Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Skoczylas sędzia NSA Wojciech Kręcisz sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzmykowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 241/24 w sprawie ze skargi M. G. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu w przedmiocie wykreślenia z ewidencji kierowców punktów karnych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 241/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. G. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu w przedmiocie odmowy usunięcia z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego wpisów punktów przypisanych za popełnione naruszenia przepisów ruchu drogowego.

W skardze kasacyjnej M. G. zaskarżył ww. wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Nadto, pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniosła o zasądzenie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm prawem przepisanych, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w części, ani w całości.

Na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej - p.p.s.a.), skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji w toku postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z:

1) art. 9, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 572, dalej - k.p.a.), polegającym na zaniechaniu udzielenia stronie wyczerpującej informacji o przysługujących jej środkach kwestionowania dokonanych pomiarów prędkości i wpisów do ewidencji oraz na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym prawidłowości urządzeń pomiarowych oraz posiadania przez funkcjonariuszy Policji stosownych uprawnień do obsługi tych urządzeń;

2) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zaakceptowania stanowiska organu co do technicznego charakteru wpisu punktów karnych i braku jego podlegania kontroli sądowej, bez przeprowadzenia wszechstronnej oceny legalności zaskarżonej czynności w świetle art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz bez odniesienia się do argumentów skargi dotyczących wadliwości podstaw faktycznych i prawnych dokonanych wpisów.

Na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251, dalej – P.r.d.) w zw. z § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488, dalej - rozporządzenie) oraz art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wpisanie do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego określonej liczby punktów karnych oraz odmowa ich usunięcia ma wyłącznie charakter techniczny, a organ prowadzący ewidencję nie ma kompetencji do badania prawidłowości i podstawy dokonanych wpisów, mimo że wskazane przepisy nakładają na Komendanta Wojewódzkiego Policji obowiązek prawidłowego prowadzenia ewidencji, w tym usuwania z niej wpisów niezgodnych z prawem lub dokonanych przy braku podstaw faktycznych i prawnych.

Argumentacja na poparcie zarzutów została wskazana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna nie wniosła o jej przeprowadzenie.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu w sprawie odmowy usunięcia z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego wpisów punktów przypisanych za popełnione naruszenia przepisów ruchu drogowego orzekł, że nie jest ona niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że nie zaistniała sytuacja, w której organ byłby zobligowany do usunięcia z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego wpisów punktów przypisanych za popełnione naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do próby wykazania, że powinnością organu, jak również Sądu I instancji jest badanie prawidłowości i podstawy nie tylko prawnej, ale i faktycznej dokonanych w ewidencji wpisów, czego zaniechanie doprowadziło do utrzymania wadliwych wpisów.

Przed przystąpieniem do oceny zarzutów kasacyjnych wyjaśnić należy, że ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, o której mowa w art. 130 ust. 1 P.r.d., jest wykazem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. W sytuacji, gdy określonemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia ewidencji, rejestru czy innego wykazu, przy braku odmiennych postanowień w tym zakresie, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji (vide: wyrok NSA z dnia 16 listopada 2018 r., I OSK 221/17, CBOSA). Zgodnie z art. 130 ust. 1 P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym doszło do popełnienia przez skarżącego wykroczeń drogowych będących podstawą przypisania punktów, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 p.r.d.). Należy także zauważyć, iż przepis art. 130 P.r.d., pomimo tego, że został uchylony przez art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2025 r., poz. 1226, dalej – u.k.p.) z dniem 4 czerwca 2018 r., to jednak stosuje się go do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130, a to zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957). Wypada także zauważyć, iż sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, które z dniem 4 czerwca 2018 r. utraciło moc na skutek utraty mocy obowiązującej podstawy prawnej, zgodnie z art. 125 pkt 13 i pkt 16 u.k.p., jednakże zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przepisy rozporządzenia stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 P.r.d.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotnego znaczenia przypisać należy treści § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którą organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Jako że skarżący w okresie od lipca 2014 r. do lipca 2015 r. kilkukrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 28 punktów karnych, wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, na wniosek Komendanta Policji, zostały wydane decyzje o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne oraz kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Brak informacji o uzyskaniu pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skarżącego stanowi negatywną przesłankę do podjęcia przez organ czynności, polegających na wykreśleniu punktów karnych z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego. Trafnie zatem Sąd I instancji ocenił działanie organu w tym zakresie jako prawidłowe.

Autor skargi kasacyjnej w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie podważył skutecznie ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy, mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Motywem przewodnim skargi kasacyjnej stało się bowiem forsowanie tezy o obowiązku badania prawidłowości działania i używania urządzeń pomiarowych oraz posiadania przez funkcjonariuszy Policji stosownych uprawnień do obsługi tych urządzeń. Odnosząc się zatem do zarzutu sformułowanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, należy uznać go za chybiony i wyjaśnić, że przedmiotem kontroli w postępowaniu przed sądem administracyjnym w ramach prawidłowości dokonanych wpisów może być wyłącznie zbadanie, czy punkty wpisane zostały do ewidencji adekwatnie do stwierdzonych naruszeń, nie zaś weryfikacja zasadności przypisania sprawcy popełnienia konkretnego wykroczenia czy przestępstwa. W tym znaczeniu trafnie wskazał Sąd I instancji, że wpisanie do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego określonej liczby punktów karnych ma wyłącznie charakter techniczny. Organ prowadzący ewidencję, mimo że spoczywa na nim obowiązek prawidłowego jej prowadzenia, w przypadku wpisu punktów związanych z popełnieniem wykroczenia polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości nie dokonuje weryfikacji uprawnień funkcjonariuszy Policji do dokonywania pomiarów prędkości, okoliczności te nie podlegają również kontroli sądu administracyjnego jak tego oczekuje skarżący kasacyjnie. W konsekwencji, przy wydawaniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie mógł się dopuścić naruszenia art. 130 ust. 1 P.r.d. w zw. z § 3 i § 4 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego oraz art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł także, że na organach administracji publicznej, zgodnie z art. 9 k.p.a., ciąży obowiązek udzielania stronom wyczerpujących informacji co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, tymczasem nie uzyskał on rzetelnej informacji o możliwościach kwestionowania legalności pomiaru prędkości oraz dopuszczalności zaskarżenia samej czynności wpisu do ewidencji, co skutkowało w praktyce utrzymaniem w obrocie prawnym wpisów punktów karnych opartych na wątpliwej podstawie faktycznej. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że obowiązki informacyjne nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., II GSK 1507/12, z dnia 16 stycznia 2019 r., II GSK 1890/18 z dnia 3 marca 2022 r., II GSK 1544/18).

Nie mógł również wywołać oczekiwanego rezultatu w postaci uwzględnienia skargi zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. została poddana kontroli sądowoadministracyjnej, a kryterium kontroli stanowiła zgodność z przepisami prawa. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał w niniejszej sprawie kontroli albo że zastosował środki, których ustawa nie przewiduje, czy też ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi nie może stanowić o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Jako że skarga kasacyjna nie okazała się usprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.