Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] i [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1545/25 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie ze skargi [...] i [...] na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2025 r. nr GK-II.7221.36.2025.KPC w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1545/25 oddalił wniosek [...] i [...] o wyłączenie sędziego WSA Elżbiety Lemańskiej, sędziego WSA Małgorzaty Roleder i asesora sądowego Anny Bartłomiejczuk od rozpoznania sprawy o sygnaturze II SA/Bk 1545/25.

Zażalenie na to postanowienie złożyły skarżące. W zażaleniu nie wskazały na żaden argument związany z zażaleniem i zaskarżonym postanowieniem, żadnego zarzutu, ani wniosków, zaś trzon zażalenia stanowi argumentacja dotycząca innej sprawy i stanowi powtórzenie argumentacji zawartej we wniosku o wyłączenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Przy czym stosownie do treści art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.

Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w toku postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez: A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, uw. 4 do art. 19 oraz J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 234, nb 5; s. 238, nb 2; postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31.1. 2011 r. K 3/09, OTK-A z 2011/1/5). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczeń podjętych z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się strona, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (postanowienie NSA z 29 lutego 2024 r., I OZ 72/24; wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r. II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r. II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską - op. cit., s. 234, nb 5).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Elżbiety Lemańskiej, sędziego WSA Małgorzaty Roleder i asesora sądowego Anny Bartłomiejczuk od rozpoznania sprawy o sygnaturze II SA/Bk 1545/25. Wnioskodawczynie w ogóle nie wskazują okoliczności dotyczących wymienionych sędziów i asesora WSA. Wskazane przez wnioskodawczynie okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia strony z prowadzenia przez sąd administracyjny w podobnym składzie wcześniejszej sprawy, którą były zainteresowane. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów z tego tylko powodu, że wnioskodawczynie kwestionują zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziów objętych wnioskiem, zaś tego typu właśnie argumentacja wynika z wniosku skarżących z dnia 24 października 2025 r. jak i zażalenia. Zdaniem sądu, okoliczności w nich wskazane mają walor subiektywny, wynikający z faktu, że skarżące nie są zadowolone z uprzednio zapadłego w interesującej je sprawie rozstrzygnięcia. Nie znajdują one jednak obiektywnego potwierdzenia w sprawie. Zarzuty co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego, czy też podjętych w jego ramach rozstrzygnięć, mogą być podnoszone w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu I instancji w danej sprawie, natomiast nie mogą w żadnym razie stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie konkretnego sędziego (por.: postanowienie NSA z 30 kwietnia 2009 r., II OZ 378/09 oraz postanowienie NSA z 29 lutego 2008 r., I OZ 113/08, CBOSA).

Mimo nieadekwatnej argumentacji wniosku – sędziowie i asesor sądowy, których dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 22 § 2 p.p.s.a., a oświadczenie to nie zawiera twierdzeń, że faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec zaś niewskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego oświadczenia, a przedstawione przez stronę są subiektywne – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów i asesora WSA było zgodne z prawem. Skarżące nie przedstawiły również w zażaleniu takich okoliczności, które podważałyby zapatrywanie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył żadnego przepisu traktującego o wyłączeniu sędziego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera ono wszelkie niezbędne elementy. Klarownie wynika z niego sposób rozumowania Sądu oraz zasadność rozstrzygnięcia co do braku spełnienia przesłanek do wyłączenia sędziów i asesora objętych wnioskiem. Merytoryczna ocena wniosku została dokonana przez Sąd w sposób wyczerpujący. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu zarówno ocenę prawną, jak i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.