Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2020 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. ([...]) po rozpatrzeniu odwołania A. C. od postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2019 r. zawieszającego postępowanie w sprawie wymeldowania A. C. wraz z małoletnim synem K. M. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...][...] we [...].

Na uzasadnienie organ wskazał, że na wniosek A. C. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania A. C. wraz z małoletnim synem K. M. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...][...] we [...]. Organ prowadził postępowanie dowodowe w toku którego A. C. w dniu [...] listopada 2019 r. złożyła w organie kopię pozwu, wniesionego przez nią do Sądu Rejonowego dla [...] we [...] o przywrócenie posiadania lokalu położonego przy ul. [...][...] we [...]. To spowodowało dalej, że organ pierwszej instancji uznał, że kwestia przywrócenia posiadania lokalu stanowi zagadnienie wstępne, o którym musi rozstrzygnąć sąd zawiesił postępowanie w sprawie.

W ustawowym terminie na postanowienie zawieszające postępowanie wniosła wnioskodawczyni.

Po rozpoznaniu sprawy w wyniku złożonego zażalenia, Wojewoda [...] uchylił zakwestionowane postanowienie. Wskazał w motywach, że aby istniały podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 kpa musi istnieć bezpośrednia zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zdaniem organu odwoławczego w toku postępowania o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego organ meldunkowy we własnym zakresie bada i ocenia wystąpienie przesłanek prowadzących do wymeldowania z miejsca pobytu stałego. W toku postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania sąd nie będzie badał przyczyn opuszczenia lokalu przez osobę mającą być wymeldowaną. Na koniec organ wskazał jaki winien być krąg stron w tym postępowaniu i co winno być uwzględnione przez Prezydenta [...] w toku prowadzonego postępowania.

Na ostateczne postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożyła A. C.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r., uchylające postanowienie Prezydenta [...], zawieszające postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Materialnoprawną podstawą decyzji orzekającej w przedmiocie wymeldowania lub odmowy wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 657 z późn. zm.), stosownie do którego organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Istotne jest także, że celem instytucji wymeldowania i zameldowania jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Przesłanka ta, jak przyjmuje się w orzecznictwie, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (tak też m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09).

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy najistotniejsze jest, że w judykaturze wskazuje się na obowiązek organów samodzielnego dokonywania ustaleń w sprawie o wymeldowanie. Jak podniósł WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 8 maja 2014 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 146/14 - rozstrzygnięcie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu możliwe jest w toku postępowania administracyjnego o wymeldowanie z lokalu mieszkalnego, niezależnie od toczącego się postępowania przed sądem powszechnym o przywrócenie naruszonego posiadania. Wytoczenie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania nie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie. Wniesienie przez osobę, wobec której toczy się postępowanie o wymeldowanie, powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania ma "istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym, ale nie jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych" (zob. NSA z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2218/11). Ewentualne rozstrzygnięcie roszczenia o przywrócenie posiadania przez sąd cywilny na korzyść skarżącej może stanowić podstawę dla żądania przez nią wznowienia postępowania administracyjnego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, że na organie administracji ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego, wynikający z ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Organ ewidencyjny ma obowiązek skupić się na przesłankach umożliwiających wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 35 ustawy ewidencyjnej, a zarazem na okolicznościach istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy.

Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, w świetle tego co powyżej nie sposób uznać wadliwości w postanowieniu organu odwoławczego.

Reasumując, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.