I SA/Bd 239/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-07-16	
Data wpływu	2024-04-09	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy	
Sędziowie	Jarosław Szulc /przewodniczący/
Joanna Ziołek
Urszula Wiśniewska /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)	
Hasła tematyczne	Podatki inne	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 2383; art. 67a par. 1; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn oddala skargę	
Uzasadnienie
I SA/Bd 239/24

UZASADNIENIE

Pismem z [...] czerwca 2023r. P. D. ("Strona"’ "Skarżąca", "Wnioskodawczyni") zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...]zł, przez jej umorzenie. Należności których dotyczył wniosek wynikały z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z [...] marca 2023 r. oraz z [...] marca 2023 r. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, która uniemożliwia zapłatę zaległości podatkowej. Wyjaśniła, iż jest osobą schorowaną, prawdopodobnie od urodzenia ma ubytek słuchu w 80 %, z tego tytułu posiada czasowo określoną niepełnosprawność w stopniu lekkim. Pozostaje pod stałą opieką lekarzy – laryngologa, psychiatry, neurologa oraz dermatologa. Z powodu śmierci taty oraz problemów związanych z uzyskaniem zatrudnienia korzysta z porad psychologa. W 2022 r. pracowała przez 3 miesiące, od połowy kwietnia 2023 r. podjęła pracę na czas określony (do końca 2023 r.). Pracuje jako pomocnik muzealny, otrzymuje wynagrodzenie na poziomie najniższych stawek. Nie posiada oszczędności – koszty związane z utrzymaniem i kupnem lekarstw ponosi głownie jej mama. Oświadczyła, iż do tej pory nie posiadała zaległości podatkowych oraz zobowiązań z tytułu ubezpieczeń społecznych.

W toku prowadzonego postępowania Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. zwrócił się do Prezydenta M. T. o zajęcie stanowiska w sprawie, w trybie art. 209 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023r. poz. 2383 ze zm., dalej: "O.p."). Postanowieniem z [...] września 2023 r. Prezydent M. T. nie wyraził zgody na udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn.

Decyzją z [...] października 2023r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. odmówił Skarżącej umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień złożenia wniosku. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że w oświadczeniu o stanie majątkowym Strona podała, że wraz z matką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł/mc. Matka uzyskuje dochód łącznie w wysokości [...] zł (z wynagrodzenia za pracę [...] zł/mc, z renty rodzinnej w wysokości [...] zł/mc). W oświadczeniu tym określono, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego kształtują się następująco: podatek od nieruchomości – [...] zł, opłata: za energię elektryczną – [...] zł, gaz, ogrzewanie – [...] zł, wodę i kanalizację – [...] zł, wywóz nieczystości – [...] zł, Internet, telewizję – [...] zł. Ponadto Strona wyjaśniła, iż ponosi następujące koszty: na dojazd do pracy – [...] zł, wydatki na wyżywienie -[...] zł, utrzymanie środków transportu – [...] zł, inne wydatki (remont domu, ubrania, środki czystości, nagłe wydatki) – [...] zł. Ponosi także koszty związane z leczeniem w wysokości [...] zł/mc. Z przedłożonej przez Wnioskodawczynię dokumentacji medycznej (historii zdrowia i choroby z [...] listopada 2022 r. z Wojewódzkiego Szpitala [...], historii Choroby Poradni Zdrowia Psychicznego z [...] października 2022 r. Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w T.) wynika, iż ma ona dolegliwości zdrowotne związane z zaburzeniami depresyjnymi i lękowymi mieszanymi. Ponadto przedłożono kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] kwietnia 2022r. wydanego przez Wojewódzki Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w B.. Z powyższego orzeczenia wynika, iż posiadane przez Stronę ograniczenia zaliczono do stopnia niepełnosprawności – lekkiego na okres do [...] kwietnia 2024 r. Dodatkowo Wnioskodawczyni wskazała, iż jest właścicielem w części 5/8 domu jednorodzinnego o powierzchni 100,88 m2. Wartość powyższej nieruchomości oszacowała na kwotę [...]zł, a swój udział na kwotę [...]zł. Organ podał, że według Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystej na [...] grudnia 2023 r. nieruchomość położona w T. przy ulicy [...] stanowi własność K. I. D.. Nieruchomość nie jest zabezpieczona wpisami hipotecznymi (dział IV księgi wieczystej) oraz żadnymi prawami, roszczeniami, ograniczeniami (dział III księgi wieczystej). Strona wskazała, iż jest współwłaścicielem (w 1/2) samochodu marki [...] rok prod. 2004 (powyższe potwierdza wydruk z Centralnej Ewidencji Pojazdów), którego wartość oszacowała na [...] zł. Organ podatkowy, na podstawie złożonych zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego .dochodu (poniesionej straty) PIT-37 ustalił, iż za lata 2020-2022 Wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokościach odpowiednio: za 2020 r. z wynagrodzenia – [...] zł (przychód [...] zł), za 2021r. z działalności wykonywanej osobiście – 60,57 (przychód [...] zł) i z praw autorskich – [...] zł (przychód [...] zł), za 2022 r. z umowy zlecenia – [...] zł (przychód [...] zł) i z wynagrodzenia – [...] zł (przychód [...] zł). Ponadto Strona oświadczyła, iż spłaca kredyt w miesięcznej wysokości [...] zł (wysokość kredytu: [...] zł).

Organ odwoławczy po dokonaniu ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., podobnie jak organ pierwszej instancji i przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego stwierdził, iż z uwagi na sytuację finansową Strony, uniemożliwiającą zapłatę zaległości podatkowej w sposób jednorazowy oraz problemy zdrowotne, w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Okoliczność choroby oraz konieczność ponoszenia kosztów leczenia niewątpliwie nie pozostaje bez wpływu na sytuację osobistą i finansową. Niemniej jednak wystąpienie tej przesłanki nie stanowi automatycznej podstawy do udzielenia ulgi.

Organ podniósł, że zaległość podatkowa stanowiąca przedmiot postępowania nie powstała w wyniku zdarzenia nagłego, czy losowego. W dniu [...] stycznia 2023 r. Wnioskodawczyni złożyła dwa zeznania podatkowe o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia (SD-3). Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z [...] października 2020 r. sygn. akt [...], nabyła ona spadek po zmarłej [...] marca 2007 r. K. D. w udziale wynoszącym 1/2 części. Na podstawie złożonego zeznania podatkowego i materiału dowodowego ustalono, że przedmiotem spadku jest nieruchomość o powierzchni gruntu 5000 m2, zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 100,88 m2, wybudowanym w 1963 r. oraz budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy 104 m2 z lat 60-tych XX wieku, położona w T. przy ul. [...] nr [...]. Wartość masy spadkowej została ustalona na kwotę [...]zł, a udział Skarżącej (1/2) na kwotę [...]zł. Jako zstępny została zaliczona do I grupy podatkowej. Z kolei na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z [...] listopada 2021 r. sygn. akt [...] Skarżąca nabyła spadek po zmarłym [...] kwietnia 2021r. J. W. D. na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza, w udziale wynoszącym 1/2 części. Przedmiotem spadku jest udział wynoszący 1/8 części we własności nieruchomości położonnej w T. przy ul. [...] nr [...]. Wartość masy spadkowej została ustalona na kwotę [...]zł, a udział Skarżącej (1/2 części) na kwotę [...]zł. Jako zstępny została zaliczona do I grupy podatkowej. W obu przypadkach Skarżąca nie złożyła zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 w ustawowym 6-miesięcznym terminie, a tym samym nie wykonała warunku uprawniającego ją do skorzystania ze zwolnienia na podstawie ustawy podatkowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w oświadczeniu o stanie majątkowym Skarżąca poinformowała, iż otrzymuje dochód tytułu wynagrodzenia w wysokości [...] zł, natomiast jej matka pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskuje stałe świadczenie rentowe w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Kwoty te przekraczają kwotę niezbędną do udzielenia środków z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Ponadto, z akt sprawy nie wynika, aby Strona korzystała z tej formy pomocy Państwa. W ocenie organu egzystencja Strony nie jest zagrożona. Posiada w 5/8 nieruchomość, której wartość oszacowała na kwotę [...]zł, samochód osobowy o wartości [...] zł (1/2 własności). W tej sytuacji, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej brak jest podstaw do uznania wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego.

W świetle poczynionych ustaleń, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że niezasadnym jest zastosowanie tak daleko idącej ulgi jaką jest umorzenie zaległości podatkowej, stanowiącej definitywną rezygnację z należności budżetu Państwa. Istnieje bowiem realna możliwość odzyskania chociażby w części należnego zobowiązania z posiadanych przez Skarżącą składników majątkowych przy braku zagrożenia jej egzystencji. Udzielenie w tej sytuacji ulgi, byłoby działaniem przedwczesnym.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dodał, że stanowisko przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego jest dla organu podatkowego wiążące. Brak zgody Prezydenta M. T. na udzielenie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn powoduje niemożność wydania przez organ podatkowy pozytywnej dla podatnika decyzji.

Reasumując, w świetle przedstawionego stanu faktycznego organ odwoławczy uznał, że w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika z uwagi na sytuację finansową Strony, uniemożliwiającą zapłatę zaległości podatkowej w sposób jednorazowy oraz sytuację zdrowotną. Jednakże, uwzględniając całokształt stanu faktycznego sprawy, w tym przyczyny oraz okoliczności powstania przedmiotowej zaległości podatkowej niebędących następstwem żadnych szczególnych czy nieprzewidzialnych zdarzeń, jak i posiadany przez Skarżącą majątek, nie można uznać zaistnienia w sprawie przesłanki interesu publicznego. Wobec powyższego, działając w ramach uznania administracyjnego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z [...] października 2023 r. w zakresie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn.

W skardze wniesiono o jej uchylenie w całości, a także uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Powyższej decyzji zarzucono naruszenie przez organ przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 67a O.p. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż pomimo spełnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, niezasadnym jest umorzenie zaległości podatkowej. Strona podkreśliła, iż w jej ocenie samo wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości. Podniosła, iż organ nie wyjaśnił dlaczego uznał brak zaistnienia w sprawie przesłanki interesu publicznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: " p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku w drodze dziedziczenia w kwocie [...]zł.

Materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Na tle regulacji art. 67a § 1 O.p. należy dostrzec, że w jego brzmieniu ustawodawca odwołuje się do pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, interes publiczny zaś to dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W interesie publicznym leży też by podatnicy przestrzegali przepisy podatkowe, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania. Interes podatnika nie może pozostawać w kolizji z interesem publicznym, umorzenie zaległości podatkowej jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania może bowiem być stosowane w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jedynie w razie wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego możliwe staje się skorzystanie z prawa do wydania decyzji przyznającej ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego. Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - "Ordynacja podatkowa". Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", W. 2004, str. 282). Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z kolei pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków (por.: wyrok NSA z 10 marca 2009r., I FSK 31/08).

Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzje w przedmiocie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych zapadają w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie to nie wyraża się jednak w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu (por. wyrok NSA z 5 października 2017 r., II FSK 1169/17). Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Legalność decyzji uznaniowych podlega ograniczonej kontroli. Sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest trafny. Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę winny zostać umorzone. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja "uznaniowa" podlega jednak w pełnym zakresie badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustalonych graniach zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania prowadzącego organ podatkowy do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Sąd ten nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności.

Kontrola sądowa legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania, nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Organ, po stwierdzeniu wystąpienia jednej z przesłanek podejmuje decyzję czy uwzględnić wniosek i wybór rozstrzygnięcia należy do organu administracji podatkowej. Poza polem rozważań sądu pozostaje więc ocena zasadności dokonanego wyboru rozstrzygnięcia sprawy w kontekście niedookreślonych przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, których znaczenie jest każdorazowo ustalane przez organ podatkowy. Jeśli zatem sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji), to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego. Sąd nie ma możliwości zmiany wyboru, jakiego organ dokonał wydając określone rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023r., III FSK 2164/21). W kontekście przytoczonych regulacji wskazać również należy, że na gruncie art. 67a O.p. przyjmuje się, że aby skorzystanie z przewidzianego w nim uznania nie było uznane za dowolne, powinno zostać szczegółowo uzasadnione (por: wyrok NSA z 24 listopada 2020 r., II FSK 1318/20). Podkreśla się, że zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie powinno być szczególnie przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów i co do prawa, ale także co do wyjaśniania motywów podjętej decyzji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygniecie jest ich logiczną konsekwencją (tak: wyrok NSA z 26 maja 2017 r., II GSK 3160/15).

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe prawidłowo uwzględniły, że wniosek o ulgę w spłacie dotyczył pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, a zatem zasadnicze znaczenie w sprawie miał przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2267 ze zm., dalej "u.d.j.s.t."), zgodnie z którym naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku miał zastosowanie przepis art. 209 § 1 O.p., który stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Negatywne stanowisko przewodniczącego samorządu terytorialnego w zakresie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących dochody organu samorządowego było wiążące dla organów podatkowych, które nie były uprawnione do oceny prawidłowości takiego stanowiska, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów, kompetencji organów podatkowych nie podlegają orzeczenia organów samorządowych (por. wyrok WSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 990/14). Prezydenta M. T. w postanowieniu z [...] września 2023r. nie wyraził zgody na udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...]zł.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad postępowania przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o wszechstronnym zbadaniu w toku postępowania sytuacji Strony oraz podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy przeanalizowały oświadczenia o stanie majątkowym, dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów, wydruki z księgi wieczystej. Odniosły się również do kwestii związanych z trudną sytuacją zdrowotną Skarżącej, zaznajamiając się z dokumentacją lekarską. Na podstawie przeprowadzonej analizy zasadnie uznały, że w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika.

Przedstawiona sytuacja Strony została, zdaniem Sądu, oceniona zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy i argumenty podnoszone przez Wnioskodawczynię. Organy podatkowe umożliwiły Stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu i kierując się zasadą prawdy obiektywnej wydały rozstrzygnięcia w oparciu zgromadzony materiał dowodowy, który w sposób wyczerpujący został przez nie oceniony. Świadczy o tym zarówno treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i dokonana ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi.

Reasumując - organ dysponował materiałem dowodowym, który pozwolił na dokonanie pełnej analizy sytuacji finansowej (wysokość wpływów i wydatków w tym kosztów niezbędnych do utrzymania Strony) oraz zdrowotnej Skarżącej, a następnie, uwzględniając dokonaną wykładnię przepisu art. 67a O.p., rozważył wystąpienie przesłanek w nim wskazanych. Wbrew stanowisku Skarżącej wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika nie obliguje organ do pozytywnego załatwienia wniosku o umorzenie. Jak już wyjaśniano wyżej, nawet stwierdzenie istnienia obu przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 O.p. nie stanowi podstawy do przyznania ulgi.

Organy podatkowe rozważyły również interes publiczny w niniejszej sprawie, co wynika z treści zaskarżonej decyzji. Istotne w tym zakresie unormowanie zawarte jest w art. 84 Konstytucji RP. Przepis ten określa zasadę powszechności opodatkowania, będącej wyrazem zasady sprawiedliwości podatkowej, wynikającej z art. 217 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 listopada 1999 r., K 28/98). Zatem wszelkie odstępstwa od powyższej zasady, polegające na zaniechaniu poboru podatku winny mieć w zasadzie charakter wyjątkowy (wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z 12 czerwca 2000 r., I SA/Lu 375/99; wyrok NSA z 19 kwietnia 2000r., I SA/Gd 655/98; wyrok NSA 18 lutego 2000 r., III SA 372/99).

Tak więc, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż organ w niniejszej sprawie prawidłowo wyważył interes społeczny z ważnym interesem podatnika, czym jednocześnie dał wyraz przestrzegania zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 O.p., która polega na takim ukierunkowaniu prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, aby korzyści finansowe Skarbu Państwa nie były stawiane automatycznie ponad dobro i interes podatnika. Zasada zaufania powinna również wyrażać się w merytorycznej poprawności i staranności działań w toku postępowania dowodowego oraz równym traktowaniu interesów Skarbu Państwa i podatników (zob. C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III), co zdaniem Sądu miało miejsce.

Zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja pierwszoinstancyjna zawiera elementy określone w art. 210 § 1 O.p., a w jej uzasadnieniu organ podatkowy, stosownie do § 4 tegoż przepisu, przedstawił stan faktyczny sprawy, dokonał wykładni przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. oraz analizy wszystkich okoliczności sprawy w świetle przesłanek określonych w tym przepisie, ustosunkowując się, co wskazano wyżej, do wszystkich podnoszonych przez Stronę argumentów, oraz wskazując przesłanki i motywy odmownego rozpoznania żądania Skarżącej. Rozstrzygnięcie sprawy stanowi logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił