Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym spraw ze skarg R. O. 1. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia uszczerbku na zdrowiu 2. c/a Centralna Komisja Lekarska w przedmiocie naruszenia obowiązującego prawa p o s t a n a w i a odrzucić skargi

Pismem z 24 lutego 2017 r. R. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej skład orzekający w [...], opisane w rubrum postanowienia. Zaskarżonym orzeczeniem Centralna Komisja Lekarska skład orzekający w [...] utrzymała w mocy orzeczenie podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Komisji Lekarskiej w [...] z [...] października 2016 r. nr [...]. Komisja pierwszej instancji określiła, że nie stwierdza stopnia uszczerbku w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, pełnionej wcześniej przez skarżącego. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 294/17

Pismem z 18 marca 2017 r. R. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na rażące naruszenie prawa przez Centralną Komisję Lekarską skład orzekający w [...]. Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że prosił Przewodniczącego składu orzekającego o wskazanie sądu właściwego do rozpoznania środka zaskarżenia przysługującego od orzeczenia wydanego w dniu [...] stycznia 2017 r., bowiem pouczenie zawarte w orzeczeniu nie spełniało norm określonych przepisami prawa. Skarżący zaznaczył, że w efekcie złożył skargę w dwóch odpisach i zażądał nadania biegu skardze, zarówno w sądzie powszechnym jak i administracyjnym. Skarżący podkreślił, że to Przewodniczący składu orzekającego poprosił Skarżącego o przesłanie prawidłowo zaadresowanych skarg. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 293/17.

W jednobrzmiących odpowiedziach na obie skargi organ ograniczył się do wskazania, że przesyła skargę.

Postanowieniem z 18 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 293/17 Sąd zarządził połączenie sprawy o sygn. akt IV SA/Po 293/17 i sprawy o sygn. akt IV SA/Po 294/17 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i postanowił połączone sprawy prowadzić dalej pod sygn. akt IV SA/Po 293/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargi podlegają odrzuceniu. Sprawy, których dotyczą skargi nie mieszczą się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skarg uczynił (1.) orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, opisane w rubrum postanowienia, oraz (2.) naruszenie prawa polegające na nieprecyzyjnym wskazaniu sądu, właściwego do skontrolowania zaskarżonego orzeczenia.

Zaskarżone orzeczenie zapadło na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 z późn. zm., dalej jako u.k.l.). Wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.k.l., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia, ustawa ta określała zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje w sprawach:

1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej;

2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby;

3) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do pracy w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej, inspektorów i pracowników zatrudnionych w tych komórkach oraz kandydatów do pracy w wywiadzie skarbowym, a także pracowników wywiadu skarbowego;

4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby;

5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem;

6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm.) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach;

7) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób udzielających pomocy pracownikom wywiadu skarbowego w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, które w czasie udzielania tej pomocy lub w związku z jej udzielaniem poniosły uszczerbek na zdrowiu albo związku śmierci z tym zdarzeniem;

8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby;

9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej;

10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej;

11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1.

Sąd podziela jednolite stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że orzeczenia komisji lekarskich MSW można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienia go ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy z niej zwalniana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r., OSA 1/00; ONSA 2001/2/47). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Służbie Więziennej. Takie orzeczenia nie mają jednak samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno–rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. postanowienie WSA w Opolu z 17 marca 2017 r., II SA/Op 48/17 i przywołane tam orzecznictwo; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej NSA, dalej jako CBOSA).

W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył, skargą zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 294/17, orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej MSW skład orzekający w [...], utrzymujące w mocy orzeczenie komisji I instancji, o braku związku choroby będącej powodem niezdolności do służby, ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W niniejszej sprawie Sąd nie był zatem właściwy do kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie określenia związku schorzeń ze służbą i z tego powodu stwierdził niedopuszczalność skargi.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę postanowieniem, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy skargę zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 294/17 należało odrzucić.

Odnosząc się do skargi zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Po 293/17, w przedmiocie naruszenia zasad obowiązującego prawa, Sąd wskazuje, że skarżący zakwestionował prawidłowość pouczenia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu; pouczenia dotyczącego możliwości, sposobu i terminu zaskarżenia orzeczenia. Ze znajdującego się w aktach, zaskarżonego orzeczenia wynika, że pouczenie w nim zawarte dotyczyło obu ww. odrębnych grup orzeczeń komisji lekarskich MSW, i nie zostało sprecyzowane. Sąd administracyjny zaznacza jednak, że woli ustawodawcy, nie jest właściwy do oceny takiego postępowania komisji lekarskiej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 listopada 2013 r., II OSK 2783/13 i wskazane tam orzecznictwo; CBOSA). Skarg i wniosków dotyczą przepisy zawarte w Dziale VIII K.p.a. Działania normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym opisana skarga, złożona do Sądu, także powinna zostać odrzucona, również na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego.