Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...]grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości długu celnego i wysokości podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

"A." Sp. z o.o. z siedzibą w S., dalej: "spółka" albo "skarżąca" wystąpiła z wnioskiem (sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr) o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite bądź częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że przyczyną złożenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych jest znaczna liczba spraw celnych czekających na rozpoznanie przez Sąd oraz obowiązek zapłaty zobowiązań publicznoprawnych określonych w decyzjach Urzędu Celnego. Dodatkowo podkreśliła, iż kosztów tych nie mogła przewidzieć wobec długotrwałości postępowania administracyjnego.

W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż jej kapitał zakładowy wynosi 604.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 2.490.702,55 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka uzyskała zysk w wysokości 688.780,20 zł. Skarżąca posiada trzy rachunki bankowe z następującymi stanami kont: B. B.S. A. – 12.994,98 zł, M. B. S. A. – 327,98 zł oraz K. B.S. A. – 1.452,26 zł.

W związku z tym, iż przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, referendarz sądowy zarządzeniem z 18 listopada 2011 r. wezwał spółkę do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów.

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, że kwota uiszczona na rzecz Sądu z tytułu wpisów sądowych wynosi 1467 zł, a kwota pozostająca do zapłacenia z tego tytułu wynosi 734 zł. Skarżąca przedstawiła również aktualny wykaz środków trwałych, odpis aktualnego bilansu, rachunek zysków i strat oraz wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, lokaty za październik i listopad 2011r.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które wynoszą 734 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie.

Analiza oświadczeń złożonych na urzędowym formularzu PPPr oraz dodatkowo nadesłanych dokumentów prowadzi do stwierdzenia, że spółka na prawo pomocy nie zasługuje, bowiem nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że spółka osiągnęła w 2010 r. dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 921.641,22 zł, uzyskała przychody w kwocie 70.687.771,39 zł oraz poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 69.776.130,17 zł. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 za sierpień, wrzesień oraz październik 2011 r. wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, bowiem wykazała w tych deklaracjach sprzedaż (np. w październiku 2011 w wysokości 5.027.876 zł).

W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że posiada środki trwałe o wartości 2.490.702,55 zł. Należą do nich działki, budynki, maszyny i urządzenia wchodzące w skład przedsiębiorstwa oraz wyposażenie, samochody i inne środki transportu, co stanowi znaczny majątek.

Według bilansu sporządzonego na dzień 30 września 2011r. spółka posiada środki trwałe o wartości 3.375.874,77, aktywa obrotowe o wartości 17.438.385,92 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w kwocie 16.045.052,93 zł.

Pamiętać należy, że zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca uzyskała dochód z działalności gospodarczej w ostatnim roku i posiada majątek. Dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami, co wynika choćby z przeprowadzanych doraźnie transakcji handlowych.

Wysokość uzyskiwanych przychodów i wielkość posiadanego majątku jest nieproporcjonalnie wyższa od wysokości wpisu sądowego, który na obecnym etapie postępowania wynosi 734 zł.

Zauważyć również należy, że skarżąca posiada środki finansowe na rachunkach bankowych w łącznej kwocie znacznie przewyższającej kwotę wpisu należnego z tytułu wniesionej skargi kasacyjnej.

Nie można również uznać za zasadny argumentu, że zapłata wpisu sądowego może spowodować utratę przez spółkę płynności finansowej. Istotne jest, że spółka płynność finansową nadal posiada, a ewentualnej jej utraty, z uwagi na rozmiar spółki (kapitał zakładowy - 604.000 zł) i zakres prowadzonej przez nią działalności (przychody - 69.776.130,17 zł), nie można łączyć bezpośrednio z koniecznością zapłaty wpisu sądowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącą, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne.

Dokonanej wyżej oceny w żaden sposób nie może zmienić to, że spółka jako podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym jest zobowiązana z innych tytułów, jak na przykład z tytułu zaciągniętych kredytów. Wskazać trzeba, iż konieczność spłacania kredytu bankowego nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, gdyż zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z takich preferencji w stosunku do wpisu sądowego.

Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.