wynikających z art. 154 § 6 i § 7 p.p.s.a., wskazując, iż nie unika załatwienia sprawy. Sprawa została załatwiona, tylko w sposób, który nie odpowiada skarżącemu, co stało się przyczyną wniesienia skargi. Co więcej, nie istnieje żadna obawa, że organ nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdzeniem tego jest fakt, że skarżący uzyskiwał już liczne odpowiedzi na wnioski składane w innym przedmiocie.

W piśmie z dnia 26 stycznia 2026 r. skarżący wniósł o pominięcie dowodów zgłoszonych przez organ w odpowiedzi na skargę z dnia 27 listopada 2025 r. oraz w piśmie z dnia 12 stycznia 2026 r., gdyż, zdaniem skarżącego, wszelkie pisma, o których dopuszczenie wnosi organ, mają jedynie personalny charakter, a ich celem jest zdyskredytowanie osoby skarżącego i nie wnoszą nic do sporu legislacyjnego między skarżącym, a organem. Zarzucanie skarżącemu, że jest skonfliktowany z organem nie umniejsza jego prawa do żądania informacji publicznej, ponieważ prawo to przysługuje każdemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej okazała się zasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 dalej również jako: "p.p.s.a"). Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W tego rodzaju sprawach, w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. zasadą jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ władzy publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej oraz umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, co następuje w drodze decyzji.

Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem w formie czynności materialno-technicznej poprzez udostępnienie żądanej informacji, albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej lub umorzenia postępowania stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Organ (podmiot zobowiązany) może natomiast poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy żądanie dotyczy informacji publicznej, której zasady i tryb udostępnienia określają przepisy innych ustaw, (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), gdy organ nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), gdy wnioskowane dane są dostępne w publikatorze, lub gdy informacja objęta żądaniem nie ma charakteru informacji publicznej.

W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu informacji (zaniechaniu rozpatrzenia wniosku), względnie na niewydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), jak też na braku prawidłowego poinformowania wnioskodawcy w przypadkach wymienionych powyżej (por. np. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z 20 stycznia 2022 r., II SAB/Go 204/21 czy WSA w Olsztynie z 10 lutego 2022 r., II SAB/Ol 5/22; wyroki sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przechodząc do analizowanej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż wniosek skarżącego został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie może zatem budzić wątpliwości, że Wójt Gminy Poświętne jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, czego strony w niniejszej sprawie nie kwestionowały.

Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się natomiast wokół zagadnienia, czy żądane informacje mieszczą się w zakresie pojęcia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Uszczegółowienie przywołanej normy konstytucyjnej ma miejsce właśnie w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym, czyniąc to w sposób przykładowy, o czym świadczy zawarty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zalicza do nich informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p.) a także treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p.), przy czym stosownie do art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu przepisów u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji. Jednocześnie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy wykładać w powiązaniu z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP przewidującym, że w skład prawa dostępu do informacji publicznej wchodzi m.in. uprawnienie do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to niewątpliwie ma na celu zagwarantowanie jawności życia publicznego oraz transparentności działania organów władzy publicznej (wyrok NSA z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 317/21; wyrok NSA z 10 lipca 2024 r., sygn. III OSK 2309/23).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa stanowi co do zasady informację publiczną, rozumianą jako każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. II SAB/Po 198/24). Skierowane do innego podmiotu (właściwej Prokuratury) zawiadomienie sporządzone przez będącego funkcjonariuszem publicznym Wójta Gminy Poświętne w ramach jego kompetencji jest niewątpliwie dokumentem urzędowym wskazującym na wolę zainicjowania postępowania karnego w wyniku podejrzenia popełnienia czynu zabronionego w związku z nieprawidłowościami wynikającymi z raportu RIO a więc odnoszącym się do podmiotów wykonujących funkcje publiczne. Informacja dotycząca takiego zawiadomienia stanowi zatem informację publiczną.

Charakter informacji publicznej posiada także kopia orzeczenia kończącego postępowanie karne przygotowawcze wraz z uzasadnieniem. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 26 marca 2024 r., sygn. II SAB/Łd 14/24. Odwołując się do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze i trzecie u.d.i.p. należy przyjąć, że skoro wśród danych publicznych wymieniono (przykładowo) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć oraz treść orzeczeń sądów powszechnych, to należy do nich zakwalifikować również inne rozstrzygnięcia kończące postępowanie przygotowawcze, wśród nich postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia. Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, konstruktywne elementy definicji dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., posiada akt oskarżenia jako jeden ze sposobów zakończenia postępowania przygotowawczego, a więc rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy u.d.i.p. Jeżeli więc we wniosku o udostępnienie informacji publicznej zostaną wskazane konkretne informacje publiczne, zawarte w określonych dokumentach urzędowych znajdujących się w aktach zakończonego postępowania karnego, wówczas informacje takie winny być udostępnione przez podmiot zobowiązany (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., sygn. III OSK 865/21; wyrok NSA z 6 września 2022 r., sygn. III OSK 1554/21; wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2023 r., sygn. II SAB/Bd 84/23, publ. CBOSA). Zatem wniosek o udostępnienie postanowienia o umorzeniu postępowania wraz z uzasadnieniem, objęty został treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. i mieści się wśród danych publicznych, które podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. W przepisie tym wymieniono bowiem treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, a także treść orzeczeń sądów. W zakresie objętym treścią tej regulacji mieści się zatem – jako inne rozstrzygnięcie – postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia.

W odpowiedzi na wniosek skarżącego w zakresie punktów 1, 2 oraz 4 organ poinformował, że skarżący nie odwołuje się do interesu publicznego, lecz realizuje interes indywidualny a zatem nie działa w sprawie publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W konsekwencji, w ocenie organu, żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Z powyższym stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Nadużycie prawa do informacji publicznej, wbrew argumentacji przedstawionej przez organ, jest bowiem irrelewantne dla kwalifikacji informacji jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z 12 lipca 2024 r. sygn. akt. III OSK 2604/23, z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23, z 2 października 2024 r. III OSK 92/23, z 10 października 2024 r.: III OSK 89/24, III OSK 1087/24 i III OSK 311/24). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. II SAB/Ol 185/21).

Wypada w tym miejscu wyjaśnić, że w polskim porządku prawnym konstytucyjne prawo podmiotowe dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego. W doktrynie oraz judykaturze wskazuje się, że korzystanie z tego prawa i używanie instrumentów służących jego realizacji w celu innym niż zrealizowanie wartości, którym to prawo ma służyć, stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. W takiej sytuacji nie dochodzi jednakże do zmiany charakteru informacji, która to zmiana miałaby polegać na tym, że informacja traci swój status informacji publicznej. Odnośnie wartości, których realizacji ma służyć prawo do informacji publicznej, trzeba zauważyć, że prawodawca nie wskazał wyraźnie, jakie wartości leżą u podstaw skonstruowania przez niego tego prawa. Określił jednak, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym, umieszczając art. 61 Konstytucji RP kreujący to prawo wśród unormowań dotyczących wolności i praw politycznych. Jest to pewna wskazówka w odkodowaniu tych wartości. Przyjmując, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, to nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby - przy powoływaniu się na jawność życia publicznego - jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdza, że "[c]elem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. (...) Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu udręczenie podmiotu go rozpatrującego" (zob. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12; wyrok NSA z 7 września 2019 r., I OSK 2687/17; wyrok NSA z 11 lipca 2022 r., III OSK 2851/21; wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., III OSK 7265/21).

Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Odmowa tej ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie publicznego charakteru informacji, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia wynikającego z publicznego prawa podmiotowego, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

W realiach analizowanej sprawy powyższe prowadzi do dwojakiego rodzaju wniosków. Po pierwsze pozwala utrzymać przedstawioną powyżej konkluzję, że informacja objęta punktami 1, 2 oraz 4 wniosku skarżącego z dnia 9 października 2025 r. jest informacją publiczną. Zakwalifikowanie informacji jako publicznej jest bowiem pochodną jej treści i charakteru a nie celu, w jakim zamierza tę informację wykorzystać podmiot żądający jej udostępnienia. Po drugie – powoływane przez organ okoliczności oraz dowody mające wskazywać na nadużycie prawa przez skarżącego, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu. Okoliczności te są bowiem prawnie doniosłe w przypadku załatwienia wniosku poprzez wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej i dopiero na etapie kontroli takiej decyzji. Z tego powodu Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku organu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze oraz w piśmie z dnia 12 stycznia 2026 r. na okoliczność wykazania, że Skarżący jest skonfliktowany z organem, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie służy żadnemu interesowi publicznemu, lecz interesowi prywatnemu skarżącego oraz że wniosek skarżącego stanowi nadużycie prawa.

Przechodząc do analizy kolejnego spornego zagadnienia należy przypomnieć, że pytanie nr 3 odnosiło się do konsekwencji wyciągniętych przez Wójta Gminy Poświętne wobec podległych mu pracowników, w tym Skarbnika Gminy. W tym miejscu, zważywszy na argumentację podnoszoną w skardze, trzeba dostrzec, że sądy administracyjne kwalifikują jako informację publiczną informacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb mundurowych, np. Policji, w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych, jak np. nauczycieli oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych, np. adwokackiego. Sankcja dyscyplinarna należy do grupy środków przymusu państwowego, które mają charakter kary. Jest to więc odpowiedzialność typu karnego, ponieważ jest odpowiedzialnością za popełnienie czynu zabronionego pod groźbą kary. Jeżeli tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez umocowane organy jest formą wykonywania władzy publicznej, a tym samym podlega udostępnianiu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 196/13).

W rozpoznawanej sprawie nie mamy jednak do czynienia z powyżej opisaną sytuacją. Już z treści wniosku z 9 października 2025 r. wynika, iż skarżący wnosi o informację dotyczącą konsekwencji wyciągniętych na podstawie kodeksu pracy. Ponadto trzeba zauważyć, że ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1135) nie zawiera regulacji dotyczących postępowania dyscyplinarnego, zaś zgodnie z art. 43 ust. 1 tej ustawy, w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu pracy. Nie ma zatem podstaw, aby w kontrolowanej sprawie stosować wprost tezy odnoszące się do odpowiedzialności dyscyplinarnej. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że żądana w punkcie 3 wniosku informacja nie może mieć charakteru informacji publicznej. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że skarżący domaga się informacji dotyczących działania Wójta Gminy Poświętne, który jest osobą sprawującą funkcję organu władzy publicznej a jednocześnie kierownikiem urzędu gminy i zwierzchnikiem służbowym w stosunku do pracowników urzędu gminy oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych (art. 33 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153). Warto także podkreślić, że skarżący żąda informacji o działaniach podjętych przez wójta wobec pracowników merytorycznych nie podając ich imion i nazwisk, co wskazuje, że istotą żądanej informacji jest działanie wójta, a nie odpowiedzialność porządkowa konkretnych pracowników. Nie zmienia tego fakt, że we wniosku wskazywana jest Pani J. K. - Skarbnik Gminy. Jest ona bowiem osobą pełniąca funkcję publiczną i informacje związane z pełnieniem przez nią tej funkcji należą do kategorii informacji publicznej. Badając charakter punktu 3 wniosku należy także zważyć, że w myśl art. 33 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Oznacza to, że urząd jest techniczno-organizacyjnym zapleczem dla wójta jako organu wykonawczego, realizującego zadania publiczne. Wójt jako kierownik urzędu oraz zwierzchnik zatrudnionych w urzędzie pracowników zapewnia jego prawidłowe działanie w zakresie wykonywania zadań publicznych. Tak ukształtowana pozycja ustrojowa wójta oraz podległego mu urzędu i jego pracowników pozwala przyjąć, że dane dotyczące czynności podejmowanych przez wójta w związku z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu podległego mu urzędu gminy oraz jego pracowników dotyczą spraw publicznych. W konsekwencji stanowią one informację publiczną, której udostępnienie lub odmowa udostępnienia, ewentualnie informacja o braku możliwości udostępnienia, winny nastąpić zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Konkludując, w ocenie Sądu wszystkie informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 9 października 2025 r. stanowią informacje publiczne. W konsekwencji Sąd zauważa, że o ile organ dochował 14 - dniowego terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek, wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to jednak wniosek skarżącego nie został prawidłowo rozpatrzony. W sytuacji bowiem, gdy wniosek dotyczy informacji publicznej i został skierowany do podmiotu wymienionego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (jak ma to miejsce w analizowanej sprawie), wówczas załatwienie wniosku może przybrać postać czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje; pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym lub decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że organ w kontrolowanej sprawie dopuścił się bezczynności. Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej występuje wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podjął w ustawowym czternastodniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust.1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej nie polega wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi także wtedy, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w niewłaściwy sposób (niezgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej) informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej.

W ocenie Sądu bezczynność organu w tej sprawie nie była rażąca. Kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób; przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Sąd podziela stanowisko doktryny, zgodnie z którym "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie udostępnił żądanej informacji publicznej oraz podał błędne wskazania odnośnie ustalenia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, z uwagi na przyjętą przez siebie nieprawidłową interpretację przepisów ustawy. W ocenie Sądu takie zachowanie organu, będące bez wątpienia naruszeniem prawa, nie nosi cech naruszenia rażącego. Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. To, że nie przewidziano w tym przypadku innych kryteriów, jakie sąd administracyjny winien uwzględnić rozważając zastosowanie tych środków, jak też użycie przez ustawodawcę sformułowania "może orzec" oznacza, że decyzję o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej, ustawodawca pozostawił uznaniu sądu. Rozważając zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. w konkretnej sprawie, sąd administracyjny powinien uwzględnić funkcje, jakie one pełnią. Suma pieniężna stanowi środek o charakterze kompensacyjnym w tym sensie, że ma zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została ona narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W judykaturze podnosi się, że za jej orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd winien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony (wyroki NSA z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. I OSK 1418/25; I OSK; I OSK 1417/25). Przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że fakt bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. IV SAB/Wr 921/25).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd dokonał oceny okoliczności niniejszej sprawy, która doprowadziła do wniosku o braku podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że bezczynność organu nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, o czym mowa powyżej. Ponadto z akt sprawy wynika, że poza wnioskiem badanym w niniejszej sprawie, w roku 2025 skarżący złożył 8 wniosków o udostępnienie przez Wójta Gminy Poświętne informacji publicznej (wnioski z: 14 kwietnia 2025 r.; 7 maja 2025 r.; 30 września 2025 r.; 1 października 2025 r.; 2 października 2025 r.; 3 października 2025 r.; 22 października 2025 r. oraz 7 listopada 2025 r.). Zestawienie dat wpływu powyższych wniosków do organu oraz dat udzielanych odpowiedzi wskazuje, że Wójt Gminy Poświętne nie przekraczał 14-dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sądowi z urzędu wiadomo, że skarżący wniósł skargi na bezczynność organu w załatwieniu w części wniosków z 2 października 2025 r. oraz 30 września 2025 r. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez organ, że informacje objęte łącznie trzema punktami tych wniosków nie stanowią informacji publicznej. Powyższe okoliczności wskazują, iż po stronie organu nie występują przypadki drastycznej zwłoki w załatwianiu wniosków skarżącego ani też ich lekceważenia. Analiza akt sprawy nie wskazuje na istnienie ryzyka, iż organ w przyszłości w sposób rażący nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów ustawy. Z tych względów Sąd uznał, iż w sprawie niniejszej brak podstaw do orzeczenia o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił, jak w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a.

a.bł.