drukuj    zapisz    Powrót do listy

6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę, Nieruchomości, Wojewoda, Uchylono decyzję I i II instancji, I SA/Wa 845/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-11-14, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I SA/Wa 845/12 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2012-11-14 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Emilia Lewandowska
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 537/13 - Wyrok NSA z 2014-10-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651 art. 124, art. 6 pkt 2 i 3, art. 112 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 152, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz P. S.A. w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Starosta Powiatu w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], orzekł o:

1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy W.

w W. XV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą

nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie sieci wodociągowej, budowę sieci teletechnicznej oraz przebudowę części istniejącej już sieci elektroenergetycznej zgodnie z przebiegiem uzgodnionym z ZUDP (opinia

nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.), w części wynoszącej [...] m2 przedmiotowej nieruchomości. Przebieg trasy sieci wodociągowej, teletechnicznej

i elektroenergetycznej określa załącznik graficzny będący częścią składową w/w opinii;

2. zobowiązaniu wnioskodawcy do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu przez działkę ewidencyjną Nr [...]

z obrębu [...] sieci wodociągowej, teletechnicznej i przebudowy sieci elektroenergetycznej, o których mowa w punkcie 1. Jeżeli byłoby to niemożliwe

lub powodowałoby nadmierne trudności, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania, według zasad przewidzianych w art. 128 ust. 4 a ustawy o gospodarce nieruchomościami;

3. zobowiązaniu użytkownika wieczystego nieruchomości – P. S.A.

do niezwłocznego udostępnienia przedmiotowej nieruchomości, w celu wykonania czynności opisanych w pkt 1;

4. nadania przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy

do załatwienia sprawy z wniosku Zarządu Transportu Miejskiego w W. z dnia 18 października 2011 r. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania

z nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w użytkowaniu wieczystym P. S.A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew.

nr [...] z obr. [...] w W., uregulowanej w księdze wieczystej [...], poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie sieci wodociągowej, budowę sieci teletechnicznej i przebudowę istniejącej sieci elektroenergetycznej, zgodnie z przebiegiem uzgodnionym z ZUDP. W uzasadnieniu ZTM wnosi o nadanie decyzji zezwalającej na udostępnienie wnioskowanego obszaru do budowy i przebudowy sieci rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniając powyższe koniecznością likwidacji [...] W. [...],

co umożliwi zagospodarowanie otoczenia [...] [...]. Z tego względu zachodzi potrzeba szybkiej realizacji prac związanych z przebudową sieci elektroenergetycznej oraz budową przyłącza wodociągowego. Organ podniósł,

że z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, że użytkownik wieczysty nieruchomości na wstępie nie wyraził zgody na proponowany przez ZTM, uzgodniony z ZUDP, przebieg sieci, dlatego też brak jest wzmianki o negocjacjach cenowych oraz warunkach cenowych udostępnienia nieruchomości. Zdaniem organu, złożony wniosek znajduje uzasadnienie w treści art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. dalej

– u.g.n.). Organ zaznaczył, iż w związku z prośbą wnioskodawcy o wydanie decyzji w trybie rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnioną koniecznością zakończenia inwestycji w określonym terminie, z uwagi na ważny interes społeczny i gospodarczy

oraz konieczność przeniesienia komunikacji samochodowej z likwidowanego [...] przed rozpoczęciem [...], w trybie art. 108 § 1 k.p.a. nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji tej odwołanie wniosła P. S.A. podnosząc, że rozmowy

z Prezydentem Miasta W., co do rozwiązania kwestii przedmiotowej nieruchomości, prowadzone były od kilku lat z uwagi na planowane przeznaczenie nieruchomości na realizację celu publicznego. P. proponowała odkupienie przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego, albo zgodnie z prawem

jej wywłaszczenie za zapłatą stosownego odszkodowania. Jednakże ostatecznie żadne z rozwiązań nie zostało zaakceptowane, głównie z uwagi na brak środków finansowych po stronie podmiotu publicznego. Ponadto odwołujący się zaznaczył, że wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, a następnie występując z wnioskiem

w trybie art. 124 u.g.n., organ administracyjny zamiast uzyskać pełnię praw

do przedmiotowej nieruchomości, za zapłatą ceny sprzedaży (odszkodowania) działa

w celu stopniowego ograniczenia P. w przysługującym jej prawie

do gruntu, bez ponoszenia kosztów własnych. Zdaniem odwołującego się mając

na względzie zakres poczynionych czynności przez Prezydenta W.,

nie sposób mówić o "braku zgody", jako konstytutywnej przesłance zastosowania

art. 124 u.g.n. W związku z powyższym wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji

w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymał

w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie przewidziane w art. 124 u.g.n. jest rodzajem postępowania wywłaszczeniowego

i stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności. Wojewoda [...] mając na uwadze treść art. 124 u.g.n. podniósł, że organ wydający decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości powinien wziąć pod uwagę następujące kwestie. Po pierwsze, czy planowana realizacja inwestycji pod nazwą "Modernizacja [...] z budową pawilonu do [...] od strony ulicy [...]" jest inwestycją spełniającą przesłanki inwestycji celu publicznego. Po drugie, czy planowane ograniczenie korzystania następuje zgodnie

z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po trzecie, czy właściciel, użytkownik wieczysty lub odpowiednio posiadacz nieruchomości nie wyraża zgody na wykonanie

na nieruchomości prac niezbędnych do realizacji inwestycji celu publicznego.

Po czwarte, czy wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez uprawniony

do tego podmiot. Należy podkreślić, że nie jest rolą organu wydającego decyzję w trybie art. 124 u.g.n. o zezwoleniu na realizację inwestycji weryfikowanie ukształtowania terenu i dokumentacji projektowej, ani ocena, czy inwestycja jest możliwa

do zrealizowania.

Wojewoda [...] uznał, że planowana inwestycja polegająca

na modernizacji pętli autobusowej z budową pawilonu do [...] od strony ulicy [...] jest inwestycją mieszczącą się

w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 ust. 1 u.g.n., który stanowi,

że celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest: "wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej

i sygnalizacji". Zgodnie ze znajdującą się w przedmiotowych aktach organu pierwszej instancji obowiązującą Uchwałą Rady Miasta W.

Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], na terenie docelowego placu południowego przed dworcem kolejowym i dworcem autobusowym, dopuszczało się realizację tymczasowej pętli autobusowej.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że aby była mowa o "wyrażonej zgodzie" przez właścicieli, musi dojść do zawarcia stosownej umowy, której w rezultacie

nie zawarto. Ponadto Wojewoda [...] powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07 stwierdził, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże mówi o spełnieniu obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości. W praktyce oznacza to taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Zgodnie

z aktami postępowania administracyjnego, rokowania przeprowadzone z P. S.A., użytkownikiem wieczystym działki ewidencyjnej Nr [...] z obrębu [...]

nie zakończyły się podpisaniem umowy cywilno prawnej. Pismem z dnia 27 maja

2011 r. Zarząd Transportu Miejskiego w W. zwrócił się do P. S.A. o wydanie zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, związane

z budową i przebudową urządzeń podziemnych, w ramach realizacji miejskiej inwestycji celu publicznego pod nazwą "Modernizacja [...] z budową [...] od strony ulicy [...]", na terenie stanowiącym działkę ewidencyjną Nr [...] z obrębu [....]. W odpowiedzi pismem

z dnia 4 lipca 2011 r. P. S.A. poinformowała, że stanowisko

w przedmiotowej sprawie zostanie wydane w terminie 30 dni od daty ww. pisma. Pismem z dnia 8 lipca 2011 r. Zarząd Transportu Miejskiego w W. zwrócił się do P. S.A. o przyspieszenie terminu wydania zgody na dysponowanie nieruchomością, ponieważ przedmiotowa inwestycja jest jednym z zadań Miasta W. w ramach prac przygotowawczych do [...]. Pismem

z dnia 19 lipca 2011 r. P. S.A. poinformowała, że: "jest w stanie zaakceptować planowaną budowę sieci podziemnej, pod warunkiem przeprowadzenia instalacji po granicy działki, będącej w użytkowaniu wieczystym P. SA

oraz pod warunkiem ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu." W związku

z powyższym, Zarząd Transportu Miejskiego w W. pismem z dnia 30 września 2011 r. zaprosił P. S.A. do swojej siedziby, w celu uzgodnienia treści

i podpisania stosownego oświadczenia o prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością. Zgodnie z notatką służbową z dnia 5 października 2011 r. przedstawiciele Zarządu Transportu Miejskiego w W. zwrócili się z prośbą

o wyrażenie zgody na dysponowanie częścią nieruchomości, która jest niezbędna

w celu uzyskania decyzji administracyjnych wymaganych przepisami prawa

przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. "Przedstawiciele P. S.A,

nie wyrazili zgody na przeprowadzenie sieci przez działkę Nr [...] z obrębu [...] według przedstawionej trasy przebiegu, proponując poprowadzenie wspomnianych sieci po granicy ww. działki." Organ odwoławczy dodał, że w związku z powyższym uznał,

że nie było możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej umożliwiającej zajęcie części przedmiotowej nieruchomości objętej wnioskiem inwestora, ponieważ strony nie doszły do porozumienia.

Zdaniem organu odwoławczego Zarząd Transportu Miejskiego w W., zarządzający transportem zbiorowym aglomeracji [...], był podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji przez Starostę Powiatu

w [...]. w trybie art. 124 u.g.n. Starosta Powiatu w [...]., zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Nadto organ nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności powołał się na uzasadnienie wniosku inwestora z dnia 18 października 2011 r., w którym znalazła się informacja

o konieczności zakończenia inwestycji w określonym terminie oraz konieczności przeniesienia komunikacji samochodowej z likwidowanego [...]

przed rozpoczęciem [...].

Odnosząc się do podniesionej przez P. S.A. w odwołaniu możliwości odkupienia przysługującego prawa użytkowania wieczystego, albo zgodnie z prawem jego wywłaszczenia za zapłatą stosownego odszkodowania, Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 5 u.g.n., jeżeli założenie i przeprowadzanie

na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących

do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń uniemożliwi właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel może żądać, aby starosta lub inwestor nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność nieruchomości. Podmiotem zobowiązanym

do nabycia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 124

ust. 5 u.g.n. jest bądź starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej – w sytuacji, gdy zezwolenie na zakładanie przewodów lub urządzeń zostało wydane

z urzędu, bądź podmiot, który wystąpił z wnioskiem o to zezwolenie. Do tych właśnie podmiotów (starosty albo wnioskodawcy) właściciel (użytkownik wieczysty) powinien kierować żądanie nabycia od niego nieruchomości. Nabycie nieruchomości następuje jednak zawsze na rzecz Skarbu Państwa, co uzasadnia się tym, że przewody i inne urządzenia przeprowadzone na nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. mają na celu zaspokajanie potrzeb ogółu obywateli, interesu publicznego.

Reasumując, w ocenie Wojewody [...] decyzja Starosty Powiatu

w [...]. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] wydana w przedmiotowej sprawie, nie narusza art. 124 u.g.n.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.A.

W skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tj. brak wyjaśnienia, czy przebieg sieci, proponowany przez Zarząd Transportu Miejskiego

w W., stanowił ograniczenie jej praw w stopniu minimalnym, koniecznym

dla osiągnięcia realizacji celu publicznego – w porównaniu z przebiegiem proponowanym przez stronę skarżącą;

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w przedmiocie ustalenia przebiegu negocjacji prowadzonych pomiędzy Zarządem Transportu Miejskiego w W. a P. S.A., stanowisk prezentowanych przez obie strony oraz przyczyn nie dojścia do porozumienia;

- art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku zawarcia, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odniesienia do kwestii "niezbędności" ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości, przy jednoczesnym wskazaniu, iż zgłoszona została propozycja alternatywna;

- art. 124 ust. 1 u.g.n., polegające na jego zastosowaniu pomimo braku uprawniających do tego przesłanek, takich jak brak zgody po stronie strony skarżącej, jak również niewyjaśnienie kwestii "niezbędności" ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości, w porównaniu z rozwiązaniami alternatywnymi.

W uzasadnieniu skargi P. S.A. wskazała, że Wojewoda [...], jak również Starosta [...], w żaden sposób nie ustalili, iż przebieg sieci, zgłoszony przez Zarząd Transportu Miejskiego w W., jest konieczny dla realizacji celu publicznego i czy celu tego nie można byłoby osiągnąć w sposób mniej uciążliwy

dla P., np. przeprowadzając instalację po granicy działki. Ustalenie

tegoż elementu stanu faktycznego ma znaczenie zasadnicze. W takim układzie, brak możliwości zawarcia umowy cywilnoprawnej, umożliwiającej zajęcie części przedmiotowej nieruchomości, wynikałby wyłącznie ze stanowiska Zarządu Transportu Miejskiego.

Strona skarżąca zwróciła uwagę, że wątpliwa jest również konstatacja organów obu instancji, co do braku zgody po jej stronie. Jeżeli bowiem propozycja P. w zakresie przeprowadzenia instalacji po granicy działki byłaby wystarczająca do sprawnego działania tejże instalacji i realizacji celu publicznego, będąc zarazem ingerencją ograniczoną do koniecznego minimum, to oznaczałoby to w istocie, iż zgoda została wyrażona.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Dokonując oceny skargi w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) sąd uznał,

że podlega ona uwzględnieniu.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów stanowił art. 124 i art. 6

pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U.

z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej u.g.n.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć,

w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia

na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów

i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych

do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z treści skargi wynika, że kwestią sporną jest trasa przebiegu urządzeń infrastruktury technicznej, których "zakładanie i przeprowadzenie" na wniosek Zarządu Transportu Miejskiego w W. było powodem ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości przez jej użytkownika wieczystego. Nie jest to jednak jedyna kwestia sporna, niewyjaśniona w dostateczny sposób przez organy obydwu instancji.

Z zacytowanego wyżej art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika, że na jego podstawie możliwa jest realizacja szczególnego rodzaju wywłaszczenia, polegającego

na ograniczeniu właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu

z nieruchomości (zob. też art. 112 ust. 2 u.g.n.). Jest ono możliwe tylko wówczas,

gdy plan miejscowy przewiduje dla danej nieruchomości realizację celu publicznego

lub wydana została ostateczna decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego

na danej nieruchomości – w przypadku braku planu miejscowego (art. 112 ust. 1 u.g.n.). Warunkiem skorzystania z możliwości ograniczenia właściciela lub użytkownika wieczystego w prawie do korzystania z nieruchomości jest więc przeznaczenie w planie miejscowym lub w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego danej nieruchomości jako niezbędnej do przeprowadzenia "przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń" (art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n.). Nie chodzi więc w art. 124 ust. 1 u.g.n.

o realizację każdego celu publicznego, w tym takiego, który co do zasady uzasadnia wywłaszczenie nieruchomości poprzez odjęcie prawa rzeczowego, ale o taki cel publiczny, który uzasadnia ograniczenie w drodze decyzji – w razie braku zgody podmiotu, któremu służy prawo własności lub użytkowania wieczystego – w korzystaniu z nieruchomości, poprzez znoszenie działań określonych w zezwoleniu wydanym

w oparciu o ten przepis. Tego rodzaju cel publiczny – ogólnie rzecz ujmując, w postaci budowy urządzeń infrastruktury technicznej – może być także elementem innego (większego) celu publicznego, ale wówczas owe urządzenia infrastruktury technicznej muszą być także przewidziane w planie miejscowym (lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) do realizacji na nieruchomości, której dotyczy zezwolenie na ograniczenie w korzystaniu z niej przez właściciela lub użytkownika wieczystego.

W niniejszej sprawie organ II instancji ustalił, że działka nr [...],

której użytkownikiem wieczystym jest skarżąca P. S.A., objęta jest planem miejscowym uchwalonym przez Radę Miasta W. – uchwała

Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [....]. Z planu tego wynika

– zdaniem Wojewody [...] – że na terenie docelowego placu południowego przed dworcem kolejowym i dworcem autobusowym, dopuszcza się realizację tymczasowej pętli autobusowej. Tak więc inwestycja pod nazwą "Modernizacja [...] z budową [...]

od strony ulicy [...]" jest inwestycją celu publicznego, gdyż mieści się w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 ust. 1 u.g.n. ("wydzielanie gruntów

pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji").

Po pierwsze zauważyć więc należy, że organy obydwu instancji nie ustaliły,

czy działka nr [...], zgodnie z powołanym planem miejscowym, może być przeznaczona pod inwestycję o nazwie "Modernizacja [...] z budową [...] od strony ulicy [...]". Dla tej inwestycji wydane zostało już zresztą pozwolenie na budowę (zob. znajdującą się w aktach sprawy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r.

nr [...]), którego "zasięg" nie obejmuje działki nr [...]. W takiej sytuacji nawet przeciwne ustalenie co do zakresu pozwolenia na budowę, czyniłyby zbędnym wydanie zezwolenia, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., gdyż zezwolenie takie ma służyć potwierdzeniu prawa do dysponowania gruntem w procesie uzyskiwania pozwolenia

na budowę (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r., I OSK 1344/07, LEX

nr 498335).

Po drugie, jeśli organy uznały, że działka nr [...] objęta jest planem miejscowym uchwalonym w dniu [...] października 2010 r., to do wydania zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. niezbędne było ustalenie, czy plan ten przewiduje przeprowadzenie przez działkę nr [...] "sieci wodociągowej, budowę sieci teletechnicznej oraz przebudowę części istniejącej już sieci elektroenergetycznej", niezależnie od tego, czy owe sieci stanowić mają samodzielną inwestycję publiczną, czy mają być jedynie częścią większej inwestycji publicznej. Sąd w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko, że "sam zamiar realizacji celu publicznego

na nieruchomości, która w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie została przeznaczona pod realizację celów publicznych, nie daje podstaw do skutecznego żądania przez inwestora ograniczenia cudzej własności nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n." (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia

6 sierpnia 2008 r., I SA/Wa 405/08, LEX nr 563146). Brak wyjaśnienia, czy plan miejscowy przewiduje przeprowadzenie przez działkę nr [...] wskazanych w decyzji organu I instancji sieci infrastruktury technicznej, naruszyło zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po trzecie wreszcie, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647)

do obowiązkowych treści planu miejscowego należy określenie m.in. zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (pkt 10) oraz przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (pkt 1). Tak więc to treść planu miejscowego ma przesądzać o trasie przebiegu sieci infrastruktury technicznej (art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n. także wskazuje, że ma to się odbywać "zgodnie z planem miejscowym"), a nie opinia Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej, jak przyjęły to organy obydwu instancji, z naruszeniem powołanych tu przepisów.

Należy też mieć na uwadze, że dyspozycja art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi

o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela (tu użytkownika wieczystego) oraz jednoznacznego

i skonkretyzowanego określenia, na czym to ograniczenie będzie polegało

(na znoszeniu jakich działaniach inwestora), jako że wiąże się to z ograniczeniem prawa majątkowego, którego ochrona jest zasadą konstytucyjną (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Dlatego też sposób ograniczenia prawa majątkowego wynikający

z zezwolenia, ma być jak najmniej uciążliwy dla dysponenta prawa majątkowego.

Owa najmniejsza uciążliwość nie odnosi się jednak do ustalenia trasy przebiegu sieci infrastruktury technicznej, jak twierdzi skarżąca, gdyż ta, jak wspomniano wyżej, ustalana jest w osobnej procedurze (w planie miejscowym lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) i to właśnie w ramach tych wcześniejszych procedur strona może kwestionować przebieg trasy sieci infrastruktury technicznej.

Z tego też powodu nie można uznać za słuszny zarzutu skargi, iż organy niewłaściwie oceniły fakt braku zgody skarżącej na ograniczenie korzystania

z nieruchomości, gdyż brak zgody dotyczył tylko proponowanej przez wnioskodawcę trasy przebiegu sieci. Jak wspomniano wcześniej, przy wydawaniu zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie określa się trasy przebiegu sieci, gdyż musi ona wynikać

z planu miejscowego lub z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Rozpoznając ponownie sprawę wszystkie te okoliczności oraz sposób interpretacji art. 124 ust. 1 u.g.n. przedstawiony wyżej organ weźmie pod uwagę.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

w zw. z art. 135, art. 152 oraz art. 200 P.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.



Powered by SoftProdukt