Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 30 września 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2133/17 w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2017 r. nr 390/kadr/17 w przedmiocie zwolnienia ze służby 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) odstępuje od zasądzenia od R.M. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2133/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2017 r. nr 390/kadr/17 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr 3263.

W uzasadnieniu wyroku podał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 24 października 2017 r. nr 390/kadr/17 utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr 3263 o zwolnieniu R.M. ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2017 r., któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wskazał, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał ustalony w sprawie stan faktyczny i stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zbadał wszystkie okoliczności związane ze sprawą i wziął pod uwagę zarówno interes społeczny, wyrażający się w prawidłowym i sprawnym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji, jak też słuszny interes strony. Zasadnie również nadał rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności. Organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że pozostawienie R.M. w służbie oraz ewentualne mianowanie jej na inne stanowisko służbowe w innej komórce organizacyjnej wiązałoby się z koniecznością odpowiedniego przygotowania do pracy na nowym stanowisku, co biorąc pod uwagę możliwość skorzystania przez nią w każdym czasie z przysługujących jej uprawnień emerytalnych, należy uznać za bezcelowe.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R.M., reprezentowanej przez radcę prawnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 10, art. 15, art. 77 § 1 , art. 80, art. 107 § 3 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."). Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Wystąpienie przesłanki określonej w tym przepisie nie obliguje organu wprost do zwolnienia policjanta ze służby, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie tego przepisu organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta w służbie a jego zwolnieniem, decyduje się wybrać to drugie rozwiązanie. Decyzja ma zatem charakter uznaniowy, co oznacza, iż przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz przedstawiona w tym zakresie argumentacja. Innymi słowy Sąd bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania administracyjnego decyzja nie posiada cech dowolności.

Organ jako argument przemawiający za wyborem zwolnienia skarżącej wskazał interes społeczny, wyrażający się w prawidłowym i sprawnym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji, jak też słuszny interes strony. Podał również, iż pozostawienie skarżącej w służbie wiązałoby się z koniecznością odpowiedniego przygotowania jej do pracy na nowym stanowisku, co biorąc pod uwagę możliwość skorzystania przez nią w każdym czasie z przysługujących jej uprawnień emerytalnych, byłoby bezcelowe.

W tym miejscu Sąd pierwszej instancji za zasadne uznał odwołanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 649/09, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1178/08 w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawie tego samego przepisu, w oparciu o który którego została wydana decyzja obecnie kontrolowana. Na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10 skarżąca powróciła do służby, którą pełniła do dnia 24 sierpnia 2017 r., tj. do dnia wydania rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr 3263, któremu organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji, której podstawę materialnoprawną stanowił art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, nie zwalniał organu o obowiązku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, co powinno znaleźć potwierdzenie w jej uzasadnieniu, odpowiadającym warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany wyjaśnić dokładnie stan faktyczny sprawy, który znajdzie potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym i uzasadnieniu. Wadliwe uzasadnienie decyzji wydanej w trybie uznaniowym uniemożliwia kontrolę takiej decyzji i stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności jego zasad ogólnych.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ, ponownie rozpatrując sprawę, będzie zobowiązany uwzględnić powyższe rozważania, a w szczególności, czy tylko wiek skarżącej jest przeszkodą w dalszym pełnieniu przez nią służby, czy być może przeszkodę stanowi jej stan zdrowia, który może zostać przez organ podany kontroli. Ponadto organ powinien rozważyć, czy policjant o tak dużym doświadczeniu i wysokich kwalifikacjach wymaga długotrwałego przygotowania do pełnienia służby na nowym stanowisku służbowym, które nie jest związane z wykonywaniem obowiązków o charakterze np. patrolowym czy też operacyjnym, a ma charakter "urzędniczy".

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm., dalej w skrócie "P.u.s.a.") w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania administracyjnego prowadzonego przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendantem Głównym Policji, a także niedokonanie wszechstronnej i prawidłowej kontroli legalności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2017 r. nr 390/kadr/17 oraz rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr 3263, co skutkowało uwzględnieniem skargi;

2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. oraz art. 134 P.p.s.a., poprzez wewnętrzną sprzeczność zapadłego na gruncie przedmiotowej sprawy wyroku;

3) art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. w związku z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 161), poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli legalności zaskarżonego aktu, tj. uwzględnienie skargi i uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji przy błędnym założeniu, że organ naruszył treść art. 107 § 3 K.p.a.;

4) art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 134 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób wykluczający kontrolę instancyjną, tj. brak wyjaśnienia, dlaczego w ocenie Sądu organ przekroczył granice uznania administracyjnego, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem treść jego uzasadnienia, w szczególności część dotycząca rozważań Sądu oraz ocena prawna kontrolowanej decyzji, wskazują na pobieżne zapoznanie się z przedmiotem sprawy oraz na niezrozumienie charakteru sprawy w kontekście okoliczności, które bada się przy zwolnieniu ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w związku art. 80 K.p.a. w związku z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż organ nie miał podstaw do wydania kwestionowanej przez stronę decyzji, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, iż przesłanki określone w danej normie zostały spełnione;

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez jego oczywiście błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż osiągnięcie 30-letniej wysługi emerytalnej przez funkcjonariusza Policji oraz brak celowości i uzasadnienia dalszego służbowego wykorzystania policjanta na zajmowanym lub innym stanowisku służbowym w obowiązującej strukturze Policji wyklucza zwolnienie go ze służby w Policji w oparciu o daną normę prawą, podczas gdy prowadzenie polityki kadrowej i zapewnienie sprawnego oraz efektywnego wykonywania zadań Policji uprawnia organ do podjęcia decyzji o braku możliwości dalszego pełnienia przez policjanta służby w Policji, w szczególności jeśli funkcjonariusz podczas swojej dotychczasowej służby kwestionuje decyzje podejmowane przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych w stosunku do jego osoby, w tym również wszelkie towarzyszące im okoliczności, a w hierarchiczności oraz podporządkowaniu doszukuje się naruszenia dóbr osobistych.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z dnia 8 lipca 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, dalej w skrócie "uCOVID-19"), skierowała przedmiotową sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym zawiadomiono strony, że każda z nich ma prawo do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090). Zgodnie z w/w regulacją, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy (ust.1). W okresie tym wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznanie sprawy było konieczne, gdyż postępowanie sądowe trwa już prawie 4 lata, zaś ograniczenia związane z epidemią COVID-19 są nadal utrzymywane. Przeprowadzanie w tych okolicznościach rozpraw zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było zatem rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia. Co istotne, strony uprzedzono o takim trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im zajęcie ostatecznego stanowiska.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko rozważa zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Przypomnieć należy, iż kontrola przez sąd administracyjny działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5-6, s. 267 i n.). Rezultat sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, uwzględniając wskazaną złożoność tego procesu, powinien być rzetelnie odzwierciedlony w treści uzasadnienia orzeczenia sądowego, co wymaga wskazania przyjętych za podstawę wyrokowania faktów oraz wskazania i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

W tej sprawie w skardze kasacyjnej zawarto zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z dnia: 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025; 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść bowiem dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznał, że skarga kasacyjna skutecznie poważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku. Zasadny okazał się bowiem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a.

Powyższy przepis określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Z jego treści wynika, że uzasadnienie to powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Skoro z treści art. 141 § 4 P.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku musi zawierać opis stanu faktycznego sprawy oraz stanowisk stron postępowania, w tym wskazanie zarzutów skargi i argumentację strony przeciwnej oraz stanowisko sądu wraz z właściwie uzasadnioną podstawą prawną, to przyjąć należy, iż zamieszczenie w uzasadnieniu tych elementów ma umożliwić odtworzenie sposobu rozumowania sądu, które doprowadziło do wydania danego rozstrzygnięcia.

Wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny obowiązku wynikającego z tego przepisu prawa, tj. przedstawienia w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną (zaskarżonego) wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku wówczas, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 481/14). Ta zaś nie jest możliwa – lub istotnie ograniczona – gdy uzasadnienie orzeczenia sądowego nie zawiera elementów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a., a mianowicie, np. gdy nie zawiera przedstawienia stanu sprawy, czy też gdy nie wskazuje i nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10), co odnosi się również do orzeczenia, którego uzasadnienie, zawierając wymienione elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, a tym samym uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11).

Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie/zaniechanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu wynikającego z art. 141 § 4 P.p.s.a., dlaczego w rozpatrywanej sprawie stwierdził lub nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. np.: wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II FSK 1067/11). Z uwagi na wynikający z art. 141 § 4 P.p.s.a. obowiązek podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, sąd administracyjny nie może, uchylając decyzje organów obu instancji, poprzestać na powołaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia – przy uwzględnieniu przyjmowanego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego – kontroli prawidłowości ich stosowania przez organ. W przypadku, gdy strona skarżąca stara się dowieść swoich racji przez wsparcie ich określonym rodzajem wykładni przepisu prawa będącego podstawą materialnoprawną decyzji o zwolnieniu ze służby, sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku powinien przeprowadzić ich weryfikację i analizę obejmującą istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza w przypadku wytknięcia w skardze do sądu administracyjnego wraz z załącznikami błędów i niedociągnięć postępowania. Braki, o których mowa, muszą być traktowane jako wadliwość polegająca na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik – art. 174 pkt 2 in fine P.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09; 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09).

Podobnie w odniesieniu do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., sąd administracyjny, uwzględniając skargę, powinien wskazać jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez organ oraz wykazać istotność wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Przy czym przez "istotny wpływ", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie zaskarżonym rozstrzygnięciem, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Kwestie te muszą zostać zatem wykazane przez sąd administracyjny w ramach sprawowanej kontroli.

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny po analizie uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdził zaistnienie stanu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt. II SA/Wa 2133/17. Uzasadnienie tego wyroku jest lakoniczne w stopniu uniemożliwiającym poznanie racji i argumentów, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji, uznając, że wydana w sprawie decyzja i rozkaz personalny są niezgodne z prawem, co oznacza, że nie realizuje ono funkcji kontroli trafności wydanego w sprawie wyroku. Zauważyć należy, iż w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną przedmiotem kontroli jest zaskarżony wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji, zaś kontrolowana przez ten sąd decyzja jedynie pośrednio.

Uwzględniając podane wyżej uwagi i argumenty oraz formułowane na ich podstawie wnioski odnoszące się do wymogów, którym powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, podkreślić należy, iż postulat jego zwięzłości w żadnym przypadku nie może oznaczać jego lakoniczności, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do określenia przyjmowanych za podstawę wyrokowania w sprawie faktów oraz podania i wyjaśnienia – w bezpośredniej relacji do nich – podstawy prawnej wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymienionych elementów nie zawiera. Liczy ono zaledwie 3 i ½ strony, nie wskazuje faktów przyjętych jako podstawę wyrokowania oraz nie określa i nie wyjaśnia w bezpośredniej relacji do nich podstawy prawnej wyroku. W części sprawozdawczej ogranicza się ono do stwierdzenia, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał ustalony w sprawie stan faktyczny i stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zbadał wszystkie okoliczności związane ze sprawą i wziął pod uwagę zarówno interes społeczny, jak i interes strony. Następnie zawiera ono podanie zarzutów podniesionych w skardze i stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wyjaśnić należy, iż ustawodawca, używając w art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. zwrotu "stanowisk pozostałych stron", powiązał równoważne mu pojęcie "zarzutów przedstawionych w skardze" z ujawnieniem nie tylko samych twierdzeń o naruszeniu prawa przez organ administracji publicznej, lecz także argumentacji strony skarżącej. Skoro tak, to brak odniesienia się do tej argumentacji (w tym przypadku – wywodów co do nieprawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, w tym stanie faktycznym i naruszenia przez organy określonych przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, przy uwzględnieniu charakteru decyzji uznaniowej) musi być traktowany jako uchybienie wspomnianemu uprzednio obowiązkowi. Przedstawienie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej i jej wyjaśnienie sprowadza się wyłącznie do przytoczenia treści art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, stwierdzenia, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy, a kontrola jej zgodności z prawem polega jedynie na badaniu, czy decyzja ta nie nosi cech dowolności.

Zauważyć należy, iż w tym przypadku badanie przez sąd administracyjny tego rodzaju decyzji wymaga ustalenia, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalenia stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Przedmiotowa kontrola dotyczy zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają zatem, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Sądy administracyjne nie mogą bowiem wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej.

Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. W konsekwencji badaniu podlega, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 464/15).

Niewątpliwie możliwość zastosowania przez organ art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji jako podstawy zwolnienia policjanta ze służby nie jest uzależniona od przebiegu służby policjanta, ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Powołany przepis umożliwia właściwemu przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania. Ustawodawca dopuszcza możliwość, że część policjantów posiadających 30-letnią wysługę emerytalną będzie dalej pełnić służbę, natomiast inni zostaną zwolnieni ze służby i przejdą na emeryturę. To przełożony policjanta może zadecydować, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, czy skorzystać z przysługującego prawa, czy też z uwagi na indywidualne cechy policjanta, pomimo przewidzianej wyraźnie prawem możliwości przejścia na emeryturę, pozostawić policjanta w służbie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 stycznia 2003 r. sygn. akt SK 27/02, OTK-A nr 1/2003, poz. 2).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podał jedynie, że organ w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu R.M. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (warunek nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej został spełniony) stwierdził, że przedłożył interes społeczny, wyrażający się w prawidłowym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji, nad słuszny interes policjanta. Przyjął, iż pozostawienie wyżej wymienionej w służbie wiązałoby się z koniecznością odpowiedniego przygotowania jej do pracy na nowym stanowisku, co biorąc pod uwagę możliwość skorzystania przez nią w każdym czasie z przysługujących jej uprawnień emerytalnych, byłoby bezcelowe. Sąd pierwszej instancji ocenił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., uniemożliwia kontrolę decyzji i stanowi naruszenie prawa procesowego, a w szczególności jego zasad ogólnych i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie stwierdzenie Sądu pierwszej instancji było przedwczesne, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby w odniesieniu do spornej w sprawie kwestii, wywołanej skargą R.M., Sąd ten przeprowadził prawidłową kontrolę zaskarżonego działania organu.

Podstawą materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć był art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Zgodnie z jego treścią, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Powyższy przepis statuuje fakultatywną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby z powodu osiągnięcia przez niego 30 lat wysługi emerytalnej. Takie sformułowanie omawianej normy prawnej oznacza, że ustawodawca nie nakazuje wprost zwalniania ze służby policjantów jedynie z powodu nabycia przez nich prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale jest to norma o charakterze uznaniowym. W tego rodzaju sprawach przełożony powinien wykazać dwie przesłanki: 1) nabycie przez policjanta prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, 2) inną przyczynę warunkującą zwolnienie ze służby. Osiągnięcie przez policjanta odpowiedniego wieku nie oznacza zatem automatyzmu przy jego zwalnianiu. Należy mieć jednak na względzie potrzeby służby i konieczność sprawnej realizacji zadań postawionych przed Policją w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji. W przypadku, gdy policjant – mimo deklarowanej chęci pozostawania w służbie i nawet zasług we wcześniejszym okresie służby – nie daje gwarancji, że nadal będzie wykonywał powierzone mu czynności w sposób rzetelny i efektywny – w takiej sytuacji organ jest uprawniony do jego zwolnienia na postawie w/w przepisu (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1335/18).

Jak już wyżej podano, rozkaz personalny wydany w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji jest rozstrzygnięciem o charakterze uznaniowym. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola legalności tego rodzaju rozstrzygnięcia obejmuje proces jego wydania (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy orzekające w przedmiotowej sprawie precyzyjnie wskazały, z jakich przyczyn (oprócz bezspornego wymogu nabycia przez policjantkę prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej) uznały, że zwolnienie R.M. ze służby w Policji jest niezbędne. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr 3263 podał, że doświadczenie zawodowe wyżej wymienionej policjantki nabywane w ostatnich kilkunastu latach służby jest przede wszystkim oparte na realizacji zadań w [...] (gdzie pełniła służbę od dnia 1 czerwca 2004 r.). Przedmiotowa komórka organizacyjna Komendy Głównej Policji została jednak poddana zmianom organizacyjno-etatowym mającym charakter dostosowawczy do obecnych potrzeb w dziedzinie [...] oraz aktualnych uwarunkowań finansowych, ale także charakter rozwojowy uwzględniający nowe bardzo istotne zadania stawiane przed [...]. Organ pierwszej instancji przyjął, że w/w zmiany uniemożliwiają dalszą służbę podinsp. R.M. w tej komórce organizacyjnej Komendy Głównej Policji. Stwierdził, że ewentualne mianowanie policjantki, która dotychczas zajmowała stanowisko eksperta, na inne stanowisko służbowe w innej komórce organizacyjnej wiązałoby się z koniecznością odpowiedniego przygotowania jej do pracy na nowym stanowisku, co – biorąc pod uwagę możliwość skorzystania przez wymienioną w każdym czasie z przysługujących jej uprawnień emerytalnych – należy uznać za niecelowe. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 24 października 2017 r. nr 390/kadr/17 tę argumentację podzielił i wskazał na brak celowości i uzasadnienia dla dalszego służbowego wykorzystania w/w policjantki w obowiązującej strukturze Policji.

Zauważyć przy tym należy, że R.M. zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu pierwszej instancji, zakwestionowała dowolność organów Policji przy ocenie zaistnienia w sprawie przesłanek do zwolnienia jej ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, w tym przede wszystkim niewystarczającą analizę wspomnianej kwestii jej dalszego służbowego wykorzystania w strukturze Policji.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił istoty sprawy. Nie odniósł się w ogóle do przedstawionych przez organy obu instancji w uzasadnieniach rozstrzygnięć twierdzeń wykazujących niemożność i niecelowość dalszego pełnienia przez R.M. służby w Policji. Nie rozważył zatem, czy zmiana struktury komórki organizacyjnej Policji, w której pełniła ona dotychczas służbę oraz dokonana przez organy Policji ocena potrzeb i możliwości tej formacji, jak również konieczność przeszkolenia i przygotowania jej do pełnienia służby na nowym stanowisku służbowym – wskazywała na brak celowości i uzasadnienia dla dalszego wykorzystania wyżej wymienionej w służbie. Nie odniósł się także do zarzutów i argumentów zawartych w skardze, kwestionujących zasadność zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji.

Sąd pierwszej instancji, uchylając zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ograniczył się do stwierdzenia, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada warunkom, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a., uniemożliwia dokonanie jej kontroli i stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności jego zasad ogólnych. Nie określił jednak konkretnie jakich to wymogów nie spełnia uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z jakich powodów przedmiotem uchylenia uczynił również rozkaz personalny wydany przez organ pierwszej instancji oraz nie przeprowadził niezbędnej analizy wpływu potencjalnych uchybień każdego z tych organów na wynik sprawy. Oznacza to, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku tylko pozornie wyjaśnia podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, przez co narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił przyczyn zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., a także art. 135 P.p.s.a. (uchylenie rozkazu personalnego organu pierwszej instancji).

Ponadto Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił przyczyny zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Powołując podstawę materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu R.M. ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji podał jedynie treść przepisu i wskazał na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w tym zakresie. Kontroli prawidłowości zastosowania przez organy Policji tego przepisu nie dokonał jednak przy uwzględnieniu przyjmowanego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego. W tej mierze ograniczył się bowiem do przywołania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 649/09 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10. Nie dostrzegł, że w aktualnie rozpoznawanej sprawie, mimo tożsamej podstawy prawnej zwolnienia R.M. ze służby w Policji, stan faktyczny uległ zmianie.

Ubocznie zauważyć należy, iż część zamieszczonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania jest nieadekwatna do stanu faktycznego sprawy i jest skutkiem wadliwej oceny zaskarżonej decyzji. Nakazanie rozważenia, czy przeszkodę w dalszym pełnieniu przez skarżącą służby być może stanowi jej stan zdrowia, który może być poddany kontroli organu, sugeruje bowiem dokonanie oceny zastosowania w sprawie innej podstawy zwolnienia R.M. ze służby, tj. art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, a nie art. 41 ust. 2 pkt 4 tej ustawy.

Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie spełnia warunków określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a., w związku z czym uznał, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia tego przepisu. W konsekwencji naruszone zostały również pozostałe przepisy postępowania, które autor skargi kasacyjnej powiązał z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że merytoryczna kontrola toku rozumowania, które doprowadziło Sąd pierwszej instancji do podjętego rozstrzygnięcia, nie jest możliwa i na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania (pkt 1 sentencji wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd podda treść uzasadnień obu wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć organów Policji dokładnej analizie i w sposób wyczerpujący oceni je w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów postępowania oraz przepisu prawa materialnego – art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji.

Z powołanych wyżej powodów na tym etapie rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (o czym orzekł w pkt 2 sentencji wyroku), bowiem jeżeli w istocie przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego była wadliwość orzeczenia Sądu pierwszej instancji spowodowana wyłącznie stanowiskiem tego Sądu, a nie wynikiem merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego orzeczenia, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.