II SAB/Go 23/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-04-02	
Data wpływu	2025-02-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Jacek Jaśkiewicz
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Sławomir Pauter /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	III OSK 1285/25	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902;  art. 1, art. 6 ust. 2, art. 13; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935;  art. 149, art. 200, art. 205; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Komisarza Wyborczego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Komisarza Wyborczego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego J. K. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Komisarz Wyborczy w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Komisarza Wyborczego w [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
W dniu [...] listopada 2024 r. J. K. złożył drogą elektroniczną do Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmującej dokument będący pisemnym zrzeczeniem się Pani E. C. mandatu radnej Rady Miejskiej w [...] IX kadencji i przesłanie zeskanowanego dokumentu na adres mail.

W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] listopada 2024 r. Komisarz Wyborczy w [...] poinformował wnioskodawcę, że w jego ocenie oraz w świetle stanowiska wyrażonego przez Państwową Komisję Wyborczą, oświadczenie radnej o zrzeczeniu się mandatu, nie stanowi informacji publicznej, a stanowi prywatne oświadczenie osoby fizycznej, natomiast postanowienie w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnej zostało wydane przez Komisarza Wyborczego w dniu [...] listopada 2024 r., nr postanowienia [...] i opublikowane w biuletynie informacji publicznej oraz w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Następnie w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r. strona zakwestionowała stanowisko organu. Organ zaś poinformował wnioskodawcę, iż sprawa została przekazana do Państwowej Komisji Wyborczej, celem uzyskania oficjalnego stanowiska organów wyborczych w przedmiocie udostępniania oświadczeń radnych o zrzeczeniu się mandatu radnego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. Komisarz Wyborczy w [...], podtrzymał prezentowane przez siebie stanowisko, stwierdzając brak podstaw do udostępnienia wnioskowanych informacji. Komisarz Wyborczy wskazał, iż informacja żądana przez stronę nie stanowi informacji publicznej w świetle zapisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej. Komisarz Wyborczy w swym piśmie zwrócił uwagę, iż pisemne oświadczenie radnego o zrzeczeniu się mandatu, stanowi oświadczenie woli osoby fizycznej o zrzeczeniu się funkcji publicznej, którego konsekwencją jest wydanie przez komisarza wyborczego postanowienia o wygaśnięciu mandatu radnego. Oświadczenie składane przez radnego nie jest bowiem związane z pełnioną funkcją, lecz jest prywatną decyzją osoby fizycznej o zaprzestaniu pełnienia danej funkcji.

Wobec powyższego J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Komisarza Wyborczego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej, jako: "MPPOIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

2) art 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

3) art. 10 ust 1 w zw. z art 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.

Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone dotychczas w pismach kierowanych do skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż skarga została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.

Tytułem wstępu należy zaznaczyć, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., czy też (w poprzednio obowiązującym stanie prawnym) uprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (wyroki NSA z 30 listopada 2011 r., I OSK 1991/12, z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05; postanowienie NSA z 23 kwietnia 2010 r., I OSK 646/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w

art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekając, że organ dopuścił się bezczynności sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiot tak rozumianej kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawi stanowiła bezczynność, której zdaniem skarżącego dopuścił się Komisarz Wyborczy w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż procedurę dostępu do informacji publicznej, jako rozwinięcie prawa określonego w art. 61 Konstytucji RP, reguluje u.d.i.p., która określa prawo do informacji publicznej, a także zasady i tryb jej udostępniania.

Z przepisów u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej odbywa się na wniosek i winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego u.d.i.p. a zatem zarówno wtedy, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki: - nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), albo - nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Z bezczynnością organu mamy także do czynienia, gdy podmiot zobowiązany, stwierdza że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach u.d.i.p., o czym informuje wnioskodawcę w piśmie (por. wyroku NSA z dnia 27 października 2020 r., I OSK 2266/19, i z dnia 3 marca 2020 r. I OSK 3513/18). Przy czym w sytuacji gdy organ, do którego skierowano wniosek uznaje, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, skarga na bezczynność organu jest sposobem na zweryfikowanie poglądu co do charakteru tej informacji (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., I OSK 916/12).

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Ocena zasadności skargi sądowoadministracyjnej w sprawie dotyczącej bezczynności w udzieleniu informacji publicznej zależy od w pierwszej kolejności ustalenia czy określony podmiot odpowiada cechom instytucji zobowiązanych mocą ustawy do ich udzielenia, a więc czy jest to jeden z podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz od tego czy informacja, której skarżący żądał, posiada walory informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do Komisarza Wyborczego w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obejmującej dokument będący pisemnym zrzeczeniem się Pani E. C. mandatu radnej Rady Miejskiej w [...] IX kandencji w postaci skanu tego dokumentu.

Prawo do zrzeczenia się mandatu przez radnego przewiduje treść art. 383 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 356, dalej jako K.w.). Zgodnie z jego treścią wygaśniecie mandatu radnego następuje w przypadku pisemnego zrzeczenia się mandatu. Wygaśnięcie mandatu radnego z dniem wystąpienia w/w przyczyny stwierdza niezwłocznie komisarz wyborczy w drodze postanowienia. Postanowienie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 383 § 2a K.w.).

Nie było kwestionowane na gruncie rozpoznawanej sprawy, iż Komisarz Wyborczy w [...], będący organem, do którego skarżący skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej, mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.d.i.p. Zgodnie z art. 152 § 1 K.w. komisarz wyborczy jest stałym organem wyborczym, czyli podmiotem administrującym sprawami wyborczymi. W myśl art. 166 § 2 K.w. komisarz wyborczy jest pełnomocnikiem Państwowej Komisji Wyborczej wyznaczonym na obszar stanowiący województwo lub część jednego województwa, a jego zadania określone zostały w treści art. 167 K.w. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż z akt sprawy wynika, iż skarżony w przedmiotowej sprawie Komisarz wyborczy jest w posiadaniu spornego dokumentu, a ponadto podał, że postanowienie o wygaśnięciu mandatu radnej zostało przez niego wydane w dniu [...] listopada 2024 r.

Natomiast kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowiła ocena czy żądany przez skarżącego dokument objęty wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej tj. pisemne zrzeczenie się mandatu przez radną Rady Miejskiej w [...], stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i czy podlega udostępnieniu w trybie tejże ustawy.

Jeśli chodzi o pojęcie informacji publicznej to w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że ma ono szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 w pkt 1-5 u.d.i.p., gdzie ustawodawca wymienił rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności".

Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Za informację publiczną uznaje się zatem każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Podkreśla się, iż u.d.i.p. jak i samo prawo do takiej informacji ma służyć obywatelom do uzyskania wiedzy o działaniach organów władzy publicznej i osób wykonujących funkcje publiczne. Umożliwia to monitorowanie takich działań i ewentualną społeczną reakcję na powstające nieprawidłowości. Obywatele mają też prawo do poznania mechanizmów podejmowania decyzji, które się do nich odnoszą, bo wiedza o otaczającej ich rzeczywistości jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania we współczesnym świecie.

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii spornej opisanej powyżej stanowiło jednoznaczne sformułowanie przez skarżącego żądania udostępnienia informacji publicznej w postaci skanu konkretnego dokumentu tj. pisemnego zrzeczenia się radnej mandatu w Radzie Miejskiej.

Jak już wcześniej wspomniano w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. znajduje się przykładowy katalog informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, gdzie w pkt 4 ustawodawca wskazał, iż obejmuje on dane publiczne, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.

Warto zwrócić uwagę, że w w/w zakresie mowa o udostępnieniu treści i postaci dokumentów urzędowych, a zatem podmioty publiczne zobowiązane są do udostępnienia kopii w tradycyjnej papierowej formie lub w formie odwzorowania elektronicznego (skan).

Przy czym jednocześnie ustawodawca w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. określił definicję samego ,,dokumentu urzędowego". Zgodnie z którą jest nim treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 2 u.d.i.p. wynikają zatem istotne ograniczenia. Dostępne jako informacja publiczne w zakresie treści i postaci są bowiem wyłącznie dokumenty urzędowe spełniające przesłanki cytowanej powyżej definicji ustawowej. Oznacza to, że jeżeli określony dokument ma charakter dokumentu urzędowego zawierającego informację publiczną, w rozumieniu u.d.i.p. to generalnie podlega on, w tym jego postać, udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

Należy jedynie dodać, iż poza dokumentami urzędowymi na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia jeszcze z dokumentami prywatnymi oraz dokumentami wewnętrznymi, których postać nie podlega udostępnieniu. W przypadku dokumentu prywatnego należy wyraźnie oddzielić treść informacji od jej nośnika. Dokument prywatny może bowiem zawierać w sobie zarówno dane mające charakter publiczny, jak i informacje pozbawione tego waloru. Udostępnieniu będzie podlegała zatem jedynie treść informacji publicznej w nim zawartej, nie zaś sama postać takiego dokument (por. wyroki NSA z 14 lipca 2021 r., III OSK 3201/21, z 22 listopada 2019 r., I OSK 1520/18, z 26 stycznia 2018 r., I OSK 814/16, oraz z 27 czerwca 2017 r., I OSK 2807/15).

Nie zawsze ocena czy dany dokument posiada charakter urzędowy jest prosta, na tym tle wielokrotnie powstawały spory obejmujące różne stany faktyczne, rozstrzygane przez sądy administracyjne. Istotna jest w tym przypadku rzetelna analiza z punktu widzenia ustawowych przesłanek opisanych powyżej.

Dokonując takiej analizy na gruncie przedmiotowej sprawy należy zatem, mając na uwadze treść cyt. art. 6 ust. 2 u.d.i.p., kolejno stwierdzić, iż niewątpliwie pisemne zrzeczenie się mandatu radnego w trybie art. 383 § 1 K.w. to oświadczenie woli, które zostało utrwalone na piśmie i podpisane. Radny rady gminy podpisujący zrzeczenie się mandatu jest zaś z pewnością funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Zgodnie bowiem z art. 115 § 3 pkt 2 Kodeksu karnego radny został wprost zaliczony do grona funkcjonariuszy publicznych. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że wykonywanie mandatu radnego rady gminy jest sprawowaniem funkcji publicznej. Ponadto zrzeczenie się mandatu radnego zostało skierowane do Komisarza wyborczego w [...], który w reakcji na to wydał postanowienie o wygaśnięciu mandatu radnego.

W ocenie Sądu należy także stwierdzić, iż oświadczenie o zrzeczeniu się mandatu zostało sporządzone przez radną w ramach przysługujących jej kompetencji. W tym przypadku bowiem radna skorzystała z przysługującego jej prawa do zrzeczenia się mandatu radnego, przewidzianego w art. 383 § 1 K.w. Należy uwzględnić, iż mimo wszystko oświadczenie zostało złożone jako przez osobę pełniącą funkcję radnego i z pełnieniem tej funkcji było związane.

Nie można pominąć przy tym, że stosunek prawny jaki powstaje w wyniku wyborów z radnym ma z całą pewnością charakter publicznoprawny. Stosunek prawny wynikający z mandatu nie jest stosunkiem cywilnoprawnym, ale publicznoprawnym (por. wyrok NSA z dnia 7 października 20202 r., II OSK 1835/20). Natomiast zrzeczenie się mandatu radnego kształtuje nową sytuację prawną, powodując rozwiązanie stosunku publicznoprawnego powstałego w drodze wyboru.

Jeżeli określona informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją, a tak jest w przedmiotowej sprawie, to należy uznać, że – co do zasady - stanowi ona informację publiczną.

Podnieść ponadto należy, że funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym (tak WSA w Poznaniu w wyroku z 10.11.2015 r., IV SA/Po 134/15). Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Przez pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną należy więc rozumieć osoby pełniące takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem szeroko rozumianych decyzji dotyczących innych podmiotów (zob. wyrok NSA z 8.07.2015 r., I OSK 1530/14 i powołany tam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20.03.2006 r., K 17/05).

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, iż objęty wnioskiem skarżącego dokument w postaci pisemnego zrzeczenia się mandatu radnej Rady Miejskiej w [...], złożonego w trybie art. 383 § 1 K.w. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., a objęta wnioskiem skarżącego z 13 listopada 2024 r. (data złożenia do organu) informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Zdaniem Sądu nie można podzielić stanowiska organu, że oświadczenie zawarte w pisemnym zrzeczeniu się mandatu radnego stanowi dokument prywatny. Organ w lakonicznym uzasadnieniu swojego stanowiska, przede wszystkim w piśmie z dnia [...] grudnia 2024 r., powołał się wyłącznie na to, że dokument ten jest oświadczeniem woli osoby fizycznej o zrzeczeniu się funkcji publicznej i nie jest związane z pełnieniem funkcji radnego (wykonywaniem zadań funkcjonariusza publicznego), a stanowi prywatną decyzję. W tym zakresie organ przywołał fragment komentarza do art. 383 K.w. A. Kisielewicz, J. Zbieranek (...) z 2018 r., w którym podano, iż odmowa złożenia ślubowania i zrzeczenie się mandatu radnego są z pewnością oświadczeniami woli składanymi przez osobę fizyczną. Jednak Sąd zwraca uwagę, iż powyższe twierdzenie po pierwsze nie prowadzi do wniosku, iż samo zrzeczenie się mandatu stanowi dokument prywatny, a po drugie cytowany przez organ fragment odnosił się do kwestii rozważanej przez komentatorów wad oświadczenia woli, a przede wszystkim możliwości cofnięcia takiego oświadczenia woli, w sytuacji bowiem radnego nie mamy bowiem do czynienia ze stosunkiem cywilnoprawnym podlegającym normom Kodeksu cywilnego.

Mimo wszystko zrzeczenie się mandatu radnego, choć stanowi następstwo decyzji tej osoby, to jest związane ze sferą działalności publicznej tej osoby jako funkcjonariusza publicznego, jest przykładem skorzystania z przysługującego mu jako radnemu prawa do rezygnacji z pełnienia tej funkcji i zakończenia nawiązanego w drodze wyborów stosunku publicznoprawnego. Zatem dokument w postaci zrzeczenia się mandatu radnego zawiera informację publiczną, gdyż odnosi się do publicznej sfery działalności podmiotu sprawującego dotąd funkcję radnego.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, że Komisarz Wyborczy w [...] pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia objętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2024 r. informacji publicznej dotyczącej skanu dokumentu pisemnego zrzeczenia się przez radną rady Miejskiej w [...] mandatu. W świetle powyższych rozważań, skarga podlegała uwzględnieniu w zakresie obejmującym żądanie rozpoznania przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I sentencji wyroku).

Jednocześnie stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Określenie to oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe.

W niniejszej sprawie nie zachodził przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego bądź złej woli organu, które można byłoby rozpatrywać jako wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, jak również celowego działania czy uporczywego zaniechania. Nie ma też podstaw do stwierdzenia zaistnienia dotkliwych skutków społecznych bądź indywidualnych uzasadniających uznanie dopuszczenia się przez organ bezczynności w stopniu rażącym. W ocenie Sądu bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie nosiła cech całkowicie lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p., lecz wynikała z odmiennej interpretacji zastosowanej przez organ. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu od skargi (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 535).