Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2020/22 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu A. S. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 września 2022r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2020/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw A. S. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 września 2022r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych i zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od sprzeciwu.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 30 września 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz numeru PESEL skarżącego - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwanie została skierowana na adres pełnomocnika do doręczeń wskazany w sprzeciwie, była dwukrotnie awizowana (w dniu 12 października 2022 r. oraz w dniu 20 października 2020r.) i nie została przez pełnomocnika podjęta. Sąd wskazał, że ww. wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone w dniu 26 października 2022 r. a więc siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu upływał w dniu 2 listopada 2022 r. Wskazane wyżej braki formalne sprzeciwu zostały nadesłane przy piśmie z 3 listopada 2022 r. oraz w nim również wskazana została informacja, że skarżący nie posiada numeru Pesel (nadanym tego samego dnia w Urzędzie Pocztowym), a zatem po upływie wyznaczonego siedmiodniowego terminu. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 b § 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), odrzucił sprzeciw i zwrócił skarżącemu uiszczony od niego wpis sądowy.

Zażaleniem A. S. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie sprzeciwu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w zakreślonym przez Sąd terminie, w sytuacji, gdy wydane przez WSA zarządzenie z dnia 30.09.2022 r. było bezpodstawne, skarga nie zawierała braków, gdyż wymienione przez WSA "braki formalne" nie wpływały na możliwość nadania sprawie biegu, a informacje wskazane jako "braki formalne" były dostępne do wiadomości WSA z posiadanych przez niego akt administracyjnych;

2) art. 46 § 2 pkt 1 lit b) p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niedostrzeżenie, że podanie numeru PESEL skarżącego nie jest obligatoryjne i nie było obowiązkowe w tej konkretnej sprawie, gdyż A.S. nie ma obowiązku posiadać numeru PESEL, a zatem obowiązek podawania numeru PESEL go nie dotyczył, zaś okoliczność ta była możliwa do zweryfikowania przez WSA albo z akt administracyjnych, z których wynikało, że nikt nie miał wątpliwości co do osoby A. S. albo z dostępnego WSA z urzędu systemu PESEL-SAD, co czyniło wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w zakresie numeru PESEL bezpodstawnym i nie mogło stanowić podstawy odrzucenia sprzeciwu;

3) art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i stwierdzenie, że niepodanie numeru PESEL skarżącego stanowi brak uniemożliwiający nadanie sprawie prawidłowego biegu, podczas gdy taki brak formalny nie stanowi przeszkody w prowadzeniu sprawy i pozwala nadać jej bieg;

4) art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i stwierdzenie, że pełnomocnik, który występował przez organami administracji, nie może powołać się na już wcześniej złożone do akt postępowania administracyjnego pełnomocnictwo, nawet jeśli to pełnomocnictwo upoważnia go w sposób niebudzący żadnych wątpliwości do działania przed sądami administracyjnymi, ale ma obowiązek po raz kolejny przedłożyć to samo pełnomocnictwo jeszcze raz wraz ze skargą/sprzeciwem, podczas gdy taki "brak" nie jest brakiem, który uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i stanowi przejaw niczym nieuzasadnionego formalizmu.

Z uwagi na powyższe zarzuty w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie WSA nadania biegu odnośnie sprzeciwu, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 64b § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprzeciw od decyzji powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mający w zw. z treścią art. 64b § 1 p.p.s.a. zastosowanie również do sprzeciwu. Zgodnie z treścią ww. przepisów, sąd odrzuca sprzeciw, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych.

W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego, w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 września 2022 r., został wezwany do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Z niekwestionowanych ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone temu pełnomocnikowi – w trybie doręczenia zastępczego – 26 października 2022 r., a zatem termin na uzupełnienie przedmiotowych braków upływał skarżącemu z dniem 2 listopada 2022 r. Pełnomocnik skarżącego w zakreślonym przez Sąd terminie nie wykonał jednak przedmiotowego wezwania. Uczynił to bowiem dopiero przy piśmie nadanym do Sądu w dniu 3 listopada 2022 r. Stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Prawidłowo zatem, mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., odrzucił sprzeciw.

Podniesione natomiast w zażaleniu okoliczności nie mogły wpłynąć na odmienną od powyższej ocenę przedmiotowej sprawy. Okoliczność, że pełnomocnictwo udzielone przez uczestnika postępowania administracyjnego, który jest skarżącym, znajdowało się w aktach administracyjnych, nie ma znaczenia dla sprawy sądowoadministracyjnej. Treść art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa.

Ponadto – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – treść przywołanych na wstępie przepisów nie pozostawia wątpliwości, że brak wskazania przez skarżącego numeru PESEL (bądź złożenia oświadczenia, że numer ten nie został mu nadany), jest brakiem, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i stanowi podstawę odrzucenia skargi (sprzeciwu).

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.