Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 294/23 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr SKO.PS-80/6938/3863/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 294/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 14 kwietnia 2023 r. znak: SKO.PS-80/6938/3863/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej "organ odwoławczy", "Kolegium") uchyliło w całości decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Jędrzejowa (dalej też "Burmistrz") z dnia 14 października 2022 r. odmawiającą [...] umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 39.505,19 zł (w tym 26.363,50 zł należność główna i odsetki na dzień 14 października 2022 r. w kwocie 13.141,69 zł), dla osoby uprawnionej - [...] i w to miejsce orzekło o odmowie umorzenia [...] należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej - [...] (uprzednio [...]) w kwocie wynoszącej na dzień wydania decyzji Kolegium 26.363,50 zł (kwota główna) i odsetek ustawowych, które na dzień wydania niniejszej decyzji wynoszą 6.057,97 zł, co daje łącznie kwotę 32.421,47 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że ustalenia dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej prowadzą do wniosku, że sytuacja skarżącego jest niewątpliwie trudna, jednak nie szczególna, czy wyjątkowa uzasadniająca zastosowanie najdalej idącej ulgi jaką jest umorzenie całości zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Kolegium, Burmistrz prawidłowo uznał, że skarżący może podejmować określone formy zatrudnienia, chociażby były niezgodne z posiadanym wykształceniem zawodowym i nabytym doświadczeniem, co z kolei powoduje, że skarżący ma możliwość poprawy swojej sytuacji dochodowej. W konsekwencji organ uznał, że sytuacja skarżącego (nadciśnienie, dyskopatia, trudna sytuacja finansowa) nie wskazuje na obiektywny brak możliwości wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł [...].

Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Zdaniem Sądu, SKO prawidłowo uznało, że brak zatrudnienia w chwili obecnej jest sytuacją przejściową, na którą skarżący ma wpływ. Na tym etapie postępowania trudno jest bowiem przesądzić, że poza świadczeniem emerytalnym, skarżący nie otrzyma pracy w okresie późniejszym. Opisane wyżej okoliczności bez wątpienia wskazują na perspektywy poprawy i zmiany na lepsze sytuacji dochodowej skarżącego, o ile tylko podejmie on starania w tym kierunku. W konsekwencji zgodzić się należało z organami, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego, ustalona w niniejszym postępowaniu, nie stanowi dostatecznej podstawy do umorzenia w całości ciążących na nim należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie wniesionej przez skarżącego skargi, mimo iż w sprawie zachodziły podstawy do stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach w toku postępowania administracyjnego naruszyło przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a., tj. zasady praworządności i prawdy obiektywnej, zasady przekonywania, pogłębiania zaufania obywateli, wyjaśniania przesłanek załatwienia sprawy, zasady postępowania dowodowego dotyczące obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz orzekania na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zasady sporządzania i uzasadniania decyzji administracyjnej, w tym w zakresie w jakim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach nie uczyniło zadość obowiązkowi wyczerpującego zebrania i prawidłowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego (błąd w tych ustaleniach) naruszające interes strony skarżącej, pominięcie mających istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności oraz poprzez wyprowadzenie sprzecznego z zasadami logicznego rozumowania wniosku, że stan zdrowia skarżącego nie stanowi przeszkody i nie uniemożliwia podjęcia przez niego zatrudnienia a tym samym jego sytuacja może ulec poprawie a w sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy jak wynika ze zgromadzonych dowodów, spłatę przedmiotowych zaległości uniemożliwiła skarżącemu: niezawiniona utrata pracy, konieczność sprawowania opieki oraz alimentacji innych członków swojej rodziny, sytuacja zdrowotna (schorzenie kariologiczne tzn. nadciśnienie tętnicze oraz dyskopatia), brak możliwości znalezienia i podjęcia pracy (ze względu na stan zdrowia oraz brak możliwości przekwalifikowania z uwagi na wiek: 65 lat) i znaczne zadłużenie (zobowiązanie względem funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami stanowi kwotę ponad 32 tys. zł, której spłata przez skarżącego z powodu znacznej wielkości zadłużenia i jego trudnej sytuacji jest niemożliwa), a sytuacja ta ma charakter niezależny od postawy skarżącego i trwały,

II. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 808 ze zm.), poprzez jego błędne niezastosowanie mimo, iż sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego uzasadniała umorzenie jego zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a w szczególności pomimo zachodzenia w sprawie wyjątkowych i obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających skarżącemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

W oparciu o przedstawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części, oraz zrzeczono się rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

Analizując zarzuty kasacyjne w powyżej określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny bada naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest rolą sądu wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. W zarzucie pierwszym – procesowym - autor skargi kasacyjnej wskazuje na "naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach [..] art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a." Zarówno artykuł 8, jak i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego zawierają paragrafy jednak autor skargi kasacyjnej nie wskazuje żadnego z nich. Tymczasem właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia po pierwsze wynika z nie bez przyczyny ustanowionego przymusu adwokackiego (art. 175 § 1 p.p.s.a.), po drugie jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).

Zważywszy jednak, że wskazane uchybienia nie uniemożliwiają ustalenia granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu dopuszczającym jej merytoryczne rozpoznanie.

W świetle pierwszego zarzutu kasacyjnego, dotyczącego naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a. - należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W oparciu o art. 8 ustawy organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zaś zgodnie z art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Ponadto w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uzasadnienie zaś stosownie do art.107 § 1 pkt 6 kpa zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne; a zgodnie z § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Analiza zacytowanych powyżej przepisów wskazuje, że wydanie decyzji administracyjnej musi zostać poprzedzone zgromadzeniem i rozważeniem materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie oceny czy spełnione zostały przesłanki przyznania stronie postępowania określonego uprawnienia bądź nałożenia na nią przewidzianego w przepisach prawa obowiązku lub ciężaru. Co musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te wynikają z art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej, który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Zauważyć w tym miejscu należy, że wprawdzie decyzja w przedmiocie umorzenia albo odmowy umorzenia spłaty należności alimentacyjnych jest poddana uznaniu organu administracji publicznej, ale wydanie decyzji nie może zapaść na podstawie dowolnych przesłanek i musi zostać poprzedzone dokonaniem ustaleń w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej osoby występującej o przyznanie tej ulgi, a następnie rozważenie znaczenia i wpływu ustalonych okoliczności na zasadność przyznania ulgi. Wydanie decyzji przez organ właściwy wierzyciela na wniosek dłużnika alimentacyjnego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.a., musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Organ właściwy wierzyciela powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Decyzja organu wydawana w tym przedmiocie, jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach, ma charakter uznaniowy. Sądowa kontrola uznania administracyjnego ograniczona jest zatem wyłącznie do oceny, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu - dyskrecjonalnych - uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. (por wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2025 r. I OSK 2240/24, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 upoua ma charakter wyjątkowy i powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy sytuacja dochodowa, czy zdrowotna zobowiązanego jest tak szczególna i wyjątkowa, że nie pozwala mu na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Może to mieć zaś miejsce jedynie w przypadku, gdy stan taki jest efektem czynników obiektywnych, nagłych, niemożliwych do przewidzenia, na które zobowiązany nie ma żadnego wpływu - czego w sprawie nie wykazano. Dopiero bowiem takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności. Sama bowiem wypłata świadczeń alimentacyjnych przez Państwo (w miejsce zobowiązanego) jest standardowo wynikiem trudnej sytuacji materialnej takiej osoby. Tak więc argumentacja dotycząca odbywania kary pozbawienia wolności, utrzymywania się przez stronę uprzednio jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej (obecnie w zakładzie karnym przez Państwo), braku wsparcia rodziny, czy pogorszenie stanu zdrowia strony, po pierwsze: nie stanowią sytuacji nagłej i ekstraordynaryjnej; po drugie zaś: nie są samoistną przesłanką dla zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy. Przepis ten musi być bowiem interpretowany w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający, gdyż obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację.

Wypłata przez Państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie może zwalniać dłużnika z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka, nie będzie również przyczyną wyłączenia takiego zobowiązania w przyszłości. Co więcej każde umorzenie zobowiązania alimentacyjnego powoduje przecież przerzucenie tej odpowiedzialności na pozostałych członków społeczeństwa, obciążając ich kosztami utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Przy braku szczególnie uzasadnionej okoliczności uzasadniającej umorzenie należności i przyjęciu, że nie może nią być brak wystarczającego źródła dochodu, który umożliwiałaby mu spłatę całości zadłużenia, ponieważ na chwilę obecną zamieszkuje u matki, która pokrywa wszystkie koszty utrzymania za mieszkanie, media oraz wyżywienie i leki, a on sam z przysługującego prawa do zasiłku dla bezrobotnych, po potrąceniu przez komornika należności alimentacyjnych otrzymuje jedynie 447,36 zł miesięcznie - co przecież nie wyłącza możliwości podjęcia zatrudnienia czy uczestniczenia w dostępnych kursach doszkalających, w celu podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej w celu realizacji obowiązku wobec Państwa i własnej córki (co ma miejsce w analizowanej sprawie) - byłoby wręcz sprzeczne z założeniami upoua i prowadziłoby do niedozwolonej, rozszerzającej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej, czyniąc jednocześnie uzasadnionym właściwie każde żądanie dłużnika alimentacyjnego w sprawach podobnych. Tymczasem to zobowiązany ponosi pełną odpowiedzialność za zaistniałe zaległości, powstałe z tytułu wypłaconych przez Państwo zastępczo na rzecz jego dziecka alimentów, gdy to na nim spoczywa obowiązek pełnego zaangażowania i podjęcia starań w kierunku ich spłaty. Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty, czy odroczenia terminu płatności to odstępstwo, czyli wyjątek od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności. Może mieć on miejsce jedynie w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Trzeba także mieć na względzie, że sytuacja dochodowa, o której jest mowa w art. 30 ust. 2 upoua to pojęcie szersze od pojęcia dochodu i przy jej ocenie należy rozważyć nie tylko aktualny dochód, ale również ten możliwy do uzyskania w bliżej określonej przyszłości. Obowiązkiem organu orzekającego w warunkach uznania administracyjnego jest przecież wyjaśnienie, zbadanie i ocena całokształtu sprawy w zakresie istotnym dla podejmowanej decyzji oraz logiczne, spójne uzasadnienie aktu. Brak takiej oceny skutkowałby w efekcie każdorazowym przerzuceniem odpowiedzialności za tego typu zobowiązania z niewypłacalnego dłużnika na resztę społeczeństwa w przypadku każdej, choćby czasowej niezdolności takiej osoby do zarobkowania i spłaty należności. (por wyrok NSA z dnia 28 maja 2025 r. I OSK 1231/24, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeszcze raz warto przypomnieć, że decyzja wydawana na podstawie ww. przepisu upoua jest aktem o charakterze uznaniowym, a więc organ ma możliwość, nie zaś obowiązek umorzenia należności.

W rozpoznawanej sprawie, co wynika z wywiadu środowiskowego i materiału dowodowego, na dzień wydania decyzji Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna po raz drugi. Z pisma otrzymanego z urzędu pracy wynika, że pan [...] posiada prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Na dzień wydania zaświadczenia Powiatowy Urząd Pracy w Jędrzejowie posiada 63 oferty pracy dla mężczyzn, z których pan [...] mógłby wybrać chociażby kilka, adekwatnie do swojego wykształcenie oraz umiejętności a także do swoich możliwości psycho-fizycznych. Ustalenia organów podzielane przez Sąd I instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny - dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej prowadzą do wniosku, że sytuacja skarżącego jest niewątpliwie trudna (jest bezrobotny, choruje na nadciśnienie, dyskopatię), jednak nie na tyle szczególna, czy wyjątkowa by uzasadniać zastosowanie najdalej idącej ulgi jaką jest umorzenie całości zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Sądu kasacyjnego organy i Sąd I instancji prawidłowo uznały, że skarżący może podejmować określone formy zatrudnienia, chociażby były niezgodne z posiadanym wykształceniem zawodowym i nabytym doświadczeniem, co z kolei powoduje, że skarżący ma możliwość poprawy swojej sytuacji dochodowej. Przestawiona w wywiadzie środowiskowym oraz wynikająca z dokumentacji sytuacja skarżącego (nadciśnienie, dyskopatia, trudna sytuacja finansowa) nie wskazuje na obiektywny brak możliwości wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego – jak słusznie zauważył Sąd I instancji - o ile tylko podejmie starania w tym kierunku. Zatem za nieskuteczny i niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej.

W świetle przedstawionej analizy nietrafny jest oczywiście zarzut procesowy. Sąd I instancji, jak już wykazano nie naruszył art. 151 p.p.s.a., nie mógł także naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bowiem go nie stosował.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 3 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Jest to przepis ustrojowy określający podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Naruszenie tego przepisu ma miejsce wówczas, gdy sąd rozpoznający sprawę uchyli się od obowiązku wykonania kontroli zaskarżonej decyzji. Tak się w niniejszej sprawie nie stało, zakres właściwości sądu nie został naruszony bowiem zaskarżony wyrok został wydany po rozpoznaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z wynikiem tej kontroli nie stanowi naruszenia tego przepisu.

Tym samym, zrealizowana niniejszym przez Sąd kasacyjny sądowoadministracyjna kontrola instancyjna pozwala stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia przepisów prawa wskazywane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dotyczącej rzetelnie zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli w następstwie wniesienia skargi na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 1231/24; 4 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 2240/24; 14 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 967/24; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł jednocześnie o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu kasacyjnie z urzędu, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 ppsa.