Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 10 sierpnia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 49/21 o odrzuceniu skargi M.M. na bezczynność Starosty [...] w sprawie wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 49/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gdańsku odrzucił skargę M. M. na bezczynność Starosty [...] w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że M. M., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na bezczynność Starosty [...].

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z 12 kwietnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz wezwano do uiszczenia wpisu od skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, wezwano o udzielenie informacji, czy przed wniesieniem skargi strona skarżąca zwracała się z ponagleniem do organu.

Wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 kwietnia 2021 r. (vide: k. 16 akt), zatem 7-dniowy termin do usunięcia braków skargi oraz udzielenia odpowiedzi w kwestii ponaglenia upłynął w dniu 26 kwietnia 2021 r.

W odpowiedzi na wezwanie w dniu 19 kwietnia 2021 r. uiszczono wpis sądowy od skargi, a ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał numer PESEL skarżącej, jednakże nie ustosunkował się do kwestii złożenia ponaglenia.

Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro pomimo usunięcia innych braków formalnych od tego czasu ani pełnomocnik skarżącej ani sama skarżąca nie przedstawili dowodu w postaci pisma stanowiącego ponaglenie w rozumieniu art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm. – K.p.a.), co stanowi warunek formalny dopuszczalności skargi na bezczynność organu, zobligowany był, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) odrzucić skargę.

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożyła M. M., zaskarżając to orzeczenie w całości.

Postanowieniu zarzuca się naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 Ppsa poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona w niniejszej sprawie nie musiała przedstawiać dowodu w postaci pisma stanowiącego ponaglenie w rozumieniu art. 37 K.p.a. Mając na względzie wskazane zarzuty, skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu zażalenia podnosi się, że w niniejszej sprawie Starosta [...] zajął stanowisko w sprawie wniosku strony z 17 lutego 2021 r. o wyznaczenie dłuższego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pozwolenie na budowę. Zajęcie stanowiska miało formę pisemną, pismem z 1 marca 2021 r. Starosta [...] w sprawie [...] w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a. pozostawił bez rozpoznania wniosek strony z 28 września 2018 r. w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej budowę drewnianego pawilonu handlowego, przewidzianego do użytkowania na okres nie dłuższy od okresu trwałości, tj. 5 lat. Zdaniem strony żalącej się w takiej sytuacji, skoro pozostawienie podania bez rozpoznania w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a. jest uznawane za czynność materialno-techniczną, uznaje się, że jedynym narzędziem zwalczania sytuacji kiedy podanie o wszczęcie postępowania administracyjnego organ pozostawia bez rozpoznania, jest skarga na bezczynność. Żądanie uzupełnienia skargi o ponaglenie było niezasadne, tym samym nie występuje brak formalny skargi, mający skutkować jej odrzuceniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa).

Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 Ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Z art. 37 § 1 K.p.a. wynika natomiast, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 K.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Wskazane przepisy wskazują zatem, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty [...] M. M. powinna była wystąpić z ponagleniem, o jakim mowa w powołanym art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych skargi m. in. przez wskazanie czy skarżąca wyczerpała tryb określony w art. 37 § 1 K.p.a., zakreślając siedmiodniowy termin na jego wykonanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 19 kwietnia 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Skarżąca pomimo wezwania nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego uprzednie wniesienie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie.

W tej sytuacji WSA w Gdańsku co do reguły prawidłowo odrzucił skargę, z tym że błędnie jako podstawę takiego działania wskazano art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, z którego wynika, że skarga podlega odrzuceniu, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Prawidłowo należało powołać art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, z którego wynika, że skarga podlega odrzuceniu "jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne", tą inną przyczyną niedopuszczalności wniesienia skargi był brak wyczerpania trybu uprzedniego ponaglenia Starosty, mającego tkwić w bezczynności.

Odnosząc się do argumentów powoływanych w zażaleniu wskazać należy, że zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych (niż wskazanie adresu) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, nieuzasadnione pozostawienie podania bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej bezczynność polegającą na zaniechaniu wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do sądu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu 7 sędziów NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13 oraz stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 26 marca 2018 r., II OSK 3346/17, dostępne na stronach internetowych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Z tych względów zasadnie sąd pierwszej instancji zakwalifikował przedmiotową skargę jako skargę na bezczynność Starosty [...]. Wskazany zatem przez skarżącą przedmiot zaskarżenia podlega bowiem kognicji sądu administracyjnego, gdyż na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, niemniej, jednym z warunków formalnych jej rozpatrzenia meriti jest uprzednienie wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopniem, jako wyczerpanie środka zaskarżenia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 zw. art. 197 § 1 i 2 Ppsa oddalił zażalenie.