Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na czynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępniania akt do kopiowania postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 11 maja 2021 r. K. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując na naruszenie przez Prokuratora Rejonowego w S. art. 7, art. 9, art. 31 ust. 1, art. 42 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 51 ust. 1-4, art. 68 ust. 1, art. 83 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że skargę składa w związku z odmowami udostępnienia jej do kopiowania akt sprawy [...]. Odmowa udostępniania i kopiowani akt jest w jej ocenie sprzeczna z art. 51 Konstytucji RP. Domagała się rozstrzygnięcia jej prawa do wglądu w przedmiotowej akta i ich kopiowania.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w [...] wniósł o odrzucenie skargi w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Prokurator wskazał w uzasadnieniu, że akta sprawy [...] dotyczą rozważenia zasadności skierowania wniosku o przymusowe leczenie psychiatryczne lub przeprowadzenia diagnostyki skarżącej nie podlegają udostępnieniu. Postępowanie to ma bowiem charakter wewnętrzny i toczy się na podstawie art. 69 § 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze. Zgodnie z art. 69 § 2 tej ustawy jedynie odpowiednio mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości składania zażalenia na postanowienia dowodowe. Prokurator wskazał również, że w toku postępowania z art. 69 § 1 ustawy - Prawo o prokuraturze, ustawodawca w ogóle nie przewidział żadnego postępowania odwoławczego ze względu na jego wewnętrzny charakter.

Organ dodał, że skarżąca była informowana o podstawach nieudostępnienia akt kwestionowanego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.").

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu.

Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego.

Złożona skarga, której przedmiotem są działania podejmowane przez Prokuratora Rejonowego w [...], polegające na odmowie udostępnienia akt, nie należą do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego.

Trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 66) prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Nie jest zatem organem administracji publicznej, co oznacza, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli działań podejmowanych przez wchodzących w skład tej prokuratury prokuratorów, ani do oceny ich pracy. Prokurator nie jest usytułowany w strukturze organów administracji publicznej i stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. jego działania nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. W szczególności prokurator nie wydaje decyzji administracyjnych ani postanowień w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej materii wypowiadały się już sądy administracyjne, np. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt IV SO/Wa 79/13 lub postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 720/19 (dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.). Sąd podziela wyrażane poglądy.

Nadto, zgodnie z art. 186 § 1 ustawy - Prawo o prokuraturze skargi lub wnioski dotyczące prokuratora rozpoznaje prokurator bezpośrednio przełożony.

W świetle powyższych rozważań należało uznać, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie przedmiotowej skargi, a tym samym nie posiada legitymacji do merytorycznego jej rozpoznania.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.