Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi I. H. na bezczynność E. sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania E. sp. z o.o. z siedzibą w P. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2018r. II. stwierdza, że E. sp. z o.o. z siedzibą w P. dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność E. sp. z o.o. z siedzibą w P. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. do siedziby E. O. sp. z o.o. w P. (dalej: "spółka" lub "E. O.") wpłynął wniosek pełnomocnika I. H. o udostępnienie informacji publicznej, w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez Starostę S. (znak: [...]) o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działki nr [...], [...], [...], obręb S., poprzez:

1. udzielenie informacji, czy niezbędne prace budowlano-montażowe zostały przeprowadzone w granicach przedmiotowych działek wraz ze wskazaniem dat ich rozpoczęcia i zakończenia,

2. przesłania wszelkiej posiadanej dokumentacji na potwierdzenie czasu prowadzenia powyższych prac oraz okoliczności związanych z ich zakończeniem, wraz z dokumentacją fotograficzną.

Pismem z [...] września 2018 r. Dyrektor Zakładu [...] Oddział Dystrybucji P. E. O. sp. z o.o. poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, że żądana informacja nie może zostać udostępniona w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wyjaśniono, iż powodem opóźnienia jest konieczność odszukania w archiwach spółki stosownych dokumentów. W związku z powyższym, informacja ta zostanie udzielona najpóźniej do dnia 20 października 2018 r.

Pismem z dnia 4 października 2018 r. I. H. reprezentowana przez radcę prawnego A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynności spółki w udostępnieniu informacji publicznej domagając się:

1. zobowiązania E. O. sp. z o.o. z s. w P. do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2018 r.,

2. zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych,

3. stwierdzenie, iż bezczynność spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

Wskazano, iż spółka w piśmie z 18 września 2018 r. lakonicznie umotywowała konieczność przedłużenia terminu zawartego w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., dalej: u.d.i.p.) poprzez wskazanie, że powodem opóźnienia udostępnienia żądanej informacji jest konieczność odszukania w archiwach spółki posiadanych dokumentów. Z ostrożności procesowej zaznaczono, że spółka jako przedsiębiorstwo energetyczne jest niewątpliwie podmiotem zobowiązanym do udzieleni informacji publicznej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Podkreślono, że na wniosek wysłany do spółki 24 sierpnia 2018 r. spółka zareagowała wbrew art. 13 ust. 1 u.d.i.p. dopiero 24 września 2018 r. Już zatem w tym zakresie wystąpiła bezczynność podmiotu. Spółka nie była też uprawniona do przedłużenia terminu na udostępnienie żądanej informacji, gdyż przedmiot zapytania był jej znany z decyzji Wojewody W. z [...] marca 2017 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiących własność skarżącej nr [...] i [...]. Z decyzji tej wynika, że wnioskowana informacja dotyczy stosunkowo nowej inwestycji, która prawdopodobnie został ukończona przeszło rok temu. Nie można więc zgodzić się z argumentacją, że odpowiedź na zadane pytanie wymaga kwerendy wykraczającej poza termin 14 dni, tym bardziej, że żądana informacja nie jest informacją przetworzoną.

Co do rażącego charakteru naruszenia prawa przez spółkę podniesiono, że pismo spółki informujące o konieczności wydłużenia terminu zostało wystosowane z przekroczeniem terminu, jak i spółka bez uzasadnionej podstawy przedłużyła termin na udzielenie informacji.

W odpowiedzi na skargę E. O. sp. z o.o. wniosła o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazując, że pismem z dnia 12 października 2018 r. udostępniła skarżącej żądaną informację. Jednocześnie spółka podniosła, że zarzut bezczynności z rażącym naruszeniem prawa jest bezpodstawny, gdyż spółka miała prawo do wydłużenia terminu udostępnienia informacji, a znaczenie dla terminu udostępnienia żądanych informacji ma nie okoliczność, czy inwestycja jest nowa, czy też nie, lecz wewnętrzna organizacja spółki. Podano, że spółka nie jest organem administracji publicznej, a spółką prawa handlowego zorganizowaną jako przedsiębiorstwo dystrybucyjne i choć posiada liczne dokumenty, to udostępnienie żądanych informacji wymagało koordynacji pracy różnych jednostek wewnętrznych. Dodano, że spółka działa na obszarze 58213 km2, 6 województw, 353 gmin i zorganizowana jest w kilkudziesięciu jednostkach organizacyjnych. Nie posiada przy tym systemów, narzędzi technicznych, ani sił własnych i środków umożliwiających udostępnianie informacji bez konieczności angażowania różnych pracowników oraz podjęcia niestandardowych czynności absorbujących czas, siły osobowe oraz finansowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontroli sądu administracyjnego podlega m.in. bezczynność organów administracji w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest bezczynność spółki E. O. Sp. z o.o. w P. w udzieleniu informacji publicznej.

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, iż w rozpatrywanym przypadku wniesienie skargi nie było zdeterminowane żadnym terminem. Obowiązek złożenia skargi na bezczynność organu w określonym terminie nie został zawarty w żadnym obowiązującym przepisie prawa.

Sąd orzekający aprobuje też pogląd, że skarga do sądu administracyjnego nie musi być w tym konkretnym przypadku poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Artykuł 52 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść do sądu administracyjnego dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Natomiast zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia skargi) jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.

Według art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Przyjąć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej jest ustawą szczególną wobec k.p.a. To jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tego rodzaju sprawach, a przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy tak stanowią przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji w niniejszym przypadku nie znajdował zastosowania art. 37 k.p.a. (wymóg ponaglenia). Oznacza to, że skarżąca nie tylko na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a., lecz i w świetle art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. mogła wnieść skargę na bezczynność spółki bez korzystania z uprzedniego środka zaskarżenia.

Należy wobec powyższego stwierdzić, że skarga złożona w niniejszej sprawie przez skarżącą była dopuszczalna.

Kwestia udostępnienia informacji publicznej została uregulowana w powołanej wyżej ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tą ustawą adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p., w tym "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów" (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych do podmiotów wykonujących zadania publiczne w powyższym rozumieniu zalicza się m.in. przedsiębiorstwa energetyczne i ich wyodrębnione jednostki organizacyjne, np. oddziały (por. wyroki NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13; z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OSK 831/13; z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2436/13; z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2874/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji określone informacje związane z wykonywaniem takich zadań przez przedsiębiorstwa energetyczne, w tym informacje (zwłaszcza decyzje administracyjne) dotyczące lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na określonej działce, co do zasady są uznawane w judykaturze za informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. (por. np. wyroki NSA z 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2753/13; z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2263/13; z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2994/13; z 1 października 2014 r., sygn. akt I OSK 314/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie po za sporem jest, iż spółka E. O. Sp. z o.o. w P. realizująca zadnie publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.

Wyjaśnić należy, iż u.d.i.p. określa także terminy udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Niemniej, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Wyjątek od art. 13 ust. 1 u.d.i.p. został ponadto przewidziany w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Wynika z niego, że jeżeli wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji publicznej w formie, która wymaga poniesienia dodatkowych kosztów, organ administracji publicznej może pobrać tę opłatę od wnioskodawcy. W takim przypadku należy jednak w terminie 14 dni od złożenia wniosku powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

Stosownie zaś do przepisu art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

W rozpatrywanej sprawie spółka otrzymując wniosek skarżącej w dniu 28 sierpnia 2018 r. odpowiedziała nań pismem z 18 września 2018 r. w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., podając, że udostępnienie wnioskowanej informacji nastąpi do dnia 20 października 2018 r. Następnie w dniu 20 października 2018 r. spółka udzieliła skarżącej żądanej informacji publicznej. Zważyć zatem należy, że E. O. s. z o.o. z jednej strony dopuściła się naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. spóźniając się z zawiadomieniem skarżącej o powodach opóźnienia w udostępnieniu żądanych informacji, z drugiej zaś spełniła wymóg udostępnienia informacji w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zaznaczyć przy tym należy, że spółka skierowała do skarżącej pismo zawierającej żądane informacje publiczne w dniu następnym po złożeniu przez I. H. za pośrednictwem spółki skargi do tutejszego Sądu. Skarga wpłynęła bowiem do spółki 11 października 2018 r., a pismo spółki adresowane do skarżącej, a zawierające żądane informacje publiczne nadano w dniu 12 października 2018 r.

W ocenie Sądu, pismo spółki z 12 października 2018 r. podpisane przez Dyrektora Zakładu [...] E. O. Sp. z o.o. Oddział Dystrybucji w P. wyczerpało obowiązek spółki załatwienia wniosku strony skarżącej z 24 sierpnia 2018 r. o udzielenie informacji publicznej. W piśmie tym wskazano w jakich terminach prowadzone były roboty na nieruchomościach należących do skarżącej związane z przebudową linii elektroenergetycznej relacji Czarnków-Wronki, wyjaśniono, że do dnia 11 października 2018 r. nie zostały one zakończone i udostępniono posiadane przez spółkę dokumenty dotyczące tych prac, jednocześnie wskazując, że spółka nie dysponuje materiałem fotograficznym obrazującym owe prace. To zaś oznacza, że w chwili wyrokowania spółka nie pozostawała już w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z 24 sierpnia 2018 r., a więc że zaistniała przesłanka do umorzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowego, w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej – co też Sąd uczynił w punkcie I sentencji wyroku.

Niemniej Sąd stwierdził, w myśl art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, w pkt II sentencji wyroku, iż spółka dopuściła się bezczynności, która ustała z chwilą udostępnienia informacji w dniu 17 października 2018 r. Z przekroczeniem bowiem 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powiadomiła skarżącą o przyczynach w opóźnienia w udostępnieniu żądanych informacji. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę, spółka nie kwestionuje tej okoliczności wskazując, iż: pismem z dnia 12 października 2018 r., udzieliła skarżącej odpowiedzi, która usunęła stan bezczynności podmiotu.

Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd rozważył jednocześnie czy bezczynność Spółki miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dają podstawy do przyjęcia, że bezczynność E. O. sp. z o.o. w P. nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Podmiot choć uchybił o 14 dni określony w art. 13 ust. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. 14-dniowy termin powiadomienia wnioskodawczyni o przyczynach zwłoki w udostępnieniu informacji, to następnie w wyznaczonym zgodnie z tymi przepisami maksymalnym 2-miesięcznym terminie udzielił skarżącej wyczerpującej odpowiedzi. Z tych też przyczyn Sąd orzekł jak w pkt III sentencji.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu sądowego, wynagrodzenie reprezentującego ją radcy prawnego, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.), oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sprawę rozpatrzono w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.