Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 5 marca 2024 r. znak: NEP.906.1.2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 5 marca 2024 r. znak: NEP 906.1.2024 Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "ŚPWIS") utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach (dalej "PPIS w Kielcach") z 13 listopada 2023 r. znak: SE.IVa-4110/22/15 w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W uzasadnieniu postanowienia Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że poprzez skuteczne doręczenie 3 października 2023 r. zobowiązanemu A. S. tytułu wykonawczego znak SE.IVa-4110/22/15 z 17 sierpnia 2023 r., wszczął wobec A. S.a egzekucję administracyjną obowiązku o charakterze niepieniężnym na podstawie art. 26 § 1, § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej "u.p.e.a."). PPIS w Kielcach w ww. tytule wykonawczym określił stronie obowiązek poddania małoletniego F. S. (ur. 10 czerwca 2014 r.) szczepieniom ochronnym przeciw: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce, a jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 dalej "ustawa").

Pismem z 9 października 2023 r. pełnomocnik strony wniósł do ŚPWIS zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w przedmiocie uchylania się od realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniego F. S..

PPIS w Kielcach ww. postanowieniem z 13 listopada 2023 r. oddalił zarzuty wniesione przez pełnomocnika strony w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Następnie pełnomocnik zobowiązanego wniósł zażalenie na postanowienie wierzyciela.

ŚPWIS, rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie zażaleniowym, dokonał oceny całości zebranego materiału dowodowego i stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 9 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną powiadamia opiekuna prawnego/faktycznego o obowiązku szczepienia osoby małoletniej. Tym samym obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu zasadniczo aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu o miejscu i czasie badania kwalifikacyjnego do szczepienia i samego szczepienia, chyba że w wyniku badania kwalifikacyjnego stwierdzono istnienie przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia albo przedstawiono zaświadczenie o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Przedział wiekowy na przeprowadzenie szczepień obowiązkowych został w ww. rozporządzeniu określony bardzo szeroko z uwagi na fakt, że z przyczyn zdrowotnych zasadne może być wykonanie szczepienia według odmiennego, przygotowanego dla konkretnego pacjenta, indywidualnego kalendarza szczepień.

Zatem ŚPWIS wskazał, że w określonym stanie faktycznym wyłącznie lekarz jest w stanie ustalić wszelkie wynikające ze stanu zdrowia przesłanki, które aktualizują prawny obowiązek szczepienia wynikający wprost z przepisów prawa. Gdyby organy inspekcji sanitarnej w egzekwowaniu obowiązku poddania dziecka szczepieniom miały czekać aż do ukończenia przez nie 19 roku życia, to cel zapobieżenia powstania sytuacji wskazanych w art. 33 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie byłby osiągnięty, a jak wynika z doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy, ilość dawek oraz okresy, w jakich kolejne dawki szczepień mają być podawane dzieciom, ma swoje uwarunkowania immunologiczne.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym, indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). O istnieniu przeciwwskazań do obowiązkowego szczepienia orzeka lekarz posiadający wiadomości specjalne w tym zakresie, a nie rodzic, czy też urzędnik. Przeprowadzający konsultację specjalistyczną lekarz, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, dokonuje wpisu w dokumentacji medycznej, uwzględniając w nim okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaj szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualny program szczepień z podaniem rodzaju stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

ŚPWIS stwierdził, że w karcie uodpornienia małoletniego F. S. w części "Przeciwwskazania do szczepień" brak informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto w przedmiotowej sprawie na dzień wydania decyzji brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia poddania małoletniego F. S. obowiązkowym szczepieniom ochronnym wystawionego przez lekarza zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych ( Dz. U. z 2023 r., poz. 2077).

Z powyższego organ wywiódł, że nie można uznać zarzutu odnośnie braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. za uzasadniony.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 31 Konstytucji RP oraz art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ŚPWIS wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w demokratycznym państwie prawa konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w ustawie, m.in. gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Z kolei realizacja obowiązku szczepień poprzez zapewnienie wysokiego odsetka osób uodpornionych skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania oraz społeczne skutki związane z ciężkimi następstwami chorób zakaźnych, w tym związane z kosztami leczenia tych chorób oraz ich powikłań. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy.

Podsumowując ŚPWIS zważył, że obowiązek szczepień ma swoje wyraźne podstawy w przepisach prawa powszechnie obowiązującego i jest egzekwowalny w trybie administracyjnym. Wskazany w programie szczepień ochronnych graniczny wiek, do którego należy zaszczepić daną osobę nie oznacza, że strona może zwlekać z zaszczepieniem dziecka do upływu tego wieku. PPIS w Kielcach będący wierzycielem w przedmiotowej sprawie uprawniony był, w opinii organu drugiej instancji, do podejmowania działań zmierzających do wykonania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym wystosowania upomnienia oraz wystawienia tytułu wykonawczego. ŚPWIS ocenił przy tym, że organ pierwszej instancji nie uchybił żadnym przepisom postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. S., zaskarżając powyższe postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Inspektora Sanitarnego 17 sierpnia 2023 r. znak SE.IVa-4110/22/15 oraz art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez wydanie postanowienia o przystąpieniu do egzekucji mimo nieistnienia obowiązku i niezwrócenie wierzycielowi tytułu wykonawczego, mimo że nie podlegał on egzekucji administracyjnej;

b) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych małoletniego F. S. podlega egzekucji administracyjnej, w sytuacji gdy nie można stwierdzić, że obowiązek ten jest wymagalny i podlega wykonaniu, ewentualnie, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela spełnia wszystkie niezbędne wymagania określone obowiązującymi przepisami prawa.

Ponadto A. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 144 k.p.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, gdy wydanie takiego orzeczenia było w sposób oczywisty niewłaściwe z uwagi na naruszenie przez organ i instancji przepisów materialnych i przepisów postępowania:

b) art. 156 § 1 pkt 5 w zw. żart. 126 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji;

c) art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące brakiem ustalenia i przeprowadzenia wszelkich niezbędnych czynności dla wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania postanowienia z pominięciem słusznego interesu strony oraz wszystkich istotnych okoliczności w sprawie;

d) art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na braku zbadania spełnienia warunku określonego w art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;

e) art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i stanowisk i w związku z tym pozbawienie prawa do prawidłowego udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że powołany przez organ art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nie określa obowiązku szczepień w sposób dostatecznie szczegółowy. Cytując treść art. 17 ust. 10 pkt 1 - 4 tej ustawy stwierdził, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu nie jest bezpośrednio wymagalny i nie rodzi obowiązku wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka temu szczepieniu.

Powyższe kwestie reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W § 2 i § 3 określa rodzaj i zakres szczepień ochronnych. Dla szczepień wykazanych w tytule niniejsze rozporządzenie wyznacza terminy określone wiekiem dziecka. W istocie rzeczy wykonaniem obowiązku, którego dotyczy niniejsze postępowanie nie jest ogólne zastosowanie się do Narodowego Programu Szczepień Ochronnych, lecz poddanie dziecka w określonym terminie szczepieniu przeciwko określonej chorobie określonym rodzajem szczepionki. Zdaniem strony żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie nakłada na nią tego rodzaju obowiązku. Ani przepisy ustawy, ani też rozporządzenia nie są na tyle szczegółowe. Okres, w którym należy przeprowadzić szczepienie (wiek dziecka) rodzaj choroby i rodzaj szczepionki określone są z kolei w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego "Program Szczepień Ochronnych", który nie jest źródłem prawa i jako taki nie może stanowić podstawy prawnej postanowienia. Dalej skarżący podniosła, że w dniu wydania tytułu wykonawczego oraz w dniu wydania zaskarżonego postanowienia jej syn nie ukończył nawet 10 lat, co oznacza, że nie przekracza on podanego przedziału wiekowego dla żadnego ze szczepień. Zatem nie ma podstawy do twierdzenia, że termin wykonania obowiązku upłynął i stał się wymagalny.

W skardze również zarzucono, że organ I instancji nie poinformował zobowiązanej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ani nawet o możliwości inicjatywy dowodowej. Skarżąca wskazała w tym zakresie, że nie umożliwiono jej dokonania konkretnej czynności procesowej, tj. przedstawienia dowodów w postaci dokumentacji medycznej świadczącej o przeciwwskazaniach zdrowotnych dziecka do poddania się szczepieniu. Dodała, że uchylenie się od obowiązku szczepienia wynika z przeciwwskazań zdrowotnych oraz braku osiągnięcia przedziału wiekowego dla zastosowania wobec dziecka szczepień wskazanych w tytule wykonawczym.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu I instancji i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w Kielcach w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym. Stanowisko zaprezentowane w niniejszej sprawi jest tożsame ze sprawą II SA/Ke 260/24 ze skargi J. S. i rozpoznawanej w tym samym składzie w dniu 31 lipca 2024 r.

Skarżący zarzuca, że organ wydał postanowienie o przystąpieniu do powyższej egzekucji, mimo nieistnienia obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu przez jego małoletniego syna, żaden bowiem przepis prawa takiego obowiązku nie nakłada.

Z takim poglądem skarżącego nie można jednak się zgodzić. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika bowiem z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (w chwili wydania zaskarżonego postanowienia Dz. U. 2023 r., poz. 1284), zwanej dalej: "ustawą", osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

Z kolei realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4 - poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).

W orzecznictwie przyjmuje się, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 października 2022 r., III SA/Łd 484/22, wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2021 r., II SA/Ke 287/23, dostępne, jak wszystkie powołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stosownie do art. 17 ust. 10 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a).

Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi na domaganie się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpienie do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.

Z powyższych uwag wynika, że nie jest trafne zawarte w skardze twierdzenie, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie nakłada na zobowiązanego powinności poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Wbrew zarzutowi skargi obowiązek ten jest również wymagalny, mimo że w dniu wydania tytułu wykonawczego, a także w dniu wydania zaskarżonego postanowienia syn skarżącej nie ukończył jeszcze 10 roku życia.

W tej kwestii należy zaznaczyć, że wskazany w obowiązującym od 1 października 2023 r. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 r. 2077), graniczny wiek, do którego należy zaszczepić daną osobę nie oznacza, że strona może zwlekać z zaszczepieniem dziecka do upływu tego wieku. Nie świadczy o niewykonalności czy niedopuszczalności egzekucji wskazanie przez prawodawcę zakresowo okresów, w których mogą być prowadzone szczepienia ochronne. Nie oznacza to, że strona może zaszczepić dziecko ostatniego dnia tego terminu. Ma to wykonać według kalendarza szczepień, a nie w dowolnym momencie. Przedziałowe określenie możliwości zastosowania szczepienia odnosi się m.in. do właściwości stosowanych szczepionek, aktualnej wiedzy medycznej i potrzeby, ale i zbędności szczepień po przekroczeniu pewnej granicy wiekowej (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2020 r., VII SA/Wa 2064/19).

W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że małoletni syn skarżącej nie został zaszczepiony przeciw: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, haemophilus influenzae typu b, pneumokokom, odrze, śwince i różyczce, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek. W sytuacji więc gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko żadnej chorobie zakaźnej - obowiązek poddania go szczepieniom stał się wymagalny.

W tym miejscu należy podnieść, że nie jest zrozumiały nieuargumentowany szczegółowo zarzut naruszenia art. 77 § 1 kpa, poprzez niezbadanie przez organy spełnienia warunku z art. 17 ust. 2 ustawy. Trzeba bowiem podkreślić, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 17 ust. 2 ustawy, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Tak więc to skarżąca wraz z dzieckiem winna stawić się do właściwej placówki medycznej w celu wykonania lekarskiego badania kwalifikacyjnego i to w interesie strony jest przedstawienie lekarzowi informacji i dokumentacji, które mogą świadczyć o ewentualnych przeciwskazaniach do szczepień. Jak wynika z akt sprawy, badanie takie nie zostało wykonane, gdyż skarżąca, mimo wezwań, nie stawia się wraz z małoletnim do przychodni w celu przeprowadzenia tego badania i ewentualnego zaszczepienia dziecka. Sama uniemożliwiła zatem wykonanie badania kwalifikacyjnego. W stanie sprawy organ egzekucyjny zobowiązany był ustalić, czy ustawowy obowiązek poddania małoletniego szczepieniom ochronnym stał się wymagalny, a jeżeli nie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 17 ust. 5 ustawy do odroczenia szczepienia. Wszystkie te okoliczności organ ustalił w sposób prawidłowy i dający podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Natomiast w żadnym razie na organach nie ciąży, jak chce tego skarżąca, obowiązek zbadania spełnienia warunku z art. 17 ust. 2 ustawy.

Organy nie dopuściły się również naruszenia pozostałych przywołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem upomnienia i skierowaniem wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kielcach umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów i stanowisk, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy wezwanie z 27 września 2022 r., które pełnomocnik strony odebrał 7 października 2022 r. W piśmie tym wskazano m.in. na możliwość przedstawienia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Kielcach zaświadczenia lekarskiego odraczającego termin szczepienia, wydanego przez lekarza kwalifikującego dzieci do szczepień, a w ostatnim akapicie pisma widnieje zdanie: "Strona ma prawo do zapoznania się z całością akt sprawy i przedstawienia swojego stanowiska". Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że jeśli strona faktycznie uzyskałaby zaświadczenie lekarskie odraczające szczepienia, to powinna je złożyć na każdym późniejszym etapie postępowania, choćby wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, co jednak nie miało miejsca.

W treści zawierającego zarzuty pisma z 9 października 2023 r. sformułowano cztery zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przedstawione wyżej rozważania jednoznacznie wskazują, że organy rozstrzygające sprawę zasadnie oceniły, że zarzutów dotyczących nieistnienia, niewykonalności i braku wymagalności obowiązku nie można uznać za zasadne. Uzupełniająco należy dodać, że tytuł wykonawczy z 17 sierpnia 2023 r. został wydany przez właściwy, bo będący wierzycielem, organ posiadający kompetencje w zakresie sprawowania nadzoru nad ustalaniem zakresu i terminu szczepień. Tytuł ten wskazuje właściwą podstawę prawną obowiązku - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r.. poz. 1284), także podana w nim treść obowiązku jest precyzyjna i nie budzi wątpliwości, a jako że sam obowiązek szczepień wynika z treści przepisów obowiązującego prawa, nie jest ani koniecznym, ani zasadnym orzekanie o nim aktem administracyjnym. Dlatego niezasadny był kolejny z zarzutów wskazujący na brak precyzyjnego określenia podstawy prawnej obowiązku w tytule wykonawczym.

Mając to wszystko na uwadze, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.