I OSK 257/18 - Wyrok

Data orzeczenia	2018-05-24	
Data wpływu	2018-01-18	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Ewa Kręcichwost - Durchowska /sprawozdawca/
Jolanta Sikorska
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6320 Zasiłki celowe i okresowe	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Sygn. powiązane	IV SA/Gl 169/17	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2017 nr 0 poz 1769; art. 6 pkt. 3, art. 6 pkt. 14; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
Dz.U. 2017 nr 0 poz 1369; art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie NSA Jolanta Sikorska del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/GL 169/17 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/GL 169/17 oddalił skargę P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] odmówił P. D. przyznania zasiłku okresowego ze względu na wysokość dochodu przewyższającego kryterium dochodowe uprawniającego do przyznania pomocy. Organ pierwszej instancji wskazał, że dochód rodziny we wrześniu 2016 r. wynosił łącznie [...] zł (tj. wynagrodzenie B. P. -[...] zł i zasiłek dla bezrobotnych P. D. - [...] zł). Nie znalazł przy tym szczególnych powodów do przyznania zasiłku okresowego podlegającego zwrotowi.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. D. nie zgodził się z wysokością jego dochodów wykazanych w decyzji organu pierwszej instancji. Podał, że obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów. Ostatni dochód w wysokości [...] zł był jednocześnie ostatnim zasiłkiem z Urzędu Pracy. Powołując się na lekarza [...] stwierdził, że "w żadnym wypadku nie nadaje się do pracy". Nadto wskazał, że ma [...] mimo zażywania leków. Przedstawił swoje wyliczenia, z których wynika, że po uregulowaniu wszystkich opłat z wynagrodzenia partnerki pozostaje kwota [...] zł, co nie wystarcza na przeżycie, a tym bardziej na konieczne wydatki: na lekarstwa [...] zł, doładowanie telefonu [...] zł. Stwierdził, że brakuje mu środków na żywność i na opał. Zaznaczył, że obecnie jest w konflikcie z partnerką, mają osobne półki w lodówce i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Do odwołania załączył kserokopie potwierdzeń opłat rachunków oraz potwierdzeń wynagrodzenia jego partnerki z trzech ostatnich miesięcy.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium ustaliło, że w dniu [...] października 2016 r. P. D. zwrócił się o przyznanie zasiłku okresowego. W następstwie złożonego wniosku został przeprowadzony wywiad środowiskowy z treści którego wynika, że wnioskodawca jest kawalerem, nie posiada dzieci, zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną – B. P.. W okresie od [...] kwietnia 2016 r. do [...] października 2016 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych, a od [...] października 2016 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jest osobą długotrwale chorą, legitymuje się orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...] sierpnia 2016 r. o częściowej niezdolności do pracy do [...] lipca 2019 r. Jest pod opieką PZP i powinien stale zażywać leki, które są drogie. Nie posiada uprawnień do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z powodu nieudokumentowania wymaganych do renty okresów składkowych i nieskładkowych (często pracował za granicą, gdzie przebywa cała jego rodzina). B. P. jest zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony w K. Sp. z o.o. [...]. Jest diagnozowana w [...] w G. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. we wrześniu 2016 r. na dochód rodziny składało się wynagrodzenie B. P. w wysokości [...] zł netto oraz zasiłek dla bezrobotnych P. D.w wysokości [...] zł. Łącznie dochód rodziny wyniósł [...] zł, tj. [...] zł na osobę. W trakcie wywiadu środowiskowego P. D. złożył oświadczenie, że we wrześniu korzystał z zasobów pieniężnych, gdyż w maju 2016 r. otrzymał od brata w formie pożyczki [...] zł, z której posiada jeszcze [...] zł. Dla potrzeb sporządzenia analizy budżetu rodziny za miesiąc wrzesień 2016 r. wnioskodawca podał wydatki na łączną kwotę [...] zł. Pracownik socjalny ustalił, że we wrześniu 2016 r. rodzina dysponowała dochodem w kwocie [...] zł.

Kolegium wskazało na art. 38 oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 – obecnie Dz. U. z 2017 r. poz.1769 dalej jako "ustawa o pomocy społecznej" lub "ustawa".) podnosząc, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Wskazało, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, i art. 91 ww. ustawy, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 tej ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kolegium wskazało na definicje ustawowe dochodu i dochodu rodziny cytując brzmienie odpowiednio art. 8 ust. 3. i art. 6 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej. Stwierdziło ponadto, że rodzina, to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 ustaw o pomocy społecznej).

Organ zauważył, że zgodnie z oświadczeniem P. D., mieszka on i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną B. P., a zatem stanowią rodzinę. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek okresowy, tj. we wrześniu 2016 r. dochód jego rodziny wynosił [...] zł i był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie o pomocy społecznej dla rodziny dwuosobowej (1028,00 zł). W tej sytuacji pomimo, iż w rodzinie występuje długotrwała choroba, nie przysługiwało mu prawo do zasiłku okresowego.

Kolegium wskazało ponadto, że odrębną (z tej samej daty) decyzją organ pierwszej instancji przyznał P. D. specjalny zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu leków na okres 3 miesięcy w kwocie [...] zł jednorazowo. Zgodnie zaś z oświadczeniem wnioskodawcy z dnia [...] grudnia 2016 r. podane w odwołaniu dochody i wydatki dotyczą grudnia 2016 r., a strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia na żywność i zakup opału. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P. D., zarzucił organowi naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a., poprzez powierzchowne i nie wyczerpujące rozpoznanie sprawy, polegające na zaniechaniu ustalenia relacji łączących go z B. P. i ustalenie, że tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą na uznaniu, że wraz z B. P. tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy, co mogło mieć wpływ na ustalenie właściwego kryterium dochodowego w sprawie, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, prowadzi do odwrotnych wniosków. Art. 10 K.p.a., poprzez zaniechanie powiadomienia go o zebraniu materiału dowodowego i umożliwieniu wypowiedzenia się co do niego, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, albowiem skarżący został pozbawiony możliwości złożenia wniosków dowodowych w sprawie, jak również wypowiedzenia się co do wniosków dotychczas zebranych. W przypadku nie uwzględnienia powyższych zarzutów skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że w sprawie brak jest szczególnych powodów do przyznania zasiłku okresowego podlegającego zwrotowi.

W uzasadnieniu podniósł, że ustalenia dokonane w trakcie wywiadu środowiskowego nie dają podstaw do uznania, że skarżący i B. P. tworzą rodzinę. Odwołał się w tym zakresie do swojego oświadczenia złożonego w trakcie wywiadu środowiskowego, że nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego. Stwierdził, że B. P. korzysta z jego gościnności, gdyż ze względu na jej konflikt z rodzicami i bratem nie ma możliwości zamieszkania w domu rodzinnym. Skarżący podkreślił, że każde z nich ma osobne półki w lodówce, nie przygotowują i nie spożywają wspólnych posiłków, nie istnieje między nimi podział ról domowych charakterystycznych dla rodziny. Wskazywał, że nie mają dzieci, a organ nie wziął tego faktu pod uwagę przy ocenie ich relacji. Zauważył, że mała powierzchnia lokalu wymusza na obojgu pewien stopień bliskości, choćby "fakt przebywania i spania w jednym pokoju". Zdaniem skarżącego, ustalając kryterium dochodowe organy bezpodstawnie zsumowały dochody jego i B. P.. Ponadto w jego ocenie wobec sytuacji zdrowotnej, która została prawidłowo ustalona oraz trudnej sytuacji życiowej istniały przesłanki do przyznania mu zasiłku okresowego na mocy art. 41 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie może pracować, a ze względu na chorobę ponosi znaczne wydatki na leki. Ponadto w przypadku rozpoznania [...] u B. P. wzrosną koszty utrzymania i istnieje możliwość, że nie będzie ona mogła pracować.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił pojęcie rodziny wskazując, że jest to faktyczny związek osób, spokrewnionych lub niespokrewnionych wspólnie zamieszkujących i gospodarujących. Wskazał, że faktyczny związek oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie polega zaś na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wyjaśnił, że cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach taki stan udowodniono w niniejszej sprawie. W oświadczeniu z dnia [...] października 2016 r. skarżący potwierdził, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną B. P., a we wrześniu utrzymywali się z jej pensji oraz zasiłku dla bezrobotnych skarżącego. Odmienne stanowisko skarżący przedstawił w odwołaniu i skardze. Wskazując na swój zły stan zdrowia stwierdził, że potrzebuje opieki, a taką zapewnia mu konkubina. W trakcie postępowania wyjaśniającego oświadczył ponadto, że korzysta z pomocy brata przebywającego za granicą ale większość rachunków regulowana jest z pensji konkubiny. W ocenie Sądu pierwszej instancji także warunki lokalowe skarżącego (wspólne zamieszkiwanie w jednopokojowym mieszkaniu) wskazują na istnienie wspólnego gospodarstwa. Ponadto zarówno skarżący jak i jego konkubina deklarowali pracownikowi socjalnemu, że śpią razem, a konkubina reguluje bieżące opłaty w tym czynsz i UPC, które są zobowiązaniami skarżącego. W ocenie Sądu wojewódzkiego już tylko takie współdziałanie w sprawach życia codziennego konsekwentnie uznawane jest w orzecznictwie za prowadzenie wspólnego gospodarstwa.

Powołując się ponadto na literaturę wskazał, że w sytuacjach wątpliwych, czy mamy do czynienia z osobą samotnie gospodarującą, czy prowadzącą gospodarstwo z osobami wspólnie zamieszkującymi, powinien rozstrzygać wywiad środowiskowy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie ulega wątpliwości, że kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie oparte zostało na rzetelnie przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym i przekonująco umotywowanych wnioskach pracownika socjalnego o prowadzeniu przez skarżącego i jego konkubinę wspólnego gospodarstwa, a zatem prawidłowo wyliczyły dochód w rodzinie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu, składał wyjaśnienia, oświadczenia i miał możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a decyzje zapadły na podstawie dowodów przedstawionych przez skarżącego.

P. D. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego:

- art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący stanowi rodzinę z B. P. pomimo, że z osobą tą nie pozostaje w faktycznym związku i wspólnie z nią nie gospodaruje;

- art. 6 pkt 3 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że wysokość dochodu skarżącego winna być liczona w oparciu o kryterium dochodu na osobę w rodzinie;

- art. 38 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy poprzez brak jego zastosowania i odmowę przyznania zasiłku okresowego wskutek przyjęcia, że jako członek rodziny uzyskuje zbyt wysoki dochód, który nie pozwala na przyznanie mu zasiłku.

2. przepisów postępowania:

- art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej jako "P.p.s.a.") w związku z art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej polegające na nie wzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, w tym okoliczności podnoszonej i wykazanej przez skarżącego, że nie pozostaje z B. P. w faktycznym związku i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa;

- art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy w toku postępowania przepisów art. 7, 8, 11, 77 i 80 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że organy administracji publicznej zebrały pełen materiał dowodowy i wyprowadziły z niego prawidłowy wniosek, że skarżącemu nie przysługuje zasiłek okresowy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosło, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji P. D. złożył oświadczenie, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerką B. P.. Swoje stanowisko zmienił dopiero po otrzymaniu negatywnej decyzji organu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty wskazać należy, że istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia czy zasadnie organy i Sąd pierwszej instancji uznały, że skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą, lecz tworzy wraz z B. P. rodzinę, w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Faktyczny związek o jakim mowa w tym przepisie oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb życiowych (mieszkaniowych, żywieniowych) i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło ich utrzymania (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1274/16, publ.: https://cbois.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Wspólne gospodarowanie oznacza natomiast, jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II URN 56/95 (publ. ISNAPiUS 1996, Nr 16, poz. 240) wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, dla którego cechami charakterystycznymi może być ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą gospodarstwo domowe się prowadzi, a wszystko to uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuacje charakteryzują.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny stanowił wystarczającą podstawę do przyjęcia, że skarżący wraz z B. P. stanowią rodzinę w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, a co za tym idzie, prawidłowo dokonano wyliczenia kryterium dochodowego, zgodnie z art. 6 pkt. 3 ustawy o pomocy społecznej.

P. D., co nie było kwestionowane w niniejszej sprawie, zamieszkuje z B. P. w jednopokojowym mieszkaniu, korzystając ze wspólnych urządzeń. Do wyjaśnienia pozostaje natomiast kwestia wspólnego ich gospodarowania.

Należy wskazać, iż w oświadczeniu z dnia [...] października 2016 r. skarżący kasacyjnie podał, że prowadzi z B. P. wspólne gospodarstwo domowe, i że utrzymują się z pensji konkubiny oraz jego zasiłku dla bezrobotnych. W kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego z tej samej daty, który skarżący podpisał, B. P. wskazana została jako członek jego rodziny. Z powyższego kwestionariusza wynika jednocześnie, że utrzymują oni kontakty z rodziną konkubiny, Jak wynika ponadto z oświadczenia skarżącego z [...] grudnia 2016 r. B. P. opłaca czynsz za mieszkanie oraz media.

Jak słusznie wskazał Sąd wojewódzki na prawidłową ocenę wspólnego gospodarowania nie ma wpływu powoływana przez skarżącego okoliczność, że z konkubiną mają odrębne półki w lodówce. Fakt ten nie oznacza, że nie pozostają oni w faktycznym związku i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Nie tylko powołane wyżej oświadczenie z dnia [...] października 2016 r. oraz przeprowadzony wywiad środowiskowy przeczą takiemu stanowi rzeczy. W treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wprost wskazał, że B. P. jest jego "partnerką" podnosząc jednocześnie, że obawia się o przyszłość ich związku. Wyrażona przez niego obawa bezsprzecznie, w ocenie Sądu stanowi, iż pozostaje on w faktycznym związku z konkubiną.

Wskazane wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że P. D. i B. P. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji podniósł, że również warunki lokalowe skarżącego (wspólne zamieszkiwanie w jednopokojowym mieszkaniu) wskazują na istnienie wspólnego gospodarstwa.

Podnoszone przez skarżącego w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2016 r. argumenty, że nie posiada swoich dochodów i nie "dokłada się do dochodów konkubiny", pozostają bez wpływu na ocenę prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z B. P.. Jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II URN 56/95, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby oznacza wspólne gospodarowanie. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 156/17 (publ. w CBOSA) wyraził pogląd, że wspólne zamieszkiwanie finansowane z dochodu tylko jednej osoby zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie.

Podkreślenia także wymaga, że nawet w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P. D. podał, że zamieszkuje ze swoją partnerką, która opłaca czynsz i media pozbawiając tym samym wiarygodności swoje twierdzenie jakoby prowadzili oni odrębne gospodarstwa domowe.

Reasumując, prawidłowo Sąd pierwszej instancji nie dał wiary twierdzeniom P. D., że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie znajduje ono bowiem żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Stanowi jedynie twierdzenie skarżącego nie poparte żadnymi dowodowymi.

Na marginesie wskazać należy, że także na etapie postępowania sądowego składając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący w złożonym formularzu zamieścił informację, że B. P. pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (karta 37 akt sądowych).

Z tych względu za niezasadny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy przepisów art. 7, 8, 11, 77 i 80 K.p.a.

Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego chybionym okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej.

W konsekwencji, skoro z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z B. P., stwierdzić należy, że przepis art. 6 pkt 3 jak i art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, odnoszące się do pojęcia rodziny oraz dochodu na osobę w rodzinie, znajdowały zastosowanie w niniejszej sprawie. W związku, z czym zarzuty naruszenia tych przepisów uznać należy za nieuzasadnione.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez brak jego zastosowania.

Zgodnie z art. 38 ust 1 pkt 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Natomiast art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Przepisy te wzajemnie się wykluczają. Odnoszą się bowiem do różnych stanów faktycznych, jeden dotyczy osoby samotnie gospodarującej drugi zaś osoby będącej członkiem rodziny. Postawiony w ten sposób zarzut nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Sąd nie rozpoznał wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego gdyż wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 258 – 261 P.p.s.a.