II GSK 1759/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-12	
Data wpływu	2022-09-29	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic
Małgorzata Rysz /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6037 Transport drogowy i przewozy	
Hasła tematyczne	Transport	
Sygn. powiązane	III SA/Gl 1781/21	
Skarżony organ	Inspektor Transportu Drogowego	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 256; art. 7, art. 76 § 1, art. 75 § 1, art. 107 § 1 i 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 nr 0 poz 329; art. 188 w zw. z art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 2140; lp. 6.1.5., . 9.1. i lp. 9.2.; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 900; art. 1; Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach (t.j.)
Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8; pkt 249 rozdziału V załącznika IB; Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1; motyw 12 preambuły, art. 2 ust. 2 lit. a), art. 4 ust. 1 i 3, art. 23, art. 46, rozdział VI załącznika I; Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1781/21 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 lipca 2021 r. nr BP.501.874.2021.0993.KA12.60831 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od D. J. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1940 (tysiąc dziewięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 24 maja 2022 r., sygn. III SA/Gl 1781/21, po rozpoznaniu skargi D. J. (dalej: Strona, Przedsiębiorca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 20 lipca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym – uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził dla Przedsiębiorcy zwrot kosztów postępowania sądowego od GITD.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] stycznia 2021 r. w N. funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę drogową ciągnika siodłowego marki S. wraz z naczepą marki B., kierowanego przez V. S. i wykonującego krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu Strony. W trakcie kontroli ustalono, że kontrolowany pojazd nie ma ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Ważność badań technicznych upłynęła [...] grudnia 2020r., co potwierdzały dane w bazie CEP. Ustalono także zainstalowany w pojeździe tachograf marki S., ale nie umieszczono tabliczki pomiarowej potwierdzającej wykonanie ostatniej legalizacji tego tachografu. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został poddany wymaganemu przeglądowi okresowemu. Ponadto podczas kontroli stanu technicznego ujawniono usterki techniczne zagrażające bezpieczeństwu: w ciągniku pęknięcia, w kilku miejscach tarczy hamulcowej na całej jej szerokości (oś pierwsza lewa strona); opony na osi napędowej o różnej rzeźbie bieżnika z uszkodzeniami odsłaniającymi kord opony (prawa strona osi napędowej - opona wewnętrzna); wyciek płynów eksploatacyjnych w postaci spadających kropli - stałe powstawanie kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska; ostre, odstające krawędzie nadwozia (wyrwane fragmenty nadkola - tył pojazdu strona prawa), a w naczepie ciężarowej, że opona na osi pierwszej (strona lewa) została nadmiernie zużyta z widocznym kordem.

Kierujący pojazdem podpisał protokół z kontroli, nie wnosząc zastrzeżeń.

Organ I instancji – Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po otrzymaniu akt sprawy od funkcjonariuszy Policji, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem 26 kwietnia 2020 r. decyzji nakładającej na Stronę karę pieniężną w wysokości 7.000 zł za naruszenia z załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140; dalej: u.t.d.):

- Ip. 9.1., tj. wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, w wysokości 2000 zł;

- Ip. 6.1.5., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie, w wysokości 1000 zł;

- Ip. 9.2., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, za każdy pojazd w wysokości 2.000 zł, razem 4000 zł,

Organ I instancji wyjaśnił, że Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu drogowego. Za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi czyli Przedsiębiorca. Sprawą Przedsiębiorcy jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać i stosować obowiązujące przepisy prawa, rolą organów inspekcji jest kontrola ich przestrzegania i w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa transportowego obowiązek nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, w wysokości ustanowionej w załączniku nr 3 do u.t.d. Organ I instancji podniósł także, że wykonywanie transportu drogowego pojazdami niesprawnymi technicznie, bez ważnych badań technicznych oraz wyposażonym w tachograf bez ważnej legalizacji jest potwierdzeniem braku właściwej organizacji pracy w przedsiębiorstwie oraz bieżącego nadzoru nad posiadanym taborem. Przedsiębiorca dopuszczając kontrolowane pojazdy do jazdy po drogach publicznych swoim zachowaniem przyczynił się do powstania naruszeń stwierdzonych podczas kontroli drogowej. Dlatego organ I instancji nie znalazł przesłanek do zastosowania art. 92c u.t.d., który odnosi się do wyjątkowych sytuacji, a których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.

Po rozpatrzeniu odwołania Strony, GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 93 (powinno być art. 92c) oraz lp. 6.15. i 9.1. i 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 23, rozdziału VI ust. 3 Sprawdzenia i Przeglądy załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.; dalej: rozporządzenie 165/2014), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. U. UE L z 2020 r., poz. 249, s. 1; dalej: rozporządzenie 2020/1054), art.66 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 5, art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110; dalej: p.r.d.).

Odnosząc się do odwołania podał, że po każdym przeprowadzonym przeglądzie tachografu w kabinie pojazdu musi być umieszczona wklejka - tabliczka dokumentująca fakt przeprowadzenia wymaganego okresowego przeglądu technicznego. Brak takiej wklejki w kabinie podczas przeglądu oznacza brak wypełnienia przez stronę obowiązku określonego w pkt 3 rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia 165/2014, szczególnie, że na wklejce umieszcza się, oprócz informacji o ostatniej dacie przeprowadzonego przeglądu, również informacje odnośnie opon zainstalowanych w pojeździe podczas przeglądu, wymagane podczas kontroli pojazdu, ponieważ pozwalają ustalić czy nie zostały wymienione opony na opony o innym rozmiarze niż te, które był zamontowane w dniu przeglądu tachografu. W trakcie kontroli ww. pojazdu policjanci nie znaleźli w kabinie pojazdu wymaganej wklejki, potwierdzającej przeprowadzenie badania technicznego tachografu. I w protokole kontroli nie było informacji o wklejce w kabinie kontrolowanego pojazdu. Zdaniem Strony ostatnie badanie ww. tachografu było przeprowadzone [...] września 2020 r., ale wklejki potwierdzającej przeprowadzenie tego badania kontrolnego tachografu nie znaleźli policjanci przeprowadzający kontrolę i oględziny pojazdu ani nie wskazał jej kontrolowany kierowca. Kierowca pomimo, że był obcokrajowcem, był kierowcą zawodowym wykonującym w imieniu Strony przewóz kontrolowanym pojazdem. W opinii GITD, gdyby w pojeździe była umieszczona wklejka potwierdzająca przeprowadzone 3 września 2020 r. badanie techniczne, kierowca pokazałby te wklejkę i nie podpisałby protokołu świadczącego o jej braku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę Przedsiębiorcy na ww. decyzję GITD, podzielił częściowo stanowisko Skarżącego -w zakresie kary za naruszenie z lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., który podnosił, że 29 stycznia 2021 r. podczas kontroli pojazd miał ważne badanie techniczne tachografu, przeprowadzone [...] września 2020 r., co miała potwierdzić dołączona kserokopia zaświadczenia i faktury (k. 43-44). Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tych dokumentów, podkreślając jedynie, że pojazd nie miał stosownej wklejki z informacją o dokonanej kontroli. Natomiast naruszenie określone w lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. polega w istocie na niedokonaniu przeglądu lub sprawdzenia tachografu, a nie na braku dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. Sposób rozumowania organu polegał na tym, że brak stosownej wklejki (który nie był przedmiotem rozważań organu I instancji) jest równoznaczny z brakiem przeglądu tachografu, podczas gdy są to różne kwestie. Sąd przypomniał o mocy protokołu kontroli jako dokumentu urzędowego według art. 76 § 1 k.p.a., jednocześnie w myśl art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczając możliwość obalenia danych zawartych w takim dokumencie za pomocą dowodu przeciwnego. Stwierdził, że takie dowody zostały przedstawione. Natomiast GITD nie przedstawił powodów, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez Stronę wraz z odwołaniem. Zdaniem WSA, fakt podpisania przez kierowcę, niebędącego stroną w sprawie a jedynie pracownikiem Przedsiębiorcy, protokołu kontroli bez zastrzeżeń nie oznaczał zrzeczenia się prawa do przedstawienia przeciwdowodu względem protokołu kontroli. Również fakt, że zaświadczenie dotyczące przeglądu pojazdu i faktura zostały przedstawione dopiero na etapie postępowania odwoławczego nie pozbawiał tych dokumentów mocy dowodowej. Wskazał, że postępowanie administracyjne nie przewiduje instytucji prekluzji dowodowej, a z art. 7 k.p.a. wynika dla organów obowiązek podjęcia w toku postępowania z urzędu lub na wniosek stron czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy, skoro celem postępowania administracyjnego jest ustalenie rzeczywistego stanu sprawy, a czego w analizowanym postępowaniu nie uczyniono. Tym samym GITD naruszył art. 7 k.p.a.

Utrzymując w mocy karę orzeczoną za naruszenie z lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD naruszył i ten przepis, gdyż czym innym jest brak ważnego przeglądu tachografu, a czym innym brak dokumentu potwierdzającego ten fakt. Protokół kontroli nie podniósł kwestii braku wklejki potwierdzającej dokonanie przeglądu tachografu. O fakcie tym GITD wspomniał dopiero w uzasadnieniu swojej decyzji. Natomiast z faktu, że kierowca nie pokazał kontrolującym funkcjonariuszom Policji stosownej wklejki wyciągnięto wniosek o jej braku, a na podstawie domniemanego braku wklejki przyjęto brak ważnego przeglądu tachografu, pomimo przedstawienia przez Stronę nowych dokumentów. W opinii WSA było to rozumowanie wadliwie związane z niemającym ustawowego oparcia przekonaniem o absolutnym i niepodważalnym charakterze protokołu z kontroli drogowej.

Dlatego też zalecił GITD ponowną ocenę przedstawionych przez Stronę dokumentów i zweryfikowanie tezy o braku ważnego przeglądu tachografu zwłaszcza, iż podstawy prawnej do nałożenia kary upatrywał w treści lp. 6.1.5 zał. nr 3 do u.t.d.

Jednocześnie Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 92c u.t.d.

Sąd I instancji podniósł, że kara objęta decyzją była sumą trzech kar cząstkowych, z których jedna została orzeczona wskutek błędnej oceny materiału dowodowego przez organ i przy niewłaściwie zastosowanym przepisie lp. 6.1.5. zał. nr 3 do u.t.d. i dlatego za zasadne uznał uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.).

Z powyższym wyrokiem nie zgodził się organ – Główny Inspektor Transportu Drogowego i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając to orzeczenie w całości na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a. Zarzucił wyrokowi:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. (Dz.U z 2021 r. poz. 919) w zw. z art. 92 a ust. 1 u.t.d., art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 165/2014, pkt 3 rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia nr 165/2014 oraz wymóg 249, 250 pkt 2 rozdziału V załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE. L nr 370, str. 8; dalej: rozporządzenie nr 3821/85) w zw. z art. 46 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że naruszenie określone w Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. należy rozpatrywać w oderwaniu od dowodu, jakim jest tabliczka instalacyjna umieszczona w kabinie pojazdu, podczas gdy właściwa ocena dokonana z uwzględnieniem wskazanych przepisów prawa materialnego powinna prowadzić Sąd I instancji do odmiennych wniosków, a mianowicie że brak stosownej tabliczki (wklejki) umieszczonej w kabinie pojazdu przez uprawnionego instalatora lub warsztat, przesądza w istocie o braku wymaganego sprawdzenia/przeglądu tachografu;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., art. 7, art. 76 § 1, art. 75 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (Dz.U. z 2021 r. poz. 735) poprzez przyjęcie, że organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, bowiem nie ocenił przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego dokumentów i nie zweryfikował tezy o braku ważnego przeglądu tachografu, podczas gdy stan faktyczny został ustalony należycie, zaś jednoznaczne ustalenie, że w kabinie pojazdu brak było stosownej tabliczki (wklejki) potwierdzającej jego przegląd, determinował konieczność nałożenia na stronę kary pieniężnej na podstawie Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., a ewentualne późniejsze dowody przedstawione przez stronę, nie mogły mieć wpływu na wynik postępowania, skoro jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem na okoliczność dokonania sprawdzenia tachografu może być stosowna tabliczka umieszczona w kabinie pojazdu przez uprawnionego instalatora lub warsztat.

W oparciu o powyższe zarzuty GITD wnosił o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach; zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu powołał argumenty na poparcie zarzutów.

Przedsiębiorca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie od Skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna organu zasługuje na uwzględnienie.

Przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wymaga wyjaśnienia, że w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Analiza wniesionej skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji GITD wydanej w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie (naruszenie z lp.6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.), stwierdził, że decyzja ta w zakresie ww. naruszenia nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., albowiem nałożona kara składała się z trzech cząstkowych kar i podważenie jednej z kar miało wpływ na wysokość wymierzonej Przedsiębiorcy kary. Wobec braku środka odwoławczego co do pozostałych kar, kary te za naruszenia z lp. 9.1. i lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. stały się prawomocne.

W kontrolowanej sprawie ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania postawionego w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, należało poprzedzić oceną przepisów prawa materialnego, których uchybienia miał dopuścić się, zdaniem skarżącego kasacyjnie GITD, Sąd I instancji, gdyż przepisy te wyznaczały ramy niezbędnych ustaleń faktycznych organów.

Przechodząc do oceny zarzutu zgłoszonego w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, podnoszącego właśnie naruszenie przepisów prawa materialnego, trzeba wyjaśnić, że w myśl art. 2 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 165/2014 tachograf lub urządzenie rejestrujące oznacza urządzenie przeznaczone do instalowania w pojazdach w celu automatycznego lub półautomatycznego wyświetlania, rejestrowania, drukowania, przechowywania i wysyłania szczegółowych danych dotyczących ruchu, w tym prędkości takich pojazdów, zgodnie z art. 4 ust. 3 i o pewnych okresach aktywności osób kierujących tymi pojazdami. Według motywu 12 preambuły rozporządzenia nr 165/2014 zabezpieczenie tachografów i ich systemu jest kwestią kluczową z punktu widzenia zapewnienia wiarygodności wygenerowanych danych. Producenci powinni zatem projektować, testować i poddawać ciągłym przeglądom tachografy w okresie ich użytkowania w celu wykrywania braków w zabezpieczeniu, zapobiegania im i ich ograniczania. Dopełnieniem ww. oczekiwanych wymogów, które mają spełniać tachografy jest art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, stanowiący, że tachografy, w tym ich zewnętrzne elementy składowe, karty do tachografu i wykresówki, spełniają surowe wymagania techniczne i inne wymagania, by umożliwić właściwe stosowanie niniejszego rozporządzenia. W celu zagwarantowania spełniania przez tachografy surowych oczekiwań w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 wprowadzono obowiązek poddawania tachografów regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty i przynajmniej raz na dwa lata. Zakres tych przeglądów, zgodnie z ust. 2, obejmuje co najmniej sprawdzenie: czy tachograf jest właściwie zainstalowany i czy jest odpowiedni dla danego pojazdu, czy tachograf działa prawidłowo, czy tachograf jest opatrzony znakiem homologacji typu, czy zamocowana jest tabliczka instalacyjna, czy wszystkie plomby są nienaruszone i spełniają swoją funkcję, czy do tachografu nie są podłączone urządzenia manipulacyjne lub czy nie ma śladów użytkowania takich urządzeń, rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon. Zasady, określone w powołanym art. 23 zostały doprecyzowane w rozdziale VI załącznika I do rozporządzenia nr 165/2014.

Ponadto na mocy art. 46 rozporządzenia nr 165/2014 w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia.

Zresztą obowiązująca w dacie kontroli ustawa z dnia 5 lipca 2019 r. o tachografach (Dz. U. z 2020 r., poz. 900) w art. 1 określa zadania organów administracji publicznej i innych podmiotów w sprawach tachografów stosowanych w transporcie drogowym wynikające z: rozporządzenia 165/2014 (pkt 1) oraz aktów wykonawczych do rozporządzenia nr 165/2014 (pkt 2), w tym: załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85 (lit. b).

Zgodnie z pkt 249 rozdziału V załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85 po zainstalowaniu i sprawdzeniu urządzenia rejestrującego mocuje się na nim dobrze widoczną i łatwo dostępną tabliczkę instalacyjną. Jeżeli nie jest to możliwe, tabliczkę mocuje się na słupku "B" pojazdu, tak aby była dobrze widoczna. W przypadku pojazdów, które nie posiadają słupka "B", tabliczkę instalacyjną należy umocować na ościeżnicy po stronie kierowcy pojazdu, tak aby zawsze była dobrze widoczna. Również po każdej kontroli przeprowadzonej przez uprawnionego instalatora lub warsztat, w miejsce starej tabliczki mocuje się nową. W pkt 250 rozdziału V załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85 wyszczególniono elementy, które powinna co najmniej zawierać omawiana tabliczka, m.in.: nazwę, adres lub nazwę handlową uprawnionego instalatora lub warsztatu, rozmiar opon, datę pomiaru współczynnika charakterystycznego pojazdu i skutecznego obwodu opon, numer identyfikacyjny pojazdu. ,

Z powołanych uregulowań wynika, że tabliczka instalacyjna (wklejka), umieszczona wewnątrz pojazdu, w sposób opisany w pkt 249 rozdziału V załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85, tj. na tachografie bądź w miejscu kabiny, jednoznacznie określonym, jest dowodem potwierdzającym zainstalowanie i sprawdzenie urządzenia rejestrującego, jak też przeprowadzenie kontroli tachografu przez uprawnionego instalatora lub warsztat, zwłaszcza, że po kontroli powinna być w pojeździe zamocowana nowa tabliczka w miejsce starej tabliczki. Zatem brak takiej tabliczki w pojeździe prowadzi do domniemania, że badanie kontrolne tachografu nie zostało przeprowadzone. Dlatego Strona powinna była wykazać, że badanie takie, mimo braku tabliczki instalacyjnej, zostało przeprowadzone i wskazać, dlaczego wspomnianej tabliczki nie posiada. Przy czym dowód ten nie może budzić wątpliwości, że takie badanie tachografu nastąpiło.

Dlatego za błędne należało uznać stanowisko Sądu I instancji co do sposobu dokumentowania przeprowadzonych okresowych kontroli tachografu, a w konsekwencji przeprowadzenia tychże badań. Sąd bowiem nie rozważył wszystkich powołanych przepisów prawa materialnego.

Uchybienie to miało wpływ na ocenę przez Sąd I instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Sąd nie dostrzegł, że w protokole kontroli drogowej ujęto, że w pojeździe S. znajdowała się nieczytelna nalepka kontrolna (pkt 5 ustaleń faktycznych, k. -11, 12 akt adm.), a kontrolujący ujawnili brak legalizacji tachografu (k. – 14 akt adm.). Ustalenia te zaakceptował kierujący pojazdem, podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń. Umknęło także WSA, że kopię faktury VAT nr [...] wystawionej [...] września 2020 r. przez Firmę Usługowo-Handlową R. dla firmy Strony za sprawdzenie tachografu, podobnie jak kopię faktury nr [...] z [...] września 2020 r. wystawionej przez Zakład Aparatury Pomiarowej [...] za okresowe badanie techniczne samochodu ciężarowego specjalnego zostały okazane przez kierowcę podczas kontroli drogowej i dołączone jako załączniki do protokołu kontroli (k. – 5 akt adm.). Zatem dokumenty te zostały ocenione przez kontrolujących, jak i przez organ I instancji w decyzji (s. 4), gdy stwierdzono brak tabliczki pomiarowej potwierdzającej wykonanie ostatniej legalizacji tachografu, a przede wszystkim nie były nowymi dokumentami złożonymi przez Stronę w odwołaniu. Organ odwoławczy, dysponując tymi samymi dokumentami dołączonymi do odwołania, stanął na słusznym stanowisku, że kontrola tachografu powinna była być wykazana za pomocą tabliczki (wklejki) umieszczonej w kabinie pojazdu, której tam nie było (s. 5-6 decyzji GITD). Przedsiębiorca nawet nie podjął próby wyjaśnienia, co się stało z tabliczką, skoro ostatnie badanie tachografu było przeprowadzone [...] września 2020 r. Tym samym nie wykazał skutecznie, aby kontrola tachografu została przeprowadzona w okresie ostatnich 2 lat ,określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014.

Wobec powyższego zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 7, art. 76 § 1, art. 75 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zgłoszony w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Organy zebrały wystarczający materiał dowodowy, a przede wszystkim zasadnicze ustalenia zostały poczynione podczas kontroli drogowej, ustalenia te podzielił kierujący podpisując protokół bez zastrzeżeń. Strona otrzymała protokół kontroli wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania i w odwołaniu od decyzji organu I instancji przedstawiła te same faktury, które okazał kontrolującym kierowca. Natomiast nie wyjaśniła przyczyn braku tabliczki kontrolnej (wklejki) w kabinie pojazdu, będącej potwierdzeniem przeprowadzenia badania tachografu [...] września 2020r., zgodnie z wymogami rozporządzeń: nr 165/2014 i nr 3821/85.

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, że Przedsiębiorca dopuścił się naruszenia przepisów prawa z lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie) skutkującego nałożeniem kary pieniężnej 1.000 zł, o której mowa w decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji.

Wobec stwierdzenia zasadności podniesionych zarzutów kasacyjnych oraz uznania, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę Strony na decyzję GITD w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, zwłaszcza że pozostałe naruszenia z lp. 9.1. i lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. i nałożone na ich podstawie kary pieniężne nie były kwestionowane (pkt 1 i 2 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania sądowego (pkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118) zasądzając od Strony na rzecz organu zwrot kosztów postępowania sądowego, które odpowiadają sumie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów zastępstwa procesowego organu w postępowaniu kasacyjnym przez pełnomocnika, który nie prowadził sprawy w I instancji.