Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 2025 r. Nr HP.906.36.2025.AO w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.

Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2025 r. nr HP.906.36.2025.AO Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 416 ze zm.) oraz art. 134 w związku z art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), po zapoznaniu się z odwołaniem H. S. (dalej: Strona, Skarżąca) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr II 42/25 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – alergicznego nieżytu nosa (poz. 12 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że w treści decyzji organu I instancji prawidłowo pouczono stronę o trybie i terminie złożenia odwołania. Jak dalej wskazał, przesyłka zawierająca decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. skierowana do Skarżącej została dwukrotnie awizowana w dniu 5 maja 2025 r. i następnie 13 maja 2025 r., stąd została na podstawie art. 44 k.p.a. stwierdzona fikcja doręczenia. Organ powołując się na przepis art. 129 § 1 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie, stwierdził, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 3 czerwca 2025 r., zatem odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w dniu 18 lipca 2025 r. z uchybieniem terminu. Organ podniósł, że na wniosek Skarżącej przekazał w dniu 7 lipca 2025 r. duplikat prawomocnej decyzji.

Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu odwołania od decyzji I instancji. W skardze Skarżąca zarzuca, że nie mogła odebrać przesyłki z powodu unieruchomienia po operacji palca młotkowego i koślawego prawej stopy. Podkreśla, że nie otrzymała drugiego awiza oraz że na decyzję oczekiwała od 3 lat. Wskazała, że na jej wniosek przesłano jej duplikat decyzji, jednak nie poinformowano jej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie, w trybie uproszczonym wdrożonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sądowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu stwierdzające wniesienie przez Skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji z uchybieniem terminu.

Wskazane rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przesłankę do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie terminu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji lub od jej ogłoszenia, lecz również stwierdzenie braku wniesienia przez stronę prośby o przywrócenie tego terminu.

W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004).

W myśl art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że organ II instancji po wpłynięciu odwołania obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać kwestię zachowania terminu, co wymaga ustalenia w sposób jednoznaczny, czy doszło do doręczenia decyzji organu I instancji, a jeżeli tak, to w jakiej dacie.

Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organem, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2025 r. została skutecznie doręczona stronie w trybie określonym art. 44 k.p.a.

Zgodnie z ust. 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. w mieszkaniu, w miejscu pracy, w lokalu administracji publicznej, ewentualnie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi):

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta)

- w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2).

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Ww. przepis konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 k.p.a., mimo że jest oczywiste, iż pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 k.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, iż treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Dopuszczalne jest obalenie domniemania skuteczności takiego doręczenia, jeżeli okaże się, że samo zastosowanie art. 44 k.p.a. było wadliwe przez nieprzestrzeganie poszczególnych wymogów procedury doręczenia zastępczego. Natomiast, jeżeli powyższe czynności wykonano prawidłowo, organ administracji uprawniony jest uznać pismo za doręczone stronie z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt I OSK 126/25, CBSOA).

Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu, przesłanki z art. 44 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie spełnione, gdyż przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, skierowana do Skarżącej, była dwukrotnie awizowana, tj. w dniach 5 maja 2025 r. i 13 maja 2025 r. Z adnotacji, doręczyciela pocztowego wynika, iż awizo umieszczono w skrzynce pocztowej. Przesyłka pozostawała w urzędzie pocztowym 14 dni. W tych okolicznościach decyzję uznaje się za doręczoną w dniu 19 maja 2025 r. (tj. z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej liczonego od pierwszego zawiadomienia), co oznacza, że 14 - dniowy termin, wskazany w art. 129 § 2 k.p.a., do wniesienia przez Skarżącą odwołania rozpoczął bieg w dniu 20 maja 2025 r., a zakończył z dniem 3 czerwca 2025 r. (wtorek). W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że odwołanie złożone w dniu 18 lipca 2025 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Zaznaczyć jednocześnie należy, że składając odwołanie Skarżąca nie wniosła o przywrócenie terminu do jego złożenia.

Skutecznie dokonane doręczenie zastępcze wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej jaką jest wniesienie odwołania. Stąd też, w realiach niniejszej sprawy, kolejne doręczenie Skarżącej – na jej wniosek - przedmiotowej decyzji w dniu 7 lipca 2025 r. pozostaje bez wpływu na bieg terminu do jej zaskarżenia.

Argumentacja skargi oraz próba przekonywania i wnoszenia o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów na okoliczność nieobecności skarżącej pod wskazanym adresem w dniach doręczenia jest nieskuteczna. Strona zainteresowana wynikiem własnego postępowania winna zabezpieczyć się na taką okoliczność jak nieobecność pod wskazanym adresem korespondencyjnym. Tym bardziej, że Skarżąca osobiście odebrała w dniu 17 kwietnia 2025 r. zawiadomienie wydane przez organ w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie. Zatem wbrew twierdzeniom skargi mogła spodziewać się w najbliższym czasie wydania decyzji

W tym miejscu należy podkreślić, że okoliczności podnoszone w skardze, związane z kłopotami zdrowotnymi, które uniemożliwiały osobisty odbiór korespondencji od organu, mogłyby ewentualnie być podnoszone w postępowaniu zainicjowanym przez Skarżącą w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednak jak wynika z akt sprawy Skarżąca z takim wnioskiem do organu nie wystąpiła.

Zatem, skoro w sprawie oczywistym jest, że skarżąca uchybiła 14-dniowemu terminowi, o jakim stanowi art. 129 § 2 k.p.a., to niezbędnym było wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.