Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 667/15 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej w związku z wykonywaniem robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 18 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 667/15 oddalił skargę J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej w związku z wykonywaniem robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] pismem z [...] stycznia 2014 r. poinformował Starostę Powiatowego w [...] o wydaniu w dniu [...] grudnia 2013 r. decyzji nakazującej M. D. wstrzymanie wydobywania kopaliny - piasku, na terenie nieruchomości położonej w miejscowości M. gm. W., powiat [...], województwo łódzkie, na działce oznaczonej nr [...].

Starosta [...] zawiadomił M. D. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny M., gm. W.

Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2014 r. ustalił J. D. podwyższoną opłatę eksploatacyjną w wysokości 40.000 zł w związku z wykonywaniem robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny M., gm. W..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2014 r. uchyliło decyzję organu I instancji, z uwagi na naruszenie art. 61 § 4 w zw. z art. 8 k.p.a. oraz niedostateczne wyjaśnienie przez organ I instancji okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2014 r., ustalił J.D., na podstawie art. 140 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613 ze zm.), podwyższoną opłatę eksploatacyjną w wysokości 40.000 zł w związku z wykonywaniem robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych na terenie działki nr 31, obręb geodezyjny M., gm. W..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] maja 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał treść art. 140 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - dalej p.g.g. i wskazał, że przepis ten z dniem 1 stycznia 2015 r. został znowelizowany ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 1133) i od wskazanej daty organem właściwym w zakresie niewymienionym w art. 140 ust. 2 pkt 1 p.g.g. jest właściwy organ nadzoru górniczego. Zmiana właściwości organów nie ma jednak wpływu na bieg postępowania, bowiem zgodnie z art. 18 ust, 2 cyt. p.g.g., do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 140 ust. 1 p.g.g., o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się dotychczasowe przepisy.

W związku z powyższym, właściwość starosty (jako organu pierwszej instancji) oraz samorządowego kolegium odwoławczego (jako organu wyższego stopnia), zostaje zatem zachowana, gdyż postępowanie zostało wszczęte przed dniem [...] stycznia 2015 r.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ I instancji przyjął jako udowodnione, że na terenie działki nr [...], obręb M.. gm. W. były prowadzone roboty geologiczne (polegające na rozpoznaniu złóż kopalin) bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych, a zleceniodawcą tych robót był J. D.. Ponadto stwierdzono, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,67 ha, czyli mniej niż 1 km2, a zatem ustalono stronie opłatę podwyższoną w wysokości 40.000 zł.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 8 p.g.g. pracą geologiczną jest projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych oraz kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, określenia warunków hydrogeologicznych, geologiczno - inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła ziemi lub korzystania z wód podziemnych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 12 p.g.g. – robotą geologiczną jest - wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, iż na działce nr [...] miało miejsce prowadzenie robót geologicznych, polegających na rozpoznaniu złóż kopalin (żwiru), a roboty te odbyły się na zlecenie strony, która nie dysponowała, wbrew postanowieniom art. 79 ust. 1 p.g.g., zatwierdzonym projektem robót geologicznych.

Również z zeznań J. D. złożonych w innym postępowaniu wynika, iż na jego zlecenie były prowadzone roboty geologiczne polegające na rozpoznaniu złóż kopalin na działce nr [...], obręb M., gm. W., na które strona nie posiadała zatwierdzonego projektu robót geologicznych. Poza sporem pozostaje, że strona takie zeznania złożyła [...] kwietnia 2014 r. jako świadek w postępowaniu dotyczącym ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej w związku z wydobywaniem przez M. D. kopaliny bez wymaganej koncesji. W ocenie organu, wartości dowodowej zeznań nie zmienia fakt ich złożenia w innym postępowaniu, gdyż ich uznanie za dowód w postępowaniu niniejszym nie jest sprzeczne z art. 75 § 1 k.p.a. i wbrew stanowisku prezentowanemu w odwołaniu nie wymagało "formalnego i legalnego" włączenia do materiału dowodowego sprawy. Szczególnie istotne dla uznania zeznań J. D. z dnia [...] kwietnia 2014 r. za wiarygodne i dające podstawę dokonania ustaleń faktycznych mających znaczenie na gruncie art. 140 ust. 3 pkt 2 p.g.g. był fakt złożenia ich przy pierwszym przesłuchaniu w związku z postępowaniem dotyczącym ustalenia M. D. podwyższonej opłaty eksploatacyjnej w związku z wydobywaniem kopaliny bez wymaganej koncesji. Późniejsza zaś zmiana stanowiska strony i przedstawienie innych wersji zdarzeń, wykluczających się z ich opisem zawartym w protokole z [...] kwietnia 2014 r., nastąpiła po zawiadomieniu go o tym, że postępowanie toczy się w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty geologicznej w związku z prowadzeniem robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót i że to J. D. jest stroną postępowania. Zmianę tę należy zatem uznać za spowodowaną chęcią uniknięcia konieczności uiszczenia opłaty z tytułu prowadzenia robót bez zatwierdzonego projektu.

SKO uznało również, iż skarżącemu w dostateczny sposób umożliwiono odniesienie się do rozbieżności w jego zeznaniach i wyjaśnieniach, jednakże skarżący z tej możliwości nie skorzystał.

Organ odwoławczy za niewiarygodne uznał wyjaśnienia strony jako niepokrywające się z treścią zeznań złożonych [...] kwietnia 2014 r. Dowody przeprowadzone przez organ I instancji nie potwierdziły faktu istnienia jakiejkolwiek zabudowy na działce nr [...], której pozostałości wymagałyby porządkowania terenu. O takim rodzaju robót nie świadczy również stan działki nr [...] zastany przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] w trakcie kontroli przeprowadzanej w dniu [...] grudnia 2013 r.

Mając również na uwadze treść zeznań złożonych przez poprzednich właścicieli działki nr [...], iż przez ich działkę przebiegał tzw. "szlak bursztynowy", Kolegium zwróciło się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi o wyjaśnienie, czy na terenie działki nr [...] znajdują się zabytki archeologiczne. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Łodzi poinformował, że na działce nie znajdują się zabytki archeologiczne ujęte w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. Organ wyjaśnił, że w ewidencji gruntów działka nr [...] jest sklasyfikowana jako R, zatem jest gruntem rolnym, a nie terenem zurbanizowanym.

Zdaniem Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na dokonanie ustalenia, że na działce nr [...] obręb M.., gm. W., w dniu [...] grudnia 2013 r. ujawniono prowadzenie robót geologicznych polegających na rozpoznaniu złoża kopalin (żwiru), na co wymagane jest dysponowanie zatwierdzonym projektem robót geologicznych. Prowadzenie robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót podlega podwyższonej opłacie eksploatacyjnej w wysokości 40.000 zł za każdy kilometr kwadratowy powierzchni terenu objętego taką działalnością, przy czym rozpoczęty kilometr kwadratowy powierzchni terenu liczy się jako cały. Działka nr [...] ma powierzchnię 0,67 ha, zatem zasadnym było nałożenie na stronę opłaty w wysokości 40.000 zł.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r., poz. 613) oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r., poz. 1133). Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 11 lipca 2014 r. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w zakresie ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 140 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się dotychczasowe przepisy.

Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji na terenie działki ewidencyjnej nr [...], obręb geodezyjny M. , gmina W. zostało wszczęte z urzędu w dniu 13 lutego 2014 r. Organ prawidłowo uwzględnił materiał dowody zgromadzony w sprawie wstrzymania wydobywania kopaliny.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r. uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wydana został w ramach postępowania wszczętego z urzędu w dniu [...] lutego 2014 r. w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny, a z jej uzasadnienia wynika, że o wszczęciu postępowania został powiadomiony M. D. , a nie został powiadomiony J.D., który jest stroną postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej. Kolejna decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wydana więc została na skutek powyższej decyzji SKO w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Zatem wbrew stanowisku skarżącego organ mógł uwzględnić cały materiał dowodowy zebrany w toku prowadzonego postępowania.

W ocenie sądu, organy zgodnie z obowiązkami wynikającymi z art. 7 i art. 77 k.p.a. podjęły wszelkie kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zaś zarzuty skargi są wyłącznie polemiką z ustaleniami organów, gdyż skarżący sam potwierdził wykonanie robót geologicznych na terenie działki w celu ustalenia istnienia kopaliny. Natomiast zmiana stanowiska przez skarżącego w trakcie prowadzonego postępowania nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organów. Ponadto kolejne wyjaśnienia skarżącego pozostają w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Z wyjaśnień skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r. wynika, że w czasie jego urlopu, kiedy przebywał poza granicami kraju bez jego wiedzy na terenie działki nr [...] doszło do pobrania urobku w ilości około 80 ton. Jednakże, ze złożonych wyjaśnień nie wynika, kiedy powyższe miało miejsce i dlaczego nie podnosił tego wcześniej. Również twierdzenia skarżącego przedstawione w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., a dotyczące prowadzenia prac porządkowych na terenie działki nr [...] w celu umożliwienia prowadzenia gospodarki rolnej nie podważają ustaleń organów, że na terenie działki prowadzone były czynności w celu rozpoznania złoża kopalin. Wymienione ustalenia znajdują potwierdzenie także w dokumentacji fotograficznej miejsca prowadzenia prac, załączonej do akt sprawy (notatka służbowa z dnia [...] grudnia 2013 r. wraz z załącznikami).

WSA wskazał również, że skarżący reprezentowany był w postępowaniu administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika. Wbrew zarzutom skargi skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Składał różne w swej treści wyjaśnienia, brał udział w przesłuchaniu poprzednich właścicieli działki, przed wydaniem decyzji organ I instancji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się (pismo z dnia [...] listopada 2014 r., doręczone w dniu [...] grudnia 2014 r.), organ II instancji zawiadomił pełnomocnika o rozprawie (wezwanie z dnia [...] marca 2015 r.)

W ocenie sądu, zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 , 9, 10 § 1 K.p.a. , a także art. 75 § 1 K.p.a. i 77 K.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący złożył od wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i poprzedzających decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa według norm przypisanych.

Skarżący zarzucił:

I. naruszenie art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak ustosunkowania się sądu I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonej skardze, co wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy;

II. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że wykonane roboty ziemne na działce nr [...] miały charakter wyłącznie porządkowy o charakterze rekultywacyjno – rewitalizacyjnym, związanym z zamiarem umożliwienia prowadzenia rolniczej działalności gospodarczej;

- art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że wszystkie wykonane roboty – sądząc po ich skutkach, nie miały charakteru eksploatacyjnego, a więc nie wymagały koncesji, co więcej zarówno powierzchnia jak i usytuowanie działki nie wskazują na możliwość prowadzenia ukopu na skalę przemysłową;

III. naruszenie prawa materialnego:

- art. 140 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, poprzez przyjęcie wbrew ustalonemu stanowi faktycznemu, że J. D. wykonywał roboty geologiczne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy na wstępie podkreślić, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania NSA jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy podkreślić, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej w związku z wykonywaniem robót geologicznych bez zatwierdzonego projektu robót stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem.

Odnosząc się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wskazać należy, że jej autor zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. upatrując naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa w ich błędnej wykładni polegającej na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy w zakresie pominięcia okoliczności faktycznych wskazujących, iż roboty na działce miały charakter porządkowy i nie miały charakteru eksploatacyjnego.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że z przyjętej na gruncie art. 133 § 1 p.p.s.a. regulacji wynika, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy ( z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 55 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, iż sąd ten orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym, jak to wynika z art. 106 § 4 p.p.s.a. powszechnie znane fakty, a także dowody uzupełniające z dokumentów - art. 106 § 3 p.p.s.a. Konsekwencją takie stanu rzeczy jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, a obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, rozumiany jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach i stanowiących przedmiot analizy sądu administracyjnego, oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz zakaz wykraczania poza ten materiał (vide wyrok NSA z 26.06.2009 r. I FSK 470/08, wyrok NSA z 2.12.2010 r. I GSK 806/10 niepublikowane).

W ocenie NSA brak jest podstaw do przyjęcia, że zasadny jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA z naruszeniem tego przepisu moglibyśmy mieć do czynienia wówczas, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. W rozpatrywanej sprawie żadna z opisanych sytuacji nie występuje.

Również nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej.

W związku z powyższym zauważyć należy, że w orzecznictwie NSA wielokrotnie podnoszono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20.08. 2009 r., II FSK 568/08, niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej opisanych szczegółowo w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej podnieść należy, że zarzuty te koncentrują się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, który został zgromadzony w aktach sprawy i stanowił podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę faktyczną orzekania przez organy administracji publicznej i który to stan faktyczny został poddany kontroli pod względem zgodności z prawem przez Sąd I instancji.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej zasadnie Sąd I instancji uznał, że okoliczności faktyczne ustalone na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wskazują, iż skarżący na działce oznaczonej numerem [...], położonej w miejscowości M. , wykonywał działalność bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych, a także bez koncesji. W tym miejscu podnieść należy, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku - Prawo geologiczne i górnicze, robotą geologiczną jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach. Natomiast z treści art. 79 ust. 1 w/w ustawy wynika, że prace geologiczne (w tym czynności polegające na poszukiwaniu i rozpoznawaniu kopalin) z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych. Natomiast przepis art. 140 ust.1 w/w ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego) stanowił, że działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Sposób ustalenia wysokości opłaty podwyższonej, w sytuacji wykonywania robót geologicznych został, wskazany w art. 140 ust. 3 pkt 2 ustawy.

Trafnie Sąd I instancji uznał, że w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, organy administracji publicznej miały podstawy aby ustalić, że skarżący na działce numer [...] prowadził roboty geologiczne, w wyniku których powstało wyrobisko wgłębne o powierzchni [...] m2 oraz, że teren wokół tego wyrobiska nie został w żaden sposób zabezpieczony. Z akt sprawy wynika, że sam skarżący nie kwestionuje okoliczności wykonania na działce numer [...] trzech zagłębień o głębokości do 5 metrów i wskazuje, że materiał wydobyty z tych zagłębień był składowany obok wykonanych zagłębień. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że skarżący nie dysponował żadnym dokumentem dających podstawę do wykonania takich robót, w szczególności nie posiadał zatwierdzonego projektu robót geologicznych ani koncesji.

W tym stanie rzeczy za bezzasadne uznać należy zarzuty skargi kasacyjnej opisane w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej.

W ocenie NSA nie jest także trafny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, to jest art. 140 ust.3 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze poprzez przyjęcie wbrew ustalonemu stanowi faktycznemu ,że skarżący wykonywał roboty geologiczne.

Dokonując oceny zasadności tak skonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej, który wskazując na naruszenie prawa materialnego odwołuje się do podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stwierdzić należy, że kasator zmierza do wykazania naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez zakwestionowanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę faktyczną orzekania.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Sąd I instancji może dopuścić się naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Odwołując się w tym zakresie do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (vide wyrok NSA z 13.09.2005 r., sygn. akt II OSK 16/05; wyrok NSA z 23.02.2005 r., sygn. akt OSK 539/04; wyrok NSA z 2.02.2005 r., sygn. akt OSK 1026/04 niepublikowane). Błąd zatem, jakiego może dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny, może dotyczyć nieprawidłowego odczytania normy, mylnego zrozumienia przepisu, bądź niezrozumienia intencji ustawodawcy. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno - językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.

Ponadto podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na to, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym ustaleniu faktu (vide wyrok NSA z dnia 13.03.2013 r. sygn. akt II GSK 2391/11, wyrok NSA z dnia 9.06.2017 r. sygn. akt I OSK 541/17 niepublikowane).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.