II SAB/Go 67/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-07-12	
Data wpływu	2023-06-01	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Piątek
Krzysztof Dziedzic	
Symbol z opisem	6480
659	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 13; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 713; art. 24 ust. 2; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2023 nr 0 poz 259; art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3, art. 201 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. O. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej M. O. z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz strony skarżącej M. O. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2022 r., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm, dalej jako - udip), M.O. zwróciła się do Wójta Gminy o udostępnienie:

1. informacji o inwestycjach drogowych wykonanych przez gminę w okresie od 2015 r. do dnia wykonania wniosku wraz z podaniem ostatecznych kosztów poniesionych przez gminę w związku z realizacją tych inwestycji, nazw miejscowości, w których realizowane były poszczególne inwestycje, numerów dróg, których dotyczą, oraz numerów działek terenu inwestycji oraz działek sąsiadujących z terenem inwestycji;

2. kserokopii decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji drogowych realizowanych przez gminę w okresie od 2015 r. do dnia wykonania wniosku;

3. informacji, dla jakich inwestycji drogowych w trakcie opracowania jest dokumentacja projektowa, wraz z podaniem nazw miejscowości, których przedmiotowe inwestycje dotyczą, numerów dróg, których dotyczą, numerów działek terenu inwestycji oraz działek sąsiadujących z terenem inwestycji oraz kosztów realizacji tych dokumentacji;

4. informacji o inwestycjach drogowych, dla których sporządzona jest gotowa dokumentacja projektowa, i które oczekują na realizację wraz z podaniem nazw miejscowości, w których mają być realizowane, numerów dróg, których dotyczą, numerów działek terenu inwestycji oraz działek sąsiadujących z terenem inwestycji oraz kosztów dotychczas poniesionych przez gminę w związku z poszczególnymi inwestycjami;

5. kserokopii zleceń i umów (wraz z aneksami) na wykonanie wszystkich dokumentacji projektowych inwestycji drogowych realizowanych przez gminę wraz z kserokopiami faktur i potwierdzeniami zapłaty za okres od 2015 r. do dnia wykonania wniosku.

Jednocześnie, na podstawie art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, M.O. wniosła o przesłanie powyższych informacji na adres wskazany do korespondencji w formie kserokopii dokumentów. Wnioskodawczyni wskazała, że w przypadku uznania, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine udip podaje, iż jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, z uwagi na ocenę gospodarności organu przez wnioskodawczynię, w granicach ustawowego umocowania przypadającego radnemu gminy, a wynikającego z art. 23 ust 1 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.). Wnioskodawczyni zaznaczyła, że jako radna gminy posiada realną i konkretną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla szczególnie istotnego interesu publicznego.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. Wójt Gminy wezwał M.O. do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia żądanej informacji publicznej. Organ wskazał, że nie dysponuje zbiorem o jaki wnioskuje wnioskodawczyni, a zakres informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r.(data wpływu do organu – 19 sierpnia 2022 r.) M.O. podała, że jej wniosek z dnia [...] sierpnia 2020 r. dotyczy informacji prostej.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., na podstawie art. 16 ust.1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, Wójt Gminy po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. odmówił M.O. udostępnienia informacji publicznej. W ocenie organu żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, a wnioskodawczyni nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu danej informacji publicznej.

Na skutek wniesionego przez stronę odwołania decyzją z dnia [...] października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na konieczność wnikliwej analizy wniosku pod kątem jego charakteru prawnego, a zatem czy wniosek dotyczy informacji prostej, czy też informacji przetworzonej. Kolegium zauważyło, że uznanie iż informacja ma charakter informacji przetworzonej wymaga wyczerpującego i przekonywującego uzasadnienia. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła do organu I instancji w dniu 10 października 2022 r.

Pismem z dnia [...] października 2022 r. Wójt Gminy wezwał wnioskodawczynię do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia żądanej informacji publicznej, albowiem w ocenie organu żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] października 2022 r. (data wpływu do organu - 27 października 2022 r.) M.O. wskazała, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., wydaną na podstawie art. 16 ust.1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, Wójt Gminy odmówił M.O. udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że jako radna, na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, skarżąca ma dostęp do informacji będących przedmiotem jej wniosku. Organ zwrócił uwagę na wielość i skomplikowany charakter wniosków o udostępnienie informacji publicznej jakie składała skarżąca składała do organu na przestrzeni ostatnich lat, co w ocenie organu nosi cechy nadużycia prawa.

Na skutek wniesionego przez stronę odwołania decyzją z dnia [...] marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w swojej decyzji z dnia [...] października 2022 r.

Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. wpłynęła do organu I instancji w dniu 16 marca 2023 r. Pismem z dnia [...] marca 2023 r. Wójt Gminy poinformował wnioskodawczynię, że ze względu na szeroki zakres wnioskowanej informacji publicznej termin załatwienia sprawy zostaje wyznaczony na dzień 12 maja 2023 r.

Pismem z dnia [...] maja 2023 r. M.O. wniosła skargę na przewlekłość Wójta Gminy w rozpoznaniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022 r . Zarzucając naruszenie art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez działanie bez uwzględnienia zasady szybkości postępowania skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania;

2. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022 r. niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku;

3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że do dnia złożenia skargi sprawa dotycząca jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej nie została załatwiona. Organ działa w sprawie sposób przewlekły. Organ wydał już dwie decyzje administracyjne, z czego obie zostały uchylone przez SKO. Były więc wydane z naruszeniem przepisów i Organ musiał już dwukrotnie ponowne rozpatrywać sprawę. Zdaniem skarżącej druga decyzja miała charakter skrajnie niemerytoryczny, gdyż w ogóle nie dotyczyła przedmiotu wniosku, takie działanie należy ocenić jako próbę utrudnienia pozyskania informacji. Ponadto organ niezasadnie wydłuża termin postępowania. SKO dwukrotnie poinstruowało organ o tym, jak prawidłowo rozpatrzyć wniosek. Postępowanie trwa od sierpnia ubiegłego roku, czas ten skrajnie i rażąco przekracza termin wynikający z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Skarżąca podniosła, że nadal nie uzyskała odpowiedzi na swój wniosek z sierpnia ubiegłego roku.

W odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia [...] sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej przy piśmie z dnia [...] maja 2023 r. Wójt Gminy przesłał M.O. cyt.":1) informacje o inwestycjach drogowych wykonanych przez Gminę w okresie od 2015 r. do dnia dzisiejszego wraz z podaniem ostatecznych kosztów poniesionych przez Gminę, w formie tabelarycznej; 2) kserokopie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji drogowych realizowanych przez Gminę w okresie od 2015 roku do dnia dzisiejszego; 3) informacje w zakresie inwestycji drogowych, dla których jest opracowywana dokumentacja projektowa oraz kosztów realizacji tych dokumentacji, w formie tabelarycznej; 4) informacje o inwestycjach drogowych, dla których jest sporządzona dokumentacja projektowa oraz kosztów dotychczas poniesionych w związku z tymi inwestycjami, w formie tabelarycznej; 5) kserokopie zleceń i umów wraz z aneksami, na wykonanie wszystkich dokumentacji projektowych inwestycji drogowych wraz z kserokopiami faktur i potwierdzeń dokonania przelewu, za okres od 2015 r. do dnia dzisiejszego (faktury z roku 2015 i 2016 zostały wybrakowane na podstawie Zgody na brakowanie dokumentów niearchiwalnych nr [...] z dnia [...].08.2022 r. wydanej przez Archiwum Państwowe)". Jednocześnie organ poinformował, że w przekazanych dokumentach widnieją numery ewidencyjne działek, na których planuje się, lub wykonano inwestycje drogowe wraz z obrębami. Będąc w posiadaniu tych informacji, możliwe jest powzięcie ogólnodostępnej informacji dotyczącej numerów działek ewidencyjnych sąsiadujących z planowanymi lub wykonanymi inwestycjami drogowymi wraz z obrębami, poprzez stronę internetową portalu mapowego Gminy ( link do strony).

W odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej Wójt Gminy wskazał, że w jego ocenie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przez sam fakt dwukrotnego uchylenia przez SKO wcześniejszych decyzji organu nie można dopatrywać się przewlekłości postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przyczyny wydania obu wcześniejszych odmownych decyzji były odmienne. Wójt Gminy nie powielał więc tych samych błędnych decyzji, tylko po to aby nie udzielić Skarżącej odpowiedzi na wniosek. Zdaniem organu, jedynie w sytuacji powielania przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej tych samych błędnych argumentów możemy mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Po drugiej decyzji uchylającej wydanej przez SKO organ doszedł do przekonania, że należy udostępnić żądane przez Skarżącą informacje publiczne, stosując się w tym zakresie do wytycznych sformułowanych przez organ II instancji. W tym celu organ postanowił zgromadzić wymagane informacje, zaś samą Skarżącą poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, na podstawie art. 13 ust. 1 udip do dnia 12 maja 2023 r., tj. o czas nie dłuższy niż 2 miesiące od dnia zwrotu akt przez SKO. Działanie takie podyktowane było koniecznością zebrania znacznej ilości żądanych dokumentów, które były w posiadaniu różnych jednostek organizacyjnych urzędu, jak również koniecznością odnalezienia poszczególnych dokumentów w archiwum, albowiem Skarżąca domagała się m.in. informacji z 2015 r. Powyższa informacja została przesłana skarżącej pismem z dnia [...] marca 2023 r. i spełniała wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 13 ust. 2 udip, tj. zawiadomiono Skarżącą o konieczności przedłużenia terminu na udzielenie informacji, o przyczynach tego stanu rzeczy i wskazano konkretny nowy termin załatwienia sprawy, nie dłuższy niż 2 miesiące. W okresie pomiędzy 29 marca 2023 r. a 11 maja 2023 r., kiedy to Skarżącej udostępniono żądane informacje organ gromadził komplet dokumentacji w tym zakresie. Wciągu dwóch miesięcy organ skompletował: 10 decyzji o pozwoleniu na budowę/zezwalających na realizacji inwestycji drogowej, 27 umów wraz z aneksami na wykonanie dokumentacji projektowych drogowych, 31 faktur/rachunków za wykonanie dokumentacji drogowych, 27 potwierdzeń dokonania przelewu za dokumentacje drogowe, sporządził spis 19 zrealizowanych inwestycji drogowych wraz z podliczeniem wszelkich kosztów związanych z realizacją tych inwestycji, spis 5 inwestycji dla których sporządzono dokumentacje projektowe drogowe wraz z podaniem kosztów wykonania tych dokumentacji, spis inwestycji drogowych dla których jest w trakcie opracowywania dokumentacja projektowa drogowa wraz z podaniem poniesionych już kosztów. W celu uzyskania powyższych danych organ zwrócił się do Archiwum Urzędowego w celu uzyskania dokumentów już zarchiwizowanych - uzyskano informację o dokumentach wybrakowanych. Organ ustalił, że po przekazaniu decyzji o pozwoleniu na budowę/realizacji inwestycji drogowej, wnioskodawca będzie w posiadaniu nr działek objętych inwestycją oraz nr dróg publicznych W decyzjach pozwoleniu na budowę/realizacji inwestycji drogowej organ zdecydował o zanonimizowaniu nr ksiąg wieczystych działek, które należały do osób prywatnych, a podlegały podziałowi w związku z inwestycją drogową. Wyżej wskazane działania wymagały znacznego nakładu pracy i oczywistym było, że załatwienie sprawy w terminie 14 dni nie będzie możliwe. Stąd też organ zasadnie wydłużył termin udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Działanie takie było w pełni zgodne z prawem, tj. art. 13 ust. 2 udip, albowiem nowy termin załatwienia sprawy biegł dopiero od dnia zwrotu akt przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co miało miejsce w dniu 16.03.2023 r. W tym stanie rzeczy organ nie dopuścił się przewlekłości postępowania i udzielił pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wniosek Skarżącej w dniu 11 maja 2023 r.

Na wezwanie Sądu o wskazanie aktualnego stanowiska procesowego w sprawie, w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2023 r. skarżąca poinformowała, że organ udzielił odpowiedzi, ale jest ona niepełna, i tym samym zarzuty skargi są zasadne. W otrzymanych dokumentach brak jest jakiejkolwiek informacji, dokumentów w sprawie remontu drogi na działkę numer [...] w miejscowości [...], w zakresie której Gmina 6 lutego br. złożyła wniosek o dofinansowanie i 27 marca 2023 roku do budżetu gminy wprowadziła 2 mln zł na jej remont. Nie we wszystkich umowach są wskazane numery działek, o które wnioskowała i brak jest ich również na fakturach i nie wiadomo na jakich działkach będzie inwestycja oraz umowa jakich działek dotyczy. Brak aneksów do umów w przypadku, gdy rozliczenie z umowy wynika na koniec roku 2022 oraz brak faktury i nie wiadomo czy umowa została rozliczona. W załączniku do pisma w pozycji nr 2 Zestawienie inwestycji drogowych, dla których dokumentacja projektowa jest w trakcie opracowania (Ad.3) zostały wskazane cztery zadania i nie wiadomo na jakich działkach, również w załączanych umowach brak numerów działek oraz faktur. Brakuje pisma z jakim Wójt zwrócił się do Archiwum Państwowego oraz zgody na brakowanie faktur. Skarżąca podała, że z udzielonej odpowiedzi tak naprawdę nie wie czy otrzymała wszystkie dokumenty. Z uwagi na powyższe skarżąca wskazała, że podtrzymuje skargę w zakresie, w jakim organ nie zrealizował wniosku.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2023 r. Wójt Gminy wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył inwestycji drogowych realizowanych przez Gminę, w związku z czym organ udzielił informacji na temat budowy oraz rozbudowy dróg gminnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako - p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4

Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania w udzieleniu informacji publicznej wskazanych we wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2022 r. W kontrolowanej sprawie nie było kwestionowane, że organ jest zobowiązany do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz że żądanie dotyczy informacji publicznej. Kwestie te zostały zresztą ustalone wiążąco w ostatecznych decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. oraz z dnia [...] marca 2023 r. W toku postępowania sądowego organ udostępnił skarżącej informację publiczną. Należało zatem zbadać zasadność zarzutu skargi dotyczącego przewlekłości postępowania w załatwieniu przedmiotowego wniosku skarżącej, w wypadku ustaleń potwierdzających stan przewlekłości lub bezczynności należało przeprowadzić ocenę stopnia naruszenia przepisów prawa oraz następnie - dokonać oceny, czy w wyniku udostępnienia skarżącej dokumentów przy piśmie z dnia [...] maja 2023 r. nastąpiło załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Na wstępie wskazać należy, że w ocenie Sądu w sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż prawo radnego do informacji przysługujące na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 27 maja 1990 r. o samorządzie gminnym (DZ.U. z 2023 r. poz. 40) nie wyklucza uzyskania przez radnego informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji (por. Mateusz Karciarz, Komentarz do art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, LEX; Bartosz Wilk Komentarz do art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora DZ.U. z 2023 r. poz. 1339 ,LEX, oraz powołane tam orzecznictwo sądowe). W badanej sprawie skarżąca sprawując mandat radnego oraz wnosząc o udostępnienie informacji publicznej jako podstawę prawną wniosku wskazała przepisy udip.

Trzeba również zauważyć, że rozpoznając sprawę ze skargi na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu, sąd na podstawie akt sprawy i w oparciu o wynikający z nich stan faktyczny oraz prawny dokonuje oceny w zakresie stwierdzenia bezczynności, bądź przewlekłości postępowania, przy czym ocena ta jest niezależna od oceny i zarzutów sformułowanych w skardze. A zatem w wypadku stwierdzenia, że w badanej sprawie organ dopuścił się bezczynności sąd stwierdza bezczynność pomimo tego, że w skardze sformułowano zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Z taką sytuacja mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie

Stosownie do treści art. 149. § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1)zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2)zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3)stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Po myśli art. 149 § 1a jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art.12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art.7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Wskazać należy, że o przewlekłości postępowania administracyjnego możemy mówić wówczas gdy postępowanie w sprawie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. W doktrynie wskazuje się, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70-71). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, że omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.

Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie nie było prowadzone przewlekle, natomiast organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r.

Kwestię terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej reguluje art. 13 udip. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( ust. 2).

Przytoczony przepis posługuje się otwartą formułą "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 4/20). Dopuszczalne jest zatem wydłużenie czternastodniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy udip. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Jak podnosi się w orzecznictwie, o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 udip. organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, to z uprawnienia tego organ może skorzystać tylko wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zakresu (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej). Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 udip. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 105/18). W innym orzeczeniu WSA w Łodzi wskazał, że art. 13 ust. 2 udip. ma na celu umożliwienie zobowiązanym podmiotom, wśród których ustawodawca przewidział podmioty niebędące organami władzy oraz administracji publicznej, a więc jednostki niejednokrotnie niezatrudniające prawników, rozpoznanie wniosku i przygotowanie odpowiedniego pisma lub decyzji, co w trudniejszych sprawach może wymagać więcej czasu niż 14 dni (por. wyrok WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/ Łd 21/17).

Wskazać trzeba, że. dla oceny zasadności i terminów czynności procesowych podejmowanych przez organ istotne znaczenie ma treść wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Bezspornie w analizowanej sprawie złożono wniosek o skomplikowanym oraz wielowątkowym charakterze, dotyczył on szeregu spraw związanych z realizacją inwestycji drogowych na terenie Gminy, nadto obejmował znaczny okres czasu, bowiem okres od 2015 r. do sierpnia 2022 r. W ocenie Sądu ze względu na przedmiot oraz zakres żądanej informacji daną sprawę można kwalifikować jako sprawę o skomplikowanym charakterze, co z kolei uzasadnia przyjęcie terminu o którym mowa w art. 13 ust. 2 udip. Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że czynności organu nie miały charakteru pozornego, czy też zbędnego. Poszczególne czynności, w tym przede wszystkim kierowane do wnioskodawczyni wezwania do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji (art. 3 ust. 1 udip) miały bezpośredni związek z merytorycznym rozpoznaniem wniosku, a sam fakt uchylenia decyzji organu I instancji w administracyjnym toku instancji nie oznacza, że czynność polegająca na wydaniu uchylonej decyzji była czynnością pozorną. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że w postępowaniu dotyczącym skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania sąd nie jest władny oceniać merytoryczną poprawność wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, albowiem przedmiotem rozpoznania przez sąd jest w takim postępowaniu jedynie kontrola prawidłowości postępowania pod względem zachowania zasad wynikających z art. 12, art. 35, art 36 kpa oraz przepisów odrębnych dotyczących szybkości postępowania.

Jednakże analiza przedmiotowej sprawy dowiodła, że organ dopuścił się bezczynności. Stwierdzone naruszenie procedury administracyjnej obejmuje okres od 27 października 2022 r. do dnia 8 grudnia 2022 r. Pismem z dnia [...] października 2022 r., zakreślając termin 7 dni, organ wezwał skarżącą do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wezwanie powyższe odebrane zostało przez skarżącą w dniu 20 października 2022 r., natomiast odpowiedź została udzielona w dniu 27 października 2022 r. Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu w.w. pisma z dnia [...] października 2022 r .w którym skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w kwestii charakteru prawnego żądanej informacji publicznej, organ dopiero w dniu 8 grudnia wydał decyzję, na mocy której odmówił skarżącej udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wskazać należy, że zastosowanie 2 - miesięcznego terminu o którym mowa w art. 13 ust. 2 udip może nastąpić jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, tymczasem w badanej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu załatwienia sprawy do dwóch miesięcy, tym bardziej w sytuacji wydania ponownej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wyżej wskazano po wniesieniu skargi, na wniosek z dnia [...] sierpnia 2022 r., organ udostępnił skarżącej informację publiczną. W piśmie procesowym z dnia skarżąca wskazała, że udostępniona jej informacja publiczna nie jest pełna, nadto podała że z udzielonej odpowiedzi tak naprawdę nie wie czy otrzymała wszystkie dokumenty. Z kolei w piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. Wójt Gminy wyjaśnił, że przekazane skarżącej dokumenty są dokumentami, o które skarżąca zwróciła się w swoim wniosku z [...] sierpnia 2022 r.

Sąd uznał zasadność stanowiska organu administracyjnego. Zważyć należy, że w przedmiotowym wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie określono jednoznacznie jakie konkretnie dokumenty są przedmiotem żądania. Zakres wnioskowanej informacji publicznej określono natomiast w sposób problemowy i ogólny, ponadto wniosek ma charakter wielowątkowy, obszerny, dotyczy skomplikowanej problematyki, nadto obejmuje stosunkowo znaczny okres czasu. W sprawie uwzględniono również stanowisko samej skarżącej, która oświadczyła, że na obecnym etapie również nie jest w stanie określić, czy otrzymała wszystkie dokumenty, o których udostępnienie wnosiła. W tym stanie sprawy sąd uznał, że na chwilę orzekania stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Organ udzielił żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność.

Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 z zd. 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała rażącego charakteru. Na taką ocenę ma wpływ przede wszystkim stosunkowo niewielkie przekroczenie terminu załatwienia wniosku przy jednocześnie skomplikowanym, złożonym i wielowątkowym charakterze sprawy.

O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącej w wysokości uiszczonego wpisu od skargi tj. 100 zł, orzeczono w punkcie IV wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a.