Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. i E. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2020 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę

Przedmiotem skargi A. Z. i E. Z. ("skarżący") jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") z [...] lutego 2020 r., znak: [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") decyzją z [...] lipca 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., nakazującą skarżącym, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), doprowadzenie budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego w zakresie lokalu mieszkalnego nr [...] i części strychu nad ww. lokalem poprzez likwidację otworu w stropie pomiędzy lokalem mieszkalnym nr [...] a strychem, rozebranie ścianek działowych wydzielających korytarz, 3 pokoje i łazienkę, likwidację wykonanych instalacji w przebudowanej części strychu oraz likwidację otworu drzwiowego prowadzącego z klatki schodowej do ww. części strychu.

W związku z wnioskiem skarżących o wznowienie postępowania, zawartym w piśmie z 22 października 2019 r., uzupełnionym pismem z 15 listopada 2019 r., a zawierającym także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji [...]WINB, organ ten postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., znak [...], na podstawie art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., "k.p.a."), odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z [...] lipca 2019 r.

Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, nadając je 2 stycznia 2020 r. na poczcie, a wysyłając 31 grudnia 2019 r. jego skan pocztą elektroniczną na adres e-mail [...]WINB.

GINB opisanym na wstępie postanowieniem z [...] lutego 2020 r., znak [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Z akt sprawy wynika, że postanowienie [...]WINB z [...] grudnia 2019 r. zostało doręczone stronom 24 grudnia 2019 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. W związku z tym ustawowy siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał 31 grudnia 2019 r. Tymczasem skarżący nadali zażalenie w placówce Poczty Polskiej 2 stycznia 2020 r., co potwierdza data stempla pocztowego umieszczonego na kopercie załączonej do zażalenia, zatem zostało ono wniesione z uchybieniem terminu.

Nadto organ stwierdził, że postanowienie [...]WINB zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, zażalenia na to postanowienie oraz że skarżący nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia.

GINB zauważył poza tym, że 2 stycznia 2020 r. do [...]WINB wpłynęło drogą poczty elektronicznej zażalenie skarżących na postanowienie z [...] grudnia 2019 r., jednakże nie mogło ono wywołać skutków prawnych i nie mogło być brane pod uwagę, albowiem z uwagi na treść art. 63 k.p.a. i niedochowanie przez skarżących procedury w nim opisanej należy je ocenić jako bezskuteczne.

W skardze do Sądu na ww. postanowienie GINB z [...] lutego 2020 r. skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do rozpoznania zażalenia, wskazując, że pominięto w sprawie art. 63 § 3b k.p.a. Podali przy tym, że z zachowaniem terminu do wniesienia zażalenia, bo w dniu 31 grudnia 2019 r., wnieśli zażalenie drogą elektroniczną.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie GINB z [...] lutego 2020 r., znak [...], którym organ stwierdził uchybienie przez skarżących terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...]WINB z [...] grudnia 2019 r., znak [...]. W ocenie Sądu orzeczenie to odpowiada prawu.

I tak, wydając ww. postanowienie GINB wziął pod uwagę, że zażalenie na postanowienie [...]WINB skarżący wnieśli m.in. drogą elektroniczną. Słusznie jednak dostrzegł, że podanie wniesione za pośrednictwem "zwykłej" poczty elektronicznej e-mail nie wywołuje skutku prawnego.

Sposób wniesienia (i treść) podania określa art. 63 k.p.a. i stanowi w § 1, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Zatem, cytowany przepis przewiduje możliwość wniesienia podania (w tym zażalenia) m.in. za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie wskazanej wyżej ustawy. Tym samym dokument elektroniczny wniesiony w inny sposób niż za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej (ESP) organu administracji publicznej nie może być uważany za skutecznie złożone podanie; przesłanie podania do organu drogą elektroniczną na dowolny adres elektroniczny nie jest tożsame ze złożeniem dokumentu na ESP organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy o informatyzacji. Przepis art. 63 § 1 k.p.a. wyraźnie uzależnia możliwość złożenia podania środkami komunikacji elektronicznej od skorzystania przez wnioskodawcę z ESP organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Sąd dostrzega przy tym, że skarżący, nadając drogą elektroniczną zażalenie skorzystali z adresu e-mail urzędu (winb-pn@poznan.uw.gov.pl), a ten nie jest elektroniczną skrzynką podawczą ("ESP"), albowiem w przypadku [...]WINB jest to /[...]/SkrytkaESP, a doręczenia nań można dokonać, korzystając z własnej skrzynki ePUAP.

Sąd dostrzega nadto, że art. 63 § 1 k.p.a. w obecnym brzmieniu został wprowadzony ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje od 17 czerwca 2010 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 40, poz. 230). W ramach tej nowelizacji do kodeksu wprowadzono również zasadę, iż termin uważa się za zachowany, gdy nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru (UPO), (v. art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru). Tylko wniesienie pisma za pośrednictwem ESP gwarantuje stronie otrzymanie takiego poświadczenia (art. 63 § 4 i 5 k.p.a.). Skarżący, wysyłając zażalenie zwykłą pocztą elektroniczną, nie mogli liczyć na otrzymanie UPO.

Wobec treści skargi Sąd zauważa również, że stosownie do dyspozycji art. 63 § 3a pkt 1 i 3 k.p.a. podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno: być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej; zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. W tym też kontekście Sąd wyjaśnia, że "podpis osobisty" oznacza własnoręcznie złożony przez stronę podpis; przy czym może mieć to miejsce tylko w wyniku usunięcia braku formalnego prawidłowo wniesionego podania. Ponieważ w niniejszej sprawie zażalenie w formie dokumentu elektronicznego nie zostało wniesione z zachowaniem procedury określonej w art. 63 § 1 k.p.a., wezwanie do usunięcia braku tego "zażalenia" o "podpis osobisty" nie mogło mieć miejsca. Nadto z uwagi na niedochowanie dla zażalenia wniesionego drogą elektroniczną wymogu z art. 63 § 1 k.p.a. (w zakresie sposobu wniesienia), istotnego znaczenia w sprawie nie mogła mieć także procedura z art. 63 § 3b k.p.a., określająca działanie organu w przypadku dokumentu wniesionego elektronicznie bez wskazania adresu elektronicznego.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, że GINB prawidłowo za nieskuteczne ocenił podanie (zażalenie) skarżących wniesione - zdaniem organu - 2 stycznia 2020 r., czy (jak wywodzą skarżący) 31 grudnia 2019 r., skoro nie nastąpiło to za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, a na zwykły e-mail organu. Na marginesie Sąd dostrzega, że pogląd dotyczący niemożności skutecznego prawnie wniesienia pisma za pośrednictwem zwykłej poczty e-mail wyrażony został m.in. w wyroku tut. Sądu z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 402/17 oraz w postanowieniu tut. Sądu z 6 września 2019 r., sygn. akt VI SAB/Wa 45/19.

W konsekwencji powyższego GINB orzekając w sprawie słusznie, zdaniem Sądu, skoncentrował się na podaniu – zażaleniu skarżących wniesionym drogą pocztową i dokonał właściwej oceny w zakresie zachowania terminu do jego wniesienia.

Art. 141 § 2 k.p.a. stanowi, że zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie doręczenie postanowienia [...]WINB z [...] grudnia 2019 r. nastąpiło 24 grudnia 2019 r., zatem termin na wniesienie zażalenia upływał 31 grudnia 2019 r. Skarżący w terminie nadali jedynie zażalenie za pośrednictwem poczty e-mail, którego – z wyżej podanych powodów – nie można było uznać za zażalenie skutecznie wniesione, a wobec tego nie mogło ono wywołać zamierzonego skutku prawnego. Natomiast w prawidłowej formie – przesyłką pocztową – oryginał zażalenia został nadany przez skarżących 2 stycznia 2020 r., a więc z uchybieniem siedmiodniowego, ustawowego terminu.

Z tych powodów, zdaniem Sądu, GINB prawidłowo zastosował w sprawie art. 134 k.p.a. (znajdujący odpowiednie zastosowanie do zażaleń na podstawie art. 144 k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.