Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Niżnik - Dobosz, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Regionalnego Zarządy Gospodarki Wodnej w Gdańsku a Burmistrzem Zalewa przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy w przedmiocie stanu technicznego mostu postanawia: oddalić wniosek.

UZASADNINIE

Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku, na podstawie art. 22 § 2 K.p.a., wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między Dyrektorem Regionalnego Zarządy Gospodarki Wodnej w Gdańsku a Burmistrzem Zalewa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy zagrożenia spowodowanego złym stanem technicznym mostu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Burmistrz Zalewa przekazał według właściwości Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Gdańsku pismo Komendy Powiatowej Policji w Iławie z dnia 29 grudnia 2016 r. RD - 6214/16, informujące o otrzymanym zgłoszeniu "o występującym zagrożeniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym spowodowanym złym stanem technicznym mostu nad Kanałem Elbląskim, znajdującym się w ciągu drogi gminnej prowadzącej do posesji Wielowieś 63". W uzasadnieniu wskazano, iż RZGW w Gdańsku jako prawny administrator gruntów pod wodami płynącymi Kanału Elbląskiego jest jednocześnie właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

Organ we wniosku wskazał, że art. 11 ust 1. ustawy Prawo wodne, w zależności od charakteru i rodzaju wody płynącej, przyznaje uprawnienia oraz obowiązki właścicielskie Skarbu Państwa odpowiednim organom i jednostkom organizacyjnym. Jednakże obiekty mostowe prowadzone przez wody, co do których zgodnie z ustawą Prawo wodne stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące urządzeń wodnych, stanowią odrębną kwestię. O ile władanie gruntami pod wodami powierzchniowymi płynącymi wynika z przepisów ustawy Prawo wodne o tyle trwały zarząd w stosunku do budowli posadowionych na takim gruncie wynika z przepisów odrębnych. Tak więc z ustawy prawo wodne wynikają dla Dyrektora RZGW w Gdańsku uprawnienia jedynie w stosunku do wód i gruntów nimi pokrytych.

Zdaniem organu RZGW w Gdańsku nie jest właścicielem infrastruktury transportowej zlokalizowanej w km 7+700 Kanału Elbląskiego, ani też nie posiadał w przeszłości jak i nie posiada aktualnie stosownych decyzji administracyjnych potwierdzających taki fakt w świetle obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków obiekt mostowy zlokalizowany jest w ciągu nieruchomości stanowiącej drogę gminną, prowadząca do posesji Wielowieś 63.

Burmistrz Zalewa, mimo skierowanego wezwania, nie udzielił odpowiedzi na wniosek i nie ustosunkował się do kwestii podniesionych przez wnioskodawcę.

Z zawiadomienia Burmistrza o przekazaniu do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku pisma Komendy Powiatowej Policji wynika, że nastąpiło ono w związku ze wskazaną przez Komendanta potrzebą kontroli stanu technicznego mostu i ewentualnego podjęcia działań w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jednocześnie według stanowiska Burmistrza wyrażonego w tym zawiadomieniu przedmiotowy most pozostaje w trwałym zarządzie RZGW, a zatem ten podmiot jest obowiązany do utrzymania mostu we właściwym stanie technicznym, analogicznie jak w przypadku urządzeń wodnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do regulacji art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

Spór zainicjowany niniejszym wnioskiem dotyczy właściwości organu administracji do rozpoznania sprawy w przedmiocie zagrożeń spowodowanych złym stanem technicznym mostu.

Wobec powyższego wskazać należy, że w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - mosty zostały zakwalifikowane jako budowle. Pojęcie obiektu budowlanego wyjaśnia zaś art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przez obiekt ten należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury.

Ustawodawca w art. 61 ustawy Prawo budowlane nałożył na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. W przypadku zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego zastosowanie znajdzie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepisy art. 66 ustawy Prawo budowlane zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Z kolei nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego należy do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego (art. 81 ust. 1 ustawy Prawo budowlane), przy czym kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego należy do zadań organów nadzoru budowlanego - art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do art. 80 ust. 2 pkt 1- 3 ustawy Prawo budowlane zadania nadzoru budowlanego wykonują, z zastrzeżeniem ust. 4 art. 80, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa m. in. w art. 66 (art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Zatem z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, określającego właściwość rzeczową i instancyjną organów nadzoru budowlanego, jednoznacznie wynika, że w sprawach wymienionych w tym przepisie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, jako organ pierwszej instancji, sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że żaden z pozostających w sporze organów nie jest właściwy w sprawie. Zgłoszony przez Policję problem dotyczy nieprawidłowego stanu technicznego mostu, zatem sprawa powinna zostać rozpoznana na gruncie art. 66 ust 1 ustawy Prawo budowlane, przez właściwego miejscowo inspektora nadzoru budowlanego. To właśnie ten organ uprawniony jest do wszczęcia postępowania i w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo budowlane, nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przez właściciela lub zarządcę spornego obiektu budowlanego.

W sprawie konieczne jest ustalenie stanu technicznego obiektu budowlanego i podjęcie stosownej decyzji, w przypadku stwierdzenia, że sporny most zagraża życiu lub zdrowiu ludzi czy też bezpieczeństwu mienia. To w tym postępowaniu do organu nadzoru budowlanego będzie należało również ustalenie adresata obowiązku określonego w decyzji.

Zaznaczyć należy, że z zawiadomienia Burmistrza i wniosku Dyrektora RZGW nie wynika spór kompetencyjny dotyczący wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy, a raczej spór co do wskazania podmiotu zobowiązanego do utrzymania przedmiotowego mostu we właściwym stanie technicznym. Kwestia ustaleń faktycznych i oceny prawnej w zakresie dotyczącym własności i zarządu spornym obiektem nie stanowi o istnieniu sporu kompetencyjnego lecz jest zagadnieniem podlegającym rozstrzygnięciu w sprawie podlegającej wszczęciu wskutek pisma Komendy Powiatowej Policji, informującego o złym stanie technicznym mostu. Jednocześnie ze złożonego wniosku nie wynikają okoliczności faktyczne wskazujące na sprawę administracyjną, która miałaby być ewentualnie prowadzona przez wskazanego Burmistrza lub RZGW. Wobec tego pomiędzy tymi podmiotami nie występuje negatywny spór kompetencyjny w rozumieniu art. 4 p.p.s.a.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.