Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi C. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych oraz stawki tej opłaty 1. stwierdza nieważność § 4 ust. 1 Uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r. zmienionej Uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r. w zakresie braku regulacji odnoszącej się do metody ustalania ilości zużytej wody co do opłat za 2020 r. w stosunku do podmiotów, które w 2019 r. dokonały bezzwrotnego zużycia wody na cele uzasadniające jej odrębny pomiar na podstawie dodatkowego wodomierza, 2. zasądza od Rady Gminy na rzecz skarżącego C. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sygn. akt I SA/Sz [...]

UZASADNIENIE

C. S. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") na podstawie

art. 101 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2020.713 t.j. ze zm.; dalej: "u.s.g.") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na uchwalę Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych oraz stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. [...]).

Strona wskazała, że przepisy prawa i jej interes prawny zostały naruszone przez:

1. § 1 uchwały, zgodnie z którym - "Dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w ten sposób, że dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości

w m3 oraz stawki opłaty ustalonej w § 2 niniejszej uchwały".

2. § 4 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym - "Na potrzeby ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określa się następujące zasady ustalania ilości zużytej wody: 1) ilość zużytej wody ustala się poprzez wskazanie średniomiesięcznego zużycia wody za okres od 1 stycznia do 31 grudnia roku poprzedzającego złożenie deklaracji, ustalone w oparciu o wodomierz główny. Do ilości zużytej wody nie wlicza się ilości bezpowrotnie zużytej wody, której wielkość zużycia na ten cel ustalana jest na podstawie dodatkowego wodomierza".

Strona podniosła, że ww. przepisy uchwały naruszą również konstytucyjną zasadę równego traktowania wszystkich mieszkańców. Stwierdziła, że uchwała dyskryminuje Stronę jako rolnika i hodowcę zwierząt, nakładając na nią nadmierne obciążenia związane z wysokością opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, poprzez powiązanie jej wysokości z ilością zużytej wody na podstawie

§ 1 w zw. z § 4 uchwały.

Podnosząc powyższy zarzut Strona wniosła o uchylenie § 1 i § 4 uchwały

oraz o zasądzenie od organu administracji publicznej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi Strona wyjaśniła, że przepisy § 1 i § 4 uchwały nie uwzględniają faktu prowadzenia gospodarstwa rolno-hodowlanego i przetwórstwa w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego (dalej: "RHD"). Podkreśliła, iż w ramach wykonywanej przez siebie działalności produkuje sery i inne produkty mleczne,

a także hoduje zwierzęta gospodarskie (obecnie: [...] krów, [...] jałówki, [...] konia, [...] kóz, [...] owiec oraz kury, kaczki, gęsi i króliki).

Dodatkowo w ramach certyfikowanego gospodarstwa ekologicznego utrzymuje mały sad owocowy i prowadzi na małą skalę uprawę warzyw (pomidorów i ogórków). W związku, z tym zużywa bardzo duże ilości wody, czy to do produkcji prowadzonej w ramach RHD, czy pojenia zwierząt (zgodnie z wymaganiami sanitarnymi – wody badanej).

Strona odwołując się do zapisów uchwały wskazała, że zgodnie z nimi na zmniejszenie wysokości opłat za odpady komunalne wpływa posiadanie dodatkowych wodomierzy (podliczników dla wody bezzwrotnej). Jednakże dodatkowe wodomierze posiadają tylko wsie, gdzie jest kanalizacja. W związku z tym, że wieś M. (w której zamieszkuje Strona) nie jest skanalizowana, nikt nie posiada dodatkowego wodomierza. Zdaniem Strony zakładanie dodatkowego wodomierza w warunkach, w jakich ona działa (przy RHD prowadzonej w domowej kuchni) przy jednoczesnym wykorzystywaniu wody do celów prywatnych, wydaje

się mało wiarygodne.

Strona nadmieniła, że odpady typowo rolnicze (opakowania po zbożach, siatki i sznurki) nie są odbierane przez gminę. Tym samym gmina nie ponosi kosztów związanych z ich wywozem. Odpady te we własnym zakresie Strona przewozi do Ekoportów znajdujących się w S. (brak bowiem takich punktów na terenie gminy). Odpady zwierzęce odbiera od Strony zakład utylizacyjny w Ś., odpady po produkcji serów utylizuje samodzielnie we własnej oczyszczalni ścieków, a odpady roślinne kompostuje (odpady rolnicze nie mogą bowiem być wyrzucane do odpadów komunalnych). Ponadto gospodarstwo Strony pozostaje pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. oraz Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w G..

Strona wyjaśniła, iż bardziej racjonalne, byłoby dodanie w § 1 uchwały ustępu

2 określającego maksymalną ilość m3 wody na takie gospodarstwo lub określenie stawki na mieszkańca nieruchomości. W tym zakresie Strona odwołała się do rozwiązania zastosowanego w gminie miejskiej, jaką jest S., gdzie różnicuje się opłaty

w ten sposób, że inne są stawki dla mieszkańców w zabudowie jednorodzinnej,

a inne dla mieszkańców bloków.

Strona podniosła również, że gmina nie przeprowadziła z mieszkańcami konsultacji na temat wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych. Temat śmieci pojawił

się w listopadzie na sesji nadzwyczajnej, a uchwałę podjęto w dniu [...] r. Strona podkreśliła, że tak późne podjęcie uchwały uniemożliwiło jej, innym rolnikom i mieszkańcom wsi montaż dodatkowych wodomierzy (podliczników) celem choć częściowego zmniejszenia opłat za odpady. Zaskarżona uchwała spowodowała, że rolnicy zapłacą nawet kilkadziesiąt razy więcej za odpady komunalne segregowane niż pozostali mieszkańcy gminy. Strona zakwestionowała, również argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu do uchwały, z której wynika że przyjęta metoda ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest najbardziej obiektywną metodą ustalania opłaty.

Zdaniem Strony brak w uchwale regulacji, która by uwzględniała gospodarstwa rolne, hodowlane i ogrodnicze. Tym samym jest to sprzeczne z celem nowelizacji ustawy z 2019 r. (ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2019.2010, t.j. ze zm.; dalej: "u.u.c.p.g." – uwaga Sądu).

W tym zakresie Strona wskazała na projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opublikowany w biuletynie informacji publicznej Prezesa Rady Ministrów i przytoczyła jego fragmenty.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł

o jej oddalenie.

Podał, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 oraz art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 6k ust. 1 w zw. z art. 6j ust. 1 i 2 u.u.c.p.g. Organ powołał się na § 1, § 3 oraz § 4 uchwały i w tym zakresie wyjaśnił, że w związku z przyznaniem przez ustawodawcę, radzie gminy dowolności w zakresie ustalenia metod opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (z pośród trzech dopuszczalnych metod) wybrano tę, o której stanowi art. 6j ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 u.u.c.p.g. Organ podkreślił, iż wybrana metoda jest zgodnie z panujący poglądem doktryny, uważana za najbardziej obiektywną metodę ustalania opłaty. Wcześniej obowiązująca (gdy Gmina była członkiem Związku Gmin [...]) metoda odnosząca się do liczby mieszkańców danej nieruchomości, powodowała nieprawidłowe rozliczanie kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami. Dochodziło bowiem do zaniżania danych o liczbie zamieszkujących nieruchomości.

Ponadto organ wskazał, że zaskarżona uchwała stanowiła przedmiot oceny przeprowadzanej przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w S..

W związku z tym organ nadzoru w dniu [...] r. wydał uchwałę nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności części uchwał Rady Gminy podjętych w dniu [...] r.: nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych oraz stawki tej opłaty oraz nr [...] w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przedmiotowe rozstrzygnięcie dotyczyło § 4 pkt 3, 4 i 6 uchwały nr [...]. Skutkiem powyższego było wydanie przez organ uchwały nr [...] z dnia [...] r. zmieniającej uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych oraz stawki tej opłaty. Zmiany nie dotyczyły jednak w żadnym zakresie argumentacji podniesionej przez Skarżącego w przedmiotowej skardze.

Organ odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, podniósł że uchwała jest aktem prawa miejscowego i została podjęta zgodnie z konstytucyjną zasadą, praworządności na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w u.s.g. i u.u.c.p.g. (w tym zakresie przytoczył treść art. 6k ust. 1 pkt 1, art. 6j ust. 1 i 2 u.u.c.p.g.).

Zdaniem organu podnoszone, przez Skarżącego argumenty mają charakter indywidualny, a nie powszechny. Natomiast uchwała zawiera normy postępowania dotyczące adresatów określonych generalnie i nie sposób w normach prawnych, które są generalne i abstrakcyjne uregulować wszystkie indywidualne przypadki.

Odnosząc się do zarzutu braku konsultacji z mieszkańcami w kwestii wyboru metody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ wskazał, że żaden przepis prawa nie nakładał na niego takiego obowiązku. Interesy mieszkańców są chronione przez przedstawicieli, tj. reprezentujących ich radnych.

Odpowiadając na zarzut zbyt krótkiego vacatio legis zaskarżonej uchwały, co uniemożliwiło zdaniem Skarżącego przygotowanie się do tej zmiany

(poprzez montaż dodatkowego wodomierza), organ wskazał w tym zakresie, że organ nie dopuścił się naruszenia prawa. Wskazał przy tym na przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U.2019.1461 ze zm.).

Na rozprawie w dniu [...] r. Skarżący podtrzymał skargę, a pełnomocnik organu stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę.

Dodatkowo pełnomocnik organu oświadczył, że wieś M. nie jest skanalizowana. Wskazał, że był realizowany projekt budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, ale nie podał szczegółów z zakresu jego realizacji. Oświadczył również, że jest wielce prawdopodobne, że część mieszkańców M. prowadzi gospodarkę ściekami w oparciu o szamba.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] z w a ż y ł, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019.2325; dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 5 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę

lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga złożona została w trybie art. 101 u.s.g. Stosownie do tego przepisu, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą

lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których

w niniejszej sprawie zaliczyć należy zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej oraz naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę

na uchwałę lub akt.

Przypomnieć zatem należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r.

w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych oraz stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...], poz. [...]) w części dotyczącej

jej § 1 i § 4 pkt 1. Sąd wskazuje, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej

w S. w dniu [...] r. wydało uchwałę nr [...]

w sprawie stwierdzenia nieważności części ww. uchwał oraz nr [...] w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przedmiotowe rozstrzygnięcie dotyczyło § 4 pkt 3, 4 i 6 uchwały

nr [...]. Skutkiem powyższego było wydanie przez organ uchwały

nr [...] z dnia [...] r. zmieniającej uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości zamieszkałych oraz stawki tej opłaty. Zmiany nie dotyczyły jednak

ww. uchwały w zaskarżonej części.

Uchwałę w sprawie metody ustalania opłata za wywóz nieczystości niewątpliwie należy zaliczyć do uchwał z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101

ust. 1 u.s.g., zważywszy, że w orzecznictwie i doktrynie przeważa szerokie pojęcie sprawy z zakresu administracji publicznej. Szerokie rozumienie pojęcia sprawy

z zakresu administracji publicznej zostało przyjęte w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 1994 r. W. 10/93 (OTK 1994 cz. II poz. 46). Według niej cała działalność komunalna wykonywana w formach publicznoprawnych i mająca na celu realizację zadań publicznych, mieści się w zakresie administracji publicznej,

a przez to może być poddawana kontroli sądu administracyjnego dokonywanej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2003 r., II SA 659/02, Wokanda 2003/6/35). Tym samym zdaniem Sądu zaskarżona uchwała, jako akt z zakresu administracji publicznej, może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.

Dalej Sąd zbadał, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny Skarżącego, co daje legitymację do wniesienia skargi. Zgodnie bowiem z treścią przywołanego

już art. 101 ust. 1 u.s.g., prawo do zaskarżania uchwały na jego podstawie przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawniania

lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., II OSK 790/12, Baza Orzeczeń LEX

nr 1212683, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84 i z dnia 16 września 2008 r., SK 76/06, OTK-A 2008/7/121). Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność

z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art.101 ustawy

o samorządzie gminnym wnoszona jest skarga (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04, Baza Orzeczeń Lex nr 151236; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA/2005/1/2).

Skarżący zamieszkały w [...] W. jest właścicielem nieruchomości jest objęty zakresem odziaływania ww. uchwały, a zatem posiada legitymację skargową w niniejszej sprawie, albowiem zaskarżona uchwała dotyczy bezpośrednio nałożonego na Skarżącego obowiązku ponoszenia opłaty w wysokości

w niej określonej.

Przechodząc zatem do istoty sporu w rozpoznawanej sprawie Sąd wskazuje,

że upoważnienie ustawowe dla tego rodzaju uchwały przewiduje przepis art. 6k u.u.c.p.g. i na tej podstawie została ona podjęta. Przepis art. 6k ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. zawiera ustawowe upoważnienia dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz do ustalenia stawki takiej opłaty. Zgodnie z kolei

z art. 6j ust. 1 w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata

za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:

1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub

2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub

3) powierzchni lokalu mieszkalnego

- oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.

W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

od gospodarstwa domowego (ust. 2 art. 6j). Ponadto Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty (ust. 2a art. 6j). W art. 6 k ust. 2a u.c.p.g. ustawodawca określił maksymalne stawki za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny, a w art. 6 k ust. 3 – w sposób nieselektywny.

Uznać zatem należy, że wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wybór metody ustalenia opłaty należy do rady gminy. Ponadto wskazać należy, że opłaty te są daninami publicznymi, ale niemającymi charakteru podatku (odróżnia je od podatku cecha odpłatności – por. wskazanego wyrok TK o sygn. K 7/12, pkt 3.4 uzasadnienia), do których stosuje się przepisy O.p. i do których pobierania

i określania właściwe są samorządowe organy podatkowe (prezydent, burmistrz i wójt - art. 6q U.c.p.g.). Opłaty mogą być przymusowo ściągnięte w drodze egzekucji administracyjnej od właściciela nieruchomości, zobowiązanego do ich ponoszenia

(art. 6b U.c.p.g.).

W myśl ww. uregulowań Sad zauważa, że zaskarżoną ww. uchwałą dokonano wyboru sposobu ustalania opłaty za wywóz odpadów wskazując, że opłata ta stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości w m3 oraz stawki opłaty ustalonej

w § 2 uchwały. Z kolei ilość zużytej wody, przyjmowanej jako składnik ustalenia wysokości opłaty, określono w § 4 pkt 1 jako średniomiesięczne zużycie wody za okres od 1 stycznia do 31 grudnia roku poprzedzającego złożenie deklaracji, ustalone

w oparciu o wodomierz główny. Przy czym jednocześnie uchwalono, że do ilości zużytej wody nie wlicza się ilości bezpowrotnie zużytej wody, której wielkość zużycia

na ten cel ustalana jest na podstawie dodatkowego wodomierza.

Mając na uwadze fakt, że ww. uchwała podjęta została dnia w dniu [...] r., weszła w życie [...] r. (zgodnie z brzmieniem jej § 6 uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], ogłoszona zaś została dnia [...] r.)

to uznać należy, że w przypadku jej adresatów, którzy złożą deklarację w [...] r., ilość wody przyjęta jako składnik metody ustalania wysokości ww. opłaty ustalona zostanie na podstawie danych dotyczących średniomiesięcznego zużycia wody za okres

od [...] r. – a zatem za okres, w którym ww. uchwała

nie obowiązywała.

Uwzględniając dodatkowo okoliczności, podnoszone przez Skarżącego

i przyznane przez organ, że na terenie obowiązywania ww. uchwały (obejmującym

m.in. M. , w których zamieszkuje Skarżący) znajdują się miejscowości nieskanalizowane uznać należy, że montowanie przez ich mieszkańców dodatkowego wodomierza celem ustalenia ilości wody zużytej bezzwrotnie, w latach poprzedzających wejście w życie ww. uchwały, zasadnie jawiło się jako bezcelowe. Sąd wskazuje dodatkowo, że jednocześnie część miejscowości objętych ww. uchwałą stanowią miejscowości o charakterze rolniczym, w związku z czym po pierwsze zużycie wody przez ich mieszkańców jest znacznie większe aniżeli przez mieszkańców działalności takiej nieprowadzących po drugie zaś ilość wody zużywanej bezpowrotnie, na cele związane z działalnością rolniczą, jest nieporównywalnie większa aniżeli w przypadku mieszkańców działalności takiej nieprowadzących.

Tym samym jako usprawiedliwiony jawi się wniosek, że adresaci prawa wynikającego z ww. uchwały, które weszło w życie [...] r., a którego skutki sięgają de facto wstecz, pozbawieni zostali – na skutek jego nieznajomości w [...] r. – możliwości dostosowania się do tych norm prawnych ponosząc równocześnie tego negatywne skutki, poprzez obowiązek zapłaty ww. opłaty w kwocie wielokrotnie wyższej aniżeli w sytuacji gdyby mieli możliwość do nowego prawa się dostawać (m.in. poprzez zamontowanie dodatkowego wodomierza ustalającego ilości bezpowrotnie zużytej wody).

Z powyższego jednoznacznie wynika, w ocenie Sądu, że w powyższych okolicznościach doszło do sytuacji, w której ww. uchwała, we wskazanym powyżej zakresie, de facto uzyskała moc wsteczną obejmując swoim oddziaływaniem również okres [...] r.

Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje zatem, że zakaz działania prawa wstecz stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażanej w art. 2 Konstytucji RP. Zasada niedziałania prawa wstecz, jest dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną dla organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych. Zasada niedziałania prawa wstecz, chociaż nie została wprost wyrażona

w Konstytucji, stanowi podstawową zasadę porządku prawnego w państwie, opartego na założeniu, że "każdy przepis normuje przyszłość, nie zaś przeszłość"

(v: uzasadnienie uchwały I OPS 1/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada

ta dla organów prawodawczych określa zakaz stanowienia norm prawnych, które nakazywałyby stosować nowo ustanowione normy prawne do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowo ustanowionych norm. Dlatego też w sytuacji,

w której akt prawny pogarsza dotychczasową pozycję prawną podmiotu jest

to dostateczna przesłanka do wykluczenia wstecznego działania tej normy.

Sąd zaznacza, że brak jest podstaw, aby określenie istotnego dla kwoty

ww. opłaty składnika warunkującego jej wysokość, mogło być regulowane w sposób dowolny, w oderwaniu od wartości, których przestrzeganie wyróżnia i legitymizuje organy władzy demokratycznego państwa prawa. Nie do przyjęcia jest sytuacja,

w której organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, regulując w drodze aktu prawa miejscowego przekazaną mu kwestię trybu ustalania i wysokości stawki

ww. opłaty, nie jest obowiązany przestrzegać zasad konstytucyjnych.

Sama zasada nieretroaktywności, jak niejednokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, nie ma charakteru absolutnego, jednak jej naruszenie może nastąpić wyjątkowo, ustępując innej zasadzie prawnokonstytucyjnej przy czym musi

być to usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami (vide: wyrok TK z dnia

3 października 2001 r. o sygn. akt K 27/01, publik. OTK ZU z 2001 r. nr 7, poz. 209). Takich okoliczności w rozpoznawanej sprawie ani nie dostrzegł Sąd, ani też nie wskazał organ. Nie należy przy tym zapominać, że zasada niedziałania prawa wstecz

ma na celu między innymi ochronę obywateli przed zaskakiwaniem ich przez organy państwa czy samorządu terytorialnego niekorzystnymi zmianami prawa, powodującymi niekorzystne dla obywatela skutki, co jak powyżej wykazano miało miejsce

w rozpoznawanej sprawie w powyżej wskazanym przez Sąd zakresie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonych zapisów ww. uchwały,

należy przypomnieć, że w poprzednio obowiązującym, na terenie Gminy W., stanie prawnym opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych ustalane były w oparciu o iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz ustaloną w uchwale stawkę opłaty.

Sąd ponownie podkreśla, że z powyższego wynika, że w stosunku do podmiotów składających deklaracje w [...] r. podstawą ustalania ww. opłaty będą wskaźniki zużycia wody za [...] r., w którym zaskarżona uchwała jeszcze nie obowiązywał. Fakt ten niewątpliwie negatywnie wpływa na sytuację osób, które wykorzystują wodę

dla celów prowadzonego gospodarstwa rolnego, a zatem bezzwrotnie a nie miały zamontowanych podliczników, o których mowa w ww. uchwale. Powyższe nakazuje przyjąć, że taki podmiot w sytuacji zużycia w [...] r. wody dla potrzeb

m.in. prowadzonego gospodarstwa rolnego został zaskoczony przez organ jednostki samorządu terytorialnego ustaleniem stawki ww. opłaty na innych zasadach

niż dotychczas i w konsekwencji pozbawiony został możliwości zastosowania

się do tego prawa, co w niekorzystny sposób wpłynie na wysokość uiszczanej przez niego opłaty, tj. opłata ta będzie niewątpliwie wyższa niż dotychczas. Takie działanie organu godzi w fundamentalną zasadę demokratycznego państwa prawa, zakazu retroakcji i ochrony zaufania, zaburzając poczucie bezpieczeństwa jednostek i godząc w ich możliwość racjonalnego planowania działań.

Sąd wskazuje jednocześnie, że skoro – jak przyznał Skarżący w treści skargi, założenie dodatkowych wodomierzy przez adresatów ww. uchwały jest jednak możliwe, to tym samym Sąd uznał, że w pozostałym zakresie zaskarżona uchwała jest zgodna

z prawem, co wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.

Jak bowiem zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, została

ona podjęta w ramach ww. delegacji ustawowej w związku z przyznaniem przez ustawodawcę, radzie gminy dowolności w zakresie ustalenia metod opłaty

za gospodarowanie odpadami komunalnymi (z pośród trzech dopuszczalnych metod)

i wybrano tę, o której stanowi art. 6j ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 u.u.c.p.g.

Odnosząc się do zarzutu zbyt krótkiego vacatio legis zaskarżonej uchwały, Sąd uznał, że – z wyłączeniem ww. zakresu - organ nie dopuścił się naruszenia prawa.

Jak bowiem zasadnie wskazał organ, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca

2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U.2019.1461 ze zm.) akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą wżycie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.

Powyższe stanowi o tym, że uchwała w zaskarżonej części, to jest w § 1 i § 4

pkt 1 w zakresie wskazanym w niniejszym rozstrzygnięciu została podjęta

z naruszeniem ww. zasady niedziałania prawa wstecz oraz powiązanych z nią zasad zaufania obywatela do państwa oraz ochrony interesów w toku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł

jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2. wyroku na podstawie

art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę [...]zł składa się równowartość wpisu sądowego ustalonego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu

w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.).