Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz zwaloryzowanego odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W piśmie z dnia 6 sierpnia 2008r. L. W. oraz T. W., który działał także w imieniu ubezwłasnowolnionego M. W., jako spadkobiercy J. W., domagali się zwrotu działki nr 1/10 położonej w L. o powierzchni 3551 m2 przejętej na rzecz Skarbu Państwa. Według wnioskodawców nieruchomość ta nie została wykorzystana zgodnie z celem przejęcia, gdyż jest użytkowana przez O. D. "T.". Postanowieniem z dnia [...], znak: [....] Wojewoda wyłączył Prezydenta Miasta od prowadzenia tej sprawy i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę, uznając, że skoro powyższa nieruchomość stanowi własność Gminy - miasta na prawach powiatu, Prezydent Miasta jako organ wykonawczy Miasta i reprezentujący je na zewnątrz, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kpa, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta.

Decyzją z dnia [...] Starosta zwrócił L. W., T. W. i M. W. wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną numerem 1/10 o powierzchni 0,3552 ha, położoną w L. w pobliżu ul. R., obręb geodezyjny 25 - Rury A, ark. mapy 5, stanowiącej własność Gminy. Jednocześnie zobowiązano strony do zwrotu kwoty pobranej z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zwaloryzowaną według wskaźników wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ustaloną na dzień wydania decyzji na kwotę: 31.172,40 zł, stosownie do udziałów w zwracanej nieruchomości, w ten sposób, że L. W. ma zwrócić kwotę 15.586,20 zł, M. W. kwotę 7.793,10 zł, natomiast T. W. kwotę 7.793,10 zł.

Po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta Wojewoda decyzją z dnia [...] decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że aktem notarialnym z dnia 24 lipca 1976 r., Rep. A Nr 17298176, J. W. i L. W., sprzedali na podstawie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U Nr 10, poz. 64) na rzecz Skarbu Państwa - Urzędu Miejskiego w L. nieruchomość położoną w L. przy ul. R., oznaczoną jako działka nr 1/5 o powierzchni 3978 m kw., objętą księgą wieczystą KW 29931, za cenę 88.748 zł. Jak wynika z treści aktu notarialnego, przedmiotowa nieruchomość, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego osiedla zabudowy jednorodzinnej "S." i "K.", zatwierdzonym uchwałą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] przeznaczona była pod indywidualne budownictwo mieszkaniowe. W oparciu o protokół wznowienia znaków granicznych działki nr 1/10, sporządzony przez geodetę uprawnionego M. Ch., zarejestrowanym w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. pod nr 101.25-87/2009, wniosku wraz z mapą Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta z dnia [...] do KW 29931 o urządzenie nowej księgi wieczystej (k.49-48) oraz wykazu zmian gruntowych terenu położonego przy ul. R., przeznaczonego do podziału pod budownictwo jednorodzinne (k. 47-46) ustalono, że działka nr 1/10 o pow. 3552 m2 powstała w wyniku podziału działki nr 1/5 o pow. 3978 m2, której część o pow. 426 m2 weszła w skład ewidencyjnej działki 1/8 o pow. 768 m2, ujawnionej w KW Nr 5634.

Z przeprowadzonych w dniu 20 października 2009 r. oględzin tej nieruchomości wynikało, że są na niej urządzone ogródki działkowe, a jego użytkownikiem jest R. O. D. "T.". Według uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta część I, wspomniana nieruchomość przeznaczona była w tym planie "pod zabudowę jednorodzinną, a w części dolnej na miejską zieleń publiczną i ulicę dojazdową, obsługującą zaprojektowaną zabudowę". Obecnie nieruchomość położona jest pomiędzy ulicami R. i P. Środkową części działki, na osi północ-południe stanowi niezagospodarowany wąwóz, po którego obu stronach zlokalizowane są parcele działkowe - po stronie zachodniej w dwóch rzędach, zaś po stronie wschodniej w jednym rzędzie. Na wydzielonych parcelach ogrodniczych znajdują się nasadzenia w postaci grządek warzywnych, roślin ozdobnych, drzew owocowych. Parcele działkowe w zachodniej części działki oddzielone są od przebiegającego jej środkiem wąwozu pasem leszczyn i samosiejek. Granice wschodnia i zachodnia działki nr 1110 biegną w linii ogrodzenia posesji zajętych pod zabudowę jednorodzinną wzdłuż ulic odpowiednio R. i P.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do art. 216 ust. 1 ustawy, przepis ten ma zastosowanie również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z kolei zgodnie z art. 137 ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 pkt 2). Natomiast, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2). Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie celem nabycia było niewątpliwie indywidualne budownictwo jednorodzinne i cel ten pomimo upływu 10 lat od daty sprzedaży nieruchomości, nie został zrealizowany, co pozwala na stwierdzenie, że przesłanki do zwrotu nieruchomości, zawarte w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy, zostały spełnione. Organ odwoławczy nie zgodził się z podnoszonym w toku postępowania argumentem P. Z. D. O. Zarządu w L., według którego likwidacja Ogrodu wymaga przeprowadzenia procedury określonej w ustawie z dnia 8 lipca 2005 o rodzinnych ogrodach działkowych. Nie podzielił też zapatrywania Związku, jakoby należało orzec o odszkodowaniu na rzecz działkowców na podstawie art. 161 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego ani P.Z. D. Okręgowy Zarząd w L., ani R. O. D. "T." nie udokumentowali swoich praw do przedmiotowej działki. Organ wyjaśnił, że aktualnie wykonywane przez Związek użytkowanie nie jest równoznaczne z posiadaniem tego prawa w znaczeniu prawa rzeczowego, stanowi bowiem określony zespół uprawnień do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Uprawnienia te posiadają określona wartość majątkową i są uprawnieniami o charakterze cywilnym, a zatem roszczenia z nim zawarte mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Z uprawnień tych nie wynika natomiast interes prawny w niniejszym postępowaniu, a wskazuje na istnienie ewentualnego interesu faktycznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. Z. D. Okręgowy Zarząd w L. zarzucając decyzji Wojewody naruszenie art. 200 ust.4 i art. 52 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 46 § 1 i art. 55 § 2 k.c i art. 15 ust.1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz naruszenie art. 28 i 29 kpa, wnosił o jej uchylenie.

Zdaniem skarżącego przy orzeczeniu o zwrocie nieruchomości nie wzięto pod uwagę treści art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według którego ponowne odzyskanie nieruchomości uwarunkowane jest nie naruszaniem praw osób trzecich. W tym jednak przypadku skarżący został z postępowania wyeliminowany. Nie uwzględniono także istniejącej na nieruchomości oddzielnej własności działkowców, co dopuszcza art. 15 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Zabierając ich mienie nie zapłacono działkowiczom wynagrodzenia za zainwestowane środki i uzyskane pożytki z działek. Za błędne uznano stanowisko organu, który dowodząc braku przez skarżącego uprawnień strony, opierał się wyłącznie na braku odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej. Tymczasem dla wszystkich jest widoczne, że działka jest zagospodarowana, a jej użytkownicy zainwestowali w altany i nasadzenia. Skarżący wskazał, że przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych są specjalistyczne w stosunku do ogólnie obowiązujących innych przepisów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej odrzucenie, podnosząc, że skarżący nie jest stroną w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z utrwalonego i niekwestionowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego, w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa administracyjnego. W wyroku z dnia 9 grudnia 2005r. (sygn. akt II OSK 310/05 LEX nr 190891) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że cechą interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw ( tak też wyrok NSA z dnia z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SA 2312/99 LEX nr. 78956 por. też wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93 Glosa 1996/1/5 oraz wyrok NSA z dnia 15 października 1998 r. III SA 955/97 LEX nr. 34944 i wyrok NSA 3 listopada 2003r. I SA 30/02 Legalis). Istotą sprawy jest zatem ustalenie uprawnień P. Z. D. do spornej nieruchomości oraz osób fizycznych - członków tego Związku, którym przydzielono tzw. ogrody działkowe, i wiążący się z tym problem ich legitymacji w postępowaniu o zwrot nieruchomości. Kwestia ta była już kilkakrotnie rozważana w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 20 listopada 1996r. K 27/1995 OTK 1996/6/50, wyrok z dnia 20 lutego 2002r. K 39/00 OTK-A 2002/1/4, wyrok z dnia 9 grudnia 2008r. K 61/07 OTK-A 2008 /10/174), zajmował się nią także Sąd Najwyższy (uchwała z dnia 18 marca 2005r. II CK 526/04 OSNC 2006/2/37). W wyroku z dnia 20 lutego 2002r. Trybunał Konstytucyjny orzekając na gruncie ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U Nr 12, poz. 58 ze zmianami) wyjaśnił, że istnieją dwie kategorie zależności: z jednej strony - pomiędzy właścicielem gruntu tj. Skarbem Państwa lub gminą a PZD, z drugiej zaś - pomiędzy PZD a poszczególnymi działkowcami. Zależnie od charakteru praw PZD, przysługujących mu w stosunku do gruntu, wyróżnić można kolejne dwie sytuacje. W pierwszej - zgodnie z dyspozycją art. 121 ust. 2 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych - PZD jako użytkownik wieczysty ustanawia na rzecz działkowca użytkowanie. Działkowiec posiada wtedy ograniczone prawo rzeczowe w postaci prawa użytkowania przyznanej mu działki. Prawo to obciąża całą nieruchomość, chociaż jego wykonywanie ograniczone jest do użytkowania fizycznie określonej działki. Uprawnienia użytkownika względem przedmiotu użytkowania kształtowane są przez przepisy kodeksu cywilnego. Mają charakter niezbywalny i są ściśle związane z osobą, na rzecz której prawo to zostało ustanowione. Jeżeli nie postanowiono inaczej, wygasa wraz ze śmiercią uprawnionego. Podlega również ujawnieniu w księdze wieczystej. Drugim przypadek zachodzi wówczas, gdy PZD posiada jedynie prawo użytkowania gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Służące PZD prawo użytkowania jest wprawdzie najszerszym ograniczonym prawem rzeczowym, ma ono jednak charakter niezbywalny. Oznacza to, że użytkownik (PZD) nie może go przekazać innej osobie. Nie budzi jednak wątpliwości - tak w doktrynie, jak i w orzecznictwie - iż niezbywalność prawa podmiotowego, jakim jest użytkowanie, nie stoi na przeszkodzie przeniesieniu na osobę trzecią uprawnienia do wykonywania użytkowania. Należy zatem uznać, że poprzez przydział działki dochodzi do przekazania na rzecz działkowca uprawnienia do wykonywania użytkowania przydzielonej mu działki (jej eksploatacji). Ustanawiając na rzecz działkowca tzw. użytkowanie działki, w istocie PZD (wypełniając swoje zadania statutowe), przekazuje uprawnienie do wykonywania użytkowania określonej, fizycznie wyodrębnionej części nieruchomości w postaci działki pracowniczej. Uprawnienie to posiada określoną wartość majątkową i ma charakter cywilnoprawny. Składają się na nie: uprawnienie do korzystania z działki, czerpania z niej pożytków oraz posiadania zależnego, w zakresie odpowiadającym treści prawa użytkowania tejże działki (art. 336 § 2 kc). Powyższe uwagi są aktualne także na gruncie ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U Nr 169, poz. 1419), która przewiduje rozwiązania podobne jak w ustawie o pracowniczych ogrodach działkowych. Według art. 9 ustawy działkowej ogrody zakłada się na gruntach, których właścicielami są Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego oraz PZD. Jeśli Związek nie jest właścicielem gruntu przeznaczonego w planie miejscowym pod ogrody, otrzymuje go nieodpłatnie w użytkowanie (art. 10 ust.1). Związek może także otrzymać go - również nieodpłatnie - w użytkowanie wieczyste ( art.10 ust.2 ) Ustawa także przewiduje więc obligatoryjność darmowego przekazania gruntów PZD w użytkowanie i fakultatywność ich przekazania w użytkowanie wieczyste temu podmiotowi . Na rzecz poszczególnych działkowców (obowiązkowo należących do Związku) PZD ustanawia uchwałami bezpłatne i bezterminowe prawo używania działki i pobierania z niej pożytków, zwane "użytkowaniem działki" (art.14 ust.1). Jeśli jednak grunty znajdujące się w użytkowaniu wieczystym P. Z. D. lub stanowią jego własność, na wniosek osoby wymienionej w ust.1 związek ustanawia na jego rzecz prawo użytkowania działki w drodze umowy cywilnoprawnej zawartej w formie atu notarialnego (art.14 ust.2). Prawa ustanowione w sposób określony w ust. 1 i ust. 2 na wniosek członka PZD podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej (art.14 ust.4). Taki punkt widzenia akcentował także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2008r. (K 61/07 OTK-A 2008/10/174), choć uznał art. 10 ustawy w zakresie odnoszącym się do gruntów stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego za niezgodny z art. 165 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jako wprowadzający bardzo istotną ingerencją ustawodawcy w prawo dysponowania mieniem komunalnym. Nie zmienia to jednak samej oceny dotyczącej funkcjonowania P. Z. D.

W sprawienie jest kwestionowane, że nieruchomość oznaczona nr 1/10 została wydzielona z działki nr 1/5, która była przedmiotem nabycia Przez Skarb Państwa w 1974r. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r.. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U z 1974r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), a do której z mocy art. 216 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zmianami) stosuje się przepisy tej ustawy o zwrocie nieruchomości. Na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącego przedstawił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] o nieodpłatnym przekazaniu w użytkowanie na czas nieograniczony na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczego O. D. w L. terenu niezabudowanego o powierzchni 10 ha położonego w L. w dzielnicy Węglin, stanowiącego własność Skarbu Państwa. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że przekazanie nastąpiło w związku z decyzją z dnia [...], zatwierdzającą plan realizacyjny ogrodów działkowych i przeznaczeniem tego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego pod urządzenie pracowniczych ogrodów działkowych. Pełnomocnik PZD oświadczył, że sporna działka znajduje się na obszarze wskazanym w tej decyzji. Przedstawił także pismo Rady Krajowej P. Z. D. potwierdzającego wypis z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych, z którego wynika, że Pracowniczy O. D. "T." położony w L. przy ulicy W. o powierzchni 0,57200 ha zarejestrowany jest pod numerem a-XXII-85-4662 i istnieje od 1980r. W aktach sprawy znajduje się także wypis z rejestru gruntów z dnia 18 września 2008r. w którym działka 1/10 opisana jest jako pozostająca we własności Gminy i użytkowaniu P. Z. D. R. O. D. " T. ‘’. Skoro interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa może mieć oparcie także w materialnych przepisach prawa cywilnego, biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że skarżący ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do występowania jako strona postępowania o zwrot nieruchomości, co do której przysługuje jej prawo użytkowania ( por. wyrok NSA z dnia 19 października 2006r. I OSK 1397/05 LEX nr 281269 ). Dla powyższej oceny nie może mieć znaczenia treść art. 138 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na który powołuje się organ. Według bowiem tego przepisu trwały zarząd lub prawo użytkowania wygasają z dniem, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna, co w sprawie oczywiście nie miało miejsca. Zwrócić należy natomiast uwagę, że organ odwoławczy nie miał możliwości weryfikacji przedstawionych przez skarżącego dokumentacji. Chodzi tu zwłaszcza o ustalenie, czy przedmiotowa działka 1/10 położona jest w obszarze wskazanym w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], a więc czy została w ogóle przekazana w użytkowanie skarżącemu. Ponownie rozpatrując sprawę organ wyjaśni powyższą kwestię także w oparciu o podstawy wpisu użytkowania powyższej działki na rzecz P. Z. D., skoro jak wynika z zamieszczonego w aktach sprawy ( k.42 ) wyrysu i wypisu z rejestru gruntów z dnia 3 marca 2004r. jeszcze w tej dacie użytkownikiem działki był Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu także z innego powodu. Słusznie zwrócił uwagę skarżący, że przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych są przepisami szczególnymi wobec przepisów ustawy gospodarce nieruchomościami. Przy rozstrzyganiu sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pozostającej w użytkowaniu P. Z. D. organy zobowiązane są zatem uwzględniać także szczególne rozwiązania dotyczące tych nieruchomości. Chodzi tu zwłaszcza o zapis art. 24 ust.1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, według którego zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej. Skutki roszczeń, o których mowa w tym przepisie obciążają właściciela nieruchomości ( ust.2 ). Na tle tego przepisu w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, według którego zaistnienie przesłanki o której mowa w art. 24 ust.1 powołanej ustawy uniemożliwia zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłych właścicieli. W takiej sytuacji organy rozpoznające sprawę są zobowiązane do orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości. Zwraca się także uwagę, że zaspokojenie roszczeń osób trzecich w powyższym trybie nie należy do drogi administracyjnej, lecz ma charakter sprawy cywilnej i podlega kognicji sądów powszechnych (tak WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 28 stycznia 2010r. II SA/GL 1070/09, por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2009r. I SA/Wa 1239/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2008r. II SA/GL 441/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2008r. II SA/ Bd 248/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powyższa kwestia, choć ma decydujące znaczenie, nie była przedmiotem rozpoznania przez organy orzekające w sprawie. Uzasadnione jest zatem przekonanie, że organy naruszyły przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, natomiast o kosztach w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 wspomnianej ustawy.