![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych, Przejęcie mienia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę, I OSK 1549/17 - Wyrok NSA z 2019-04-12, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I OSK 1549/17 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2017-06-28 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/ Ewa Kręcichwost - Durchowska Teresa Zyglewska /sprawozdawca/ |
|||
|
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych | |||
|
Przejęcie mienia | |||
|
I SA/Wa 1529/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-02-16 | |||
|
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi | |||
|
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 1990 nr 16 poz 95 art. 5 ust. 1, art. 36 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 138 § 1 pkt. 3, art. 138 § 1 i 2, art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichowst-Durchowska Protokolant st. asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1529/15 w sprawie ze skargi Rady Sołeckiej Wsi [...] i Sołtysa Wsi [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. |
||||
|
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1529/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi Rady Sołeckiej Wsi [...] i Sołtysa Wsi [...] uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego odwołania Radcy Sołeckiej od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]. Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2006 r. Rada Sołecka wsi [...] i Sołtys [...] wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1954 r., Nr [...] w częściach, w których parcele gruntowe o powierzchni [...] ha stanowiące własność i dobro wspólne wsi [...] miały przejść na własność Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na brak legitymacji Rady Sołeckiej wsi [...] i Sołtysa [...] do złożenia wniosku. W wyniku rozpoznania odwołania od wskazanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy wyżej wymienioną decyzję. Na powyższą decyzję Rada Sołecka oraz Sołtys wsi [...] złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Po rozpoznaniu powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 337/07 uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2006 r. oraz z dnia [...] stycznia 2007 r. wskazując, że organ w sposób niewystarczający wyjaśnił interes prawny stron do występowania w postępowaniu administracyjnym. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało Wojewodzie Małopolskiemu według właściwości przedmiotowy wniosek. Wojewoda Małopolski rozpoznając wniosek decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Rady Sołeckiej wsi [...] i Sołtysa [...] stwierdzając, że orzeczenie, którego stwierdzenia nieważności żądają wnioskodawcy nie dotyczy ich interesu prawnego. Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie nie dotyczy nieruchomości, które zdaniem wnioskodawców stanowiły własność i dobro wspólne wsi [...], a w związku z tym zarówno Radzie Sołecka, jak i Sołtysowi [...] nie przysługuje przymiot strony na podstawie art. 28 k.p.a. Z powyższą decyzją nie zgodzili się Rada Sołecka wsi [...] oraz Sołtys wsi [...] wskazując, że skoro nieruchomości objęte LWh [...] i LWh [...] gm. Kat. [...] nie zostały przejęte na własność Skarbu Państwa, to orzeczenia z dnia [...] stycznia 1954 r. oraz z dnia [...] czerwca 1950 r. nie dotyczą tych nieruchomości stąd też zasadnym jest wszczęcie postępowania celem wykreślenia z Księgi Wieczystej nr [...] tych orzeczeń. W wyniku odwołania Rady Sołeckiej wsi [...] oraz Sołtysa wsi [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] uchylającą decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2010 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomimo związania stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 337/07 nie przeprowadziło postępowania zgodnie ze wskazówkami tego Sądu. W kwestii zaś umorzenia postępowania Minister wskazał, że Wojewoda nie był organem właściwym do badania zasadności wniosku Rady Sołeckiej i Sołtysa [...] w związku z czym postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Skargę na wskazaną wyżej decyzję Ministra, złożyli Rada Sołecka wsi [...] i Sołtys [...]. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1109/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Rady Sołeckiej wsi [...] stwierdzając, iż nie ma ona kompetencji do działania w imieniu Sołectwa. Następnie wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] uznając, że Wojewoda Małopolski był organem właściwy do rozpoznania sprawy. Jednocześnie Sąd zobligował organ odwoławczy do rozpatrzenia czy przywołane w odwołaniu orzeczenia z 1950 r. nie stanowi wniosku o wszczęcie odrębnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności innego aktu administracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wskazał, że przesłanką wydania decyzji umarzającej postępowanie jest bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego zatem skoro organ stwierdził, że wnioskodawca nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. zasadnym było wydanie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Organ podkreślił, że sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy, zebranie wiejskie organem uchwałodawczym, sołtys zaś jest organem wykonawczym. Wskazał, że działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, która nie ma samodzielnych kompetencji i jest jedynie podmiotem doradczym oraz opiniodawczym, natomiast nie jest uprawniona do reprezentowania sołectwa na zewnątrz. Zatem w jego ocenie, do wniesienia skargi i reprezentowania na zewnątrz sołectwa uprawniony jest sołtys działający na podstawie uchwały zebrania wiejskiego. Minister wskazał, że w ustawie o samorządzie gminnym brak jest regulacji prawnej przyznającej sołectwom, dzielnicom i osiedlom prawo do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym na zasadach ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wyłącza możliwość przyznania tym jednostkom pomocniczym gminy pozycji podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę wnieśli Rada Sołecka wsi [...] oraz Sołtys wsi [...] wnieśli skargę wskazując, że organ błędnie przyjął, iż odwołanie Sołectwa pochodzi jedynie od Rady Sołeckiej a nie od Sołtysa i Rady Sołeckiej. Wskazano również na naruszenie art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (t. j. Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139) oraz art. 38 ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 190), które gwarantują nienaruszalność przysługujących dotychczas praw własności mieszkańcom gromad. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że wskazując konkretną przyczynę umorzenia postępowania odwoławczego organ zobowiązany jest mieć na uwadze treść art. 105 k.p.a. Wskazał, że organ decyzją z dnia 4 maja 2010 r. nie rozstrzygnął merytorycznie o żądaniu Rady Sołeckiej przyjmując, że nie jest istotne kto (Rada Sołecka Wsi [...], Sołtys [...], poszczególni mieszkańcy [...]) występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1954 r. o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, skoro objęte wnioskiem nieruchomości uwidocznione w Iwh [...] i Iwh [...] gm. kat. [...] nie zostały przejęte kwestionowanym orzeczeniem. Zatem zdaniem Sądu, organ I instancji przyjął, że Rada Sołecka ma przymiot strony w tym postępowaniu, bowiem nie wydał postanowienia o odmowie dopuszczenia w tym charakterze do udziału w sprawie, a decyzja z dnia [...] maja 2010 r. została doręczona Radzie Sołeckiej. Dalsze działania organów doprowadziły natomiast do sytuacji, w której organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania (doręczył przy tym decyzję Radzie Sołeckiej) a organ II instancji ocenił, na etapie postępowania odwoławczego, że Rada Sołecka nie miała przymiotu strony w toku całego postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu jeżeli w danej sprawie administracyjnej strona nie ma interesu prawnego, to ma ten interes we wszczęciu postępowania kontrolnego dotyczącego orzeczenia, które o tym stanowi zatem strona ta ma możliwość zaskarżenia tego orzeczenia. Skoro zatem decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. zakończyła postępowanie dla Rady Sołeckiej to nabyła ona prawo do złożenia skargi od wskazanej decyzji, która umożliwi merytoryczną kontrolę tej decyzji niezależnie od tego czy Rada ma interes prawy w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia v stycznia 1954 r. czy też nie. Ponadto Sąd wskazał, że jedynie przesłanki dotyczące bezprzedmiotowości postępowania, które pojawiły się na etapie postępowania przed organem II instancji uprawniają ten organ do umorzenia postępowania odwoławczego. Zatem w niniejszej sprawie skoro organ uznał, że Rada Sołecka nie była stroną od początku postępowania, powinien był stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji. Jednocześnie Sąd podniósł, że zgodnie z art. 29 k.p.a. stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej a zatem również jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej wyodrębnione organizacyjnie w samorządzie terytorialnym. Skoro zatem w myśl art. 36 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym organami Sołectwa jako jednostki pomocniczej w gminie jest zebranie wiejskie (jako organ uchwałodawczy) i sołtys jako organ wykonawczy to przyjąć należy, że sołectwo jest jednostką wyodrębnioną organizacyjnie w samorządzie terytorialnym, a organem właściwym do wniesienia w jego imieniu skargi jest sołtys na podstawie uchwały zebrania wiejskiego. Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia złożył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), dalej jako k.p.a., wyrażające się w błędnym przyjęciu, że w sytuacji gdy organ doszedł do przekonania, iż Rada Sołecka Wsi [...] nie była od początku stroną postępowania, powinien w tej części stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji, a nie wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, podczas gdy w postępowaniu odwoławczym nie jest dopuszczalne wydanie przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia spoza katalogu określonego w art. 138 k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania wyrażającego się w przyjęciu przez Sąd, że jeśli organ administracji doszedł do przekonania, że Rada Sołecka nie była stroną od początku postępowania administracyjnego, powinien w tej części stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy w postępowaniu odwoławczym nie jest dopuszczalne wydanie przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia spoza katalogu określonego w art. 138 k.p.a., co w konsekwencji uniemożliwia wykonanie wyroku; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., wyrażające się w bezpodstawnym przyjęciu, że przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. daje możliwość umorzenia postępowania jedynie wówczas, gdy przesłanka bezprzedmiotowości postępowania pojawi się na etapie postępowania odwoławczego, podczas gdy samo skierowanie decyzji do określonego podmiotu i następnie wniesienie przez ten podmiot odwołania nie konwaliduje braków podmiotu w zakresie zdolności do bycia stroną postępowania administracyjnego i nie powoduje, że podmiot ten zyskuje interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w prowadzonym postępowaniu, zatem zachodzą podstawy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi wnoszę oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zaś katalog rozstrzygnięć, jakie może podjąć organ drugiej instancji, został określony w art. 138 k.p.a. Zatem wbrew twierdzeniom Sądu niemożliwe jest wydanie w postępowaniu odwoławczym orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji organu pierwszej instancji, chociażby tylko w części. Skarżący kasacyjnie zauważył, że nie może w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 k.p.a. gdyż przepis ten nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu odwołań od decyzji organu I instancji a zatem nie mógł stanowić podstawy do rozstrzygnięcia. W jego opinii, Sąd wbrew przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a., przesądził o merytorycznej treści decyzji organu II instancji nakazując organowi wydanie określonego rozstrzygnięcia. Skarżący kasacyjnie wskazał, że rada sołecka stanowi jednostkę wspomagającą działalność sołtysa w związku z czym nie może reprezentować sołectwa na zewnątrz, a zatem samo doręczenie jej decyzji organu I instancji nie mogło uczynić z niej strony postępowania. Skoro zaś organ ustalił, że Rada Sołecka nie jest stroną postępowania zobowiązany był umorzyć postępowanie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Sołtys wsi [...], Rada Sołecka oraz mieszkańcy wsi [...] wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że zarówno Rada Sołecka, Sołtys jak i poszczególni mieszkańcy wykazali indywidualny interesu prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. na podstawie art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (t.j. Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139), art. 38 ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 190) traktujący o nienaruszalności przysługujących dotychczas praw własności mieszkańców gromad i art. 1 pkt 2 lit. t - oraz przepisów ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 33, poz. 290). Podniesiono, że skoro na podstawie wskazanych przepisów mieszkańcy wsi [...] posiadają prawo współwłasności do gruntów gdyż są mieszkańcami wsi i członkami gromady. Jednocześnie wskazano, że skoro art. 7 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ma zastosowanie tylko do mienia gromadzkiego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie odnosi się do wspólnoty gruntowej, to mieszkańcy wsi są stroną w sprawie dotyczącej mienia wsi [...] lub gromady [...]. Wskazano również na treść art. 48 ust. 2 u.s.g., który stwarza pewną sferę kompetencji przyznanych sołectwom, których gmina nie może naruszać, albowiem jednostki pomocnicze gminy są najbardziej naturalnymi wspólnotami nie mającymi odrębnej od gminy podmiotowości prywatnoprawnej, lecz uzyskały samodzielność w sferze prawa administracyjnego. Zdaniem autora odpowiedzi na skargę kasacyjną przesądza to o posiadaniu przez Sołectwo odrębnej organizacji z wybieralnymi organami reprezentującymi interesy mieszkańców zamieszkujących obszar jednostki pomocniczej zatem sołectwo ma prawo do występowania o zwrot mienia na rzecz wsi lub gminy [...], gdyż prawa do własności określały wpisy w księgach wieczystych. Podniesiono, że w związku z wejściem w życie z dniem 11 czerwca 1941 r. art. 1 pkt 2 lit. t ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 33, poz. 290) poprzednicy obecnych mieszkańców wsi [...] nabyli prawo własności spornych nieruchomości, co przesądza o posiadaniu przez mieszkańców legitymacji do złożenia wniosku o unieważnienia decyzji Wojewody z dnia [...] maja 1993 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie dotyczy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego z odwołania Rady Sołeckiej wsi [...] od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2010 r. Minister w oparciu o treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wywiódł, że jednostką pomocniczą gminy jest sołectwo. Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, która nie ma samodzielnych kompetencji i jest jedynie podmiotem doradczym oraz opiniodawczym, natomiast nie jest uprawniona do reprezentowania sołectwa na zewnątrz. Organem właściwym do reprezentowania sołectwa jest sołtys działający na podstawie stosownej uchwały zebrania wiejskiego jako organu uchwałodawczego. Stanowiska powyższego nie zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jednakże zdaniem Sądu I instancji okoliczność ta nie stanowiła przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego, gdyż jedynie przesłanka bezprzedmiotowości, która pojawi się na etapie postępowania odwoławczego daje podstawy do umorzenia postępowania odwoławczego. Natomiast w sytuacji, kiedy organ doszedł do przekonania, że Rada Sołecka nie była stroną od początku powstępowania to powinien w tej części stwierdzić nieważność postępowania przez organem I instancji. Podzielić należy argumentację skargi kasacyjnej, że przedstawione powyżej stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieprawidłowe. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, przy czym nie określa na jakim etapie postępowania administracyjnego wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości. Przypomnieć należy, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ocena czy wnoszący jest stroną postępowania odwoławczego. Brak pozytywnego zweryfikowania twierdzenia wnoszącego odwołanie, że jest on stroną postępowania skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA z 10 marca 2009 r., II OSK 316/08, wyrok NSA z 4 listopada 2016 r, II OSK 226/15). Decyzja ta dotyczy jedynie legitymacji procesowej do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowanym, że Rada Sołecka nie jest legitymowana do wniesienia odwołania, a uprawnienie takie przysługuje sołtysowi w oparciu o stosowaną uchwałę zebrania wiejskiego jako organu uchwałodawczego. Powyższa okoliczność przesądza o zasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Na usprawiedliwionych podstawach oparte są także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do wykazania, że w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji stwierdzenia, iż Rada Sołecka Wsi [...] nie była od początku stroną postępowania organ odwoławczy nie był uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w tym zakresie. Zauważyć należy, że katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego został ujęty w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. Przepis ten uprawiania organ odwoławczy odpowiednio do: utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, albo uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy, albo do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości albo w części, albo umorzenia postępowania odwoławczego. Przepisy te stwarzają organowi odwoławczemu także możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, przy zaistnieniu warunków, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Katalog powyższych rozstrzygnięć organu odwoławczego nie zawiera instytucji stwierdzenia – w tym trybie – nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym zakresie, jak i wskazania co do dalszego postępowania przez organy administracji należało uznać za chybione. Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, w oparciu o art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a. |
||||