Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 118/20 w sprawie ze skargi J.L. na bezczynność S[...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5 listopada 2020 r. II SAB/Kr 118/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Szpitala [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej:

I. zobowiązał Szpital [...] do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w załatwieniu wniosku J. L. z 22 stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej;

II. stwierdził, że Szpital [...] dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

III. oddalił wnioski o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej;

IV. zasądził od Szpitala [...] na rzecz skarżącego J. L. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Szpital [...], zaskarżając wyrok w części, tj. pkt I, pkt II oraz pkt IV. Orzeczeniu zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1a p.p.s.a. - poprzez uznanie, że doszło do bezczynności spółki Szpital [...] z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy jeśli by nawet uznać że doszło do bezczynności szpitala to nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o tak sformułowany zarzut wniesiono o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. pkt I, pkt II oraz pkt IV,

2. zasądzenie na rzecz spółki Szpital [...] kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów poniesionych przed Sądem pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.

Uwzględniając podane uwarunkowania systemowe, w których Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli instancyjnej orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy przyjąć, że skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona, albowiem została sporządzona w sposób wadliwy.

Skarga kasacyjna zawsze jest skierowana przeciwko określonej treści rozstrzygnięciu zawartemu w wydanym wyroku (postanowieniu kończącym postępowanie), a wnoszący ją, stosownie do dyspozycji art. 176 § 1 pkt 1 p.p.s.a., winien określić, czy wyrok ten zaskarżony jest w całości, czy w części. Wskazanie zakresu zaskarżenia dotyczy rzecz jasna samego rozstrzygnięcia. Należy zaznaczyć, że zaskarżenie orzeczenia w części możliwe jest tylko wówczas, gdy zawiera ono wyodrębnione części oraz gdy części te są na tyle samodzielne, że uchylenie wyroku w jednej, zaskarżonej części nie wpłynie na pozostałe zawarte w wyroku rozstrzygnięcia (podobnie: NSA w wyrokach z 9 lipca 2009 r., akt I FSK 859/08, z 4 lutego 2011 r., II GSK 215/10; z 13 stycznia 2016 r., II GSK 29/14).

Skarżący kasacyjnie poddając w wątpliwość pkt I, II i IV wyroku posłużył się wyłącznie zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a., który to zarzut nie może występować samoistnie. Przepisy - art. 149 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. wyznaczając kompetencje Sądu w fazie orzekania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ muszą być powiązane z jego kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do sądu administracyjnego, interpretacji czy innych aktów bądź podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zarzut skargi kasacyjnej nie może się ograniczać do wskazania naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. bez powiązania ich z przepisami prawa przewidującymi możliwość podjęcia w określonej sprawie przez organ administracji czynności lub aktu (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., I OSK 887/16 oraz wyroki z dnia 17 kwietnia 2015 r., II OSK 2483/14, z dnia 7 maja 2014 r., I OSK 2595/13, z dnia 30 stycznia 2009 r., II OSK 931/08). Skuteczność podważenia stanowiska Sądu I instancji o zaistniałej bezczynności w niniejszej sprawie wymagała zatem powiązania zarzutów naruszenia odpowiednich przepisów p.p.s.a. z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – dalej jako: u.d.i.p.), na podstawie których organ był zobowiązany do podjęcia określonych czynności. Wypada zauważyć, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował prawidłowo pkt I zaskarżonego wyroku, którego podstawą prawną wydania był art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a próbował wzruszyć go zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a, który nie odnosi się do pkt I zakwestionowanego wyroku, a do pkt II.

Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zasadność jedynego zarzutu zwraca uwagę, że skarżący kasacyjnie nie podważył również skutecznie oceny Sądu I instancji, zgodnie z którą bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania sprawy sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. W warunkach niniejszej sprawy skarżący kasacyjnie podniósł, że bezczynność wynikała z przyczyn obiektywnych, a nie z przypisanej mu złej woli i celowego działania. Powołał się w tym zakresie na okoliczność restrukturyzacji placówki, czego konsekwencją były zwolnienia wielu pracowników administracyjnych, których usunięcie stworzyło sytuację, gdzie nie było odpowiedniego personelu do szybkiego załatwienia wniosków albowiem ze względów finansowych skupiono się przede wszystkim na działalności leczniczej. Jak słusznie jednak zauważył Sąd I instancji kwestie ewentualnych problemów kadrowych, ograniczenie liczby pracowników szpitala w związku z wybuchem pandemii Covid - 19, restrukturyzacja i szkolenia pracowników nie wyłączają możliwości stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności o rażącym charakterze. Jednak Sąd I instancji wziął te okoliczności pod uwagę i odstąpił od wymierzenia organowi grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielna ocenę Sądu Wojewódzkiego, bowiem pomimo zaistnienia pewnych problemów, nie mogą one stanowić bezwarunkowego usprawiedliwienia dla lekceważenia praw stron tj. ponad 9 miesięcy od złożenia wniosku, w tym ponad 4 miesiące od wniesienia skargi i akceptacji niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa sposobu prowadzenia postępowania. Również z tych względów zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. należało uznać za bezzasadny.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.