III OSK 1228/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-01-16	
Data wpływu	2025-07-02	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	II SAB/Rz 209/24	
Skarżony organ	Prezes Sądu	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 13, art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Sądu Okręgowego w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Rz 209/24 w sprawie ze skargi G. P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od G. P. na rzecz Prezesa Sądu Okręgowego w R. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Rz 209/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w R. do rozpoznania wniosku skarżącego G. P. z dnia 20 listopada 2024 r. w zakresie punktu 1, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt I), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), a także zasądził na rzecz skarżącego G. P. zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt III).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

G. P. (dalej: "skarżący") wnioskiem z dnia 20 listopada 2024 r. zwrócił się do Sądu Okręgowego w R. o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie w postaci skanów "kompletnych akt" dotyczących biegłego sądowego M. M. i przesłanie na skrzynkę ePAUP.

Następnie w piśmie z dnia 29 listopada 2024 r. skarżący zmodyfikował wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, że dotyczy on dokumentów złożonych w Sądzie Okręgowym w R. przez biegłego M. M. na potwierdzenie jego kwalifikacji jako biegłego oraz pism wytworzonych przez Sąd Okręgowy w R. w związku z powołaniem M. M. na funkcję biegłego i ewentualnych późniejszych przedłużeń pełnienia tej funkcji.

Prezes Sądu Okręgowego w R. (dalej: "organ") za pośrednictwem Wiceprezesa Sądu Okręgowego w R. pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. nr [...] przesłał skarżącemu zanonimizowaną wersję dekretu z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] o ustanowieniu M. M. biegłym sądowym na czas do 31 grudnia 2025 r. Jednocześnie organ poinformował skarżącego, że pozostałe żądane dokumenty objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p.").

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że wykładnia pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną prowadzi do wniosku, że biegły sądowy jest taką osobą w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Informacja o wykształceniu osób pełniących funkcje w organach stanowi zaś informację publiczną wskazaną w art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. W takim przypadku, czyli spełnieniu przesłanek podmiotowych i przedmiotowych obowiązkiem organu było udzielenie informacji publicznej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje tylko uprawnienie do uzyskania informacji o spełnieniu wymogów przewidzianych w ogłoszeniu o naborze, a nie prawo dostępu do materiału źródłowego, czyli do nośnika zawierającego informację o kwalifikacjach. W tym sensie rozwiązania prawne wykluczają dostęp do treści dokumentów poświadczających wykształcenie lub doświadczenie (które w odniesieniu do dokumentów dotyczących wykształcenia zawsze są dokumentami urzędowymi), stanowiąc tym samym lex specialis względem rozwiązania prawnego z art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p., wyłączając uprawnienie do uzyskiwania dostępu do ich postaci, ale nie do ich treści, która może być przekazana w piśmie jako jednej z form udzielania informacji publicznej, a nie skanu dokumentu. Informacja publiczna o przygotowaniu zawodowym osoby pełniącej funkcję publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p należy odnieść do spełnienia wymogów przewidzianych w ogłoszeniu o naborze do pełnienia określonej funkcji, a nie prawo do dostępu do materiału źródłowego, czyli nośnika zawierającego informację o kwalifikacjach.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że informacja o kwalifikacjach biegłego jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p. Z tego względu Sąd uznał, że istnieje bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji odnośnie punktu 1 wniosku skarżącego i zobowiązał do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prezes Sądu Okręgowego w R., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz w związku z art. 13 u.d.i.p. poprzez ustalenie, że w sprawie doszło do bezczynności zobowiązanego pomimo, że żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej,

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że żądane przez skarżącego we wniosku informacje mają charakter informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Pismem procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 5 maja 2025 r. skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegać winny rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają jednak zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem są one dalej idące niż zarzut naruszenia prawa formalnego.

W zarzucie sformułowanym na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podniesiono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. "poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że żądane przez skarżącego we wniosku informacje mają charakter informacji publicznej".

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 11 stycznia 2024 r., sygn. III OSK 3433/21, iż informacje o kwalifikacjach i doświadczeniu konkretnego biegłego sądowego stanowią informację publiczną, gdyż są "osobami pełniącymi funkcje publiczne".

Wykładni pojęcia osób pełniących funkcje publiczne dokonał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 marca 2006 r., K 17/05, w którym stwierdzono, że art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. jest zgodny z art. 31 ust. 3, art. 47 i art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 61 ust. 4 Konstytucji (OTK-A z 2006 r., nr 3, poz. 30; Dz. U. z 2006 r. Nr 49, poz. 358). Trybunał stwierdził, że "sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Nie każdy zatem pracownik takiej instytucji będzie tym funkcjonariuszem, którego sfera chronionej prywatności może być zawężona z perspektywy uzasadnionego interesu osób trzecich, realizującego się w ramach prawa do informacji. Nie można twierdzić, że w wypadku ustalenia kręgu osób, których życie prywatne może być przedmiotem uzasadnionego zainteresowania publiczności, istnieje jednolity mechanizm czy kryteria badania zakresu możliwej ingerencji. Trudno byłoby również stworzyć ogólny, abstrakcyjny, a tym bardziej zamknięty katalog tego rodzaju funkcji i stanowisk. Podejmując próbę wskazania ogólnych cech, jakie będą przesądzały o tym, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, można bez większego ryzyka błędu uznać, iż chodzi o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny".

Nie sposób kwestionować, biorąc pod uwagę przepisy k.p.c. i k.p.k, które są podstawą procedowania przed sądami powszechnymi, że biegły sądowy powoływany jest w postępowaniu sądowym w celu przygotowania fachowych opinii o okolicznościach mających znaczenie dla wyniku sprawy sądowej, a których wyjaśnienie wymaga specjalistycznej wiedzy. Biegły występuje wówczas w jednej z dwóch ról: konsultanta (udzielanie porad i wskazówek, np. podczas oględzin) lub opiniodawcy (przeprowadzenie konkretnej ekspertyzy i wydanie opinii). Wydawana przez biegłego sądowego opinia jest uwzględniana przez sąd podczas wydawania rozstrzygnięcia. Niewątpliwie bezpośredni wpływ na ukształtowanie sytuacji prawnej innych osób ma wyrok sądowy, a nie opinia biegłego. Należy jednak pamiętać, iż w sprawach, w których wymagana jest wiedza specjalistyczna, sąd zobligowany jest do skorzystania z pomocy biegłego, który ustala określony fakt prawnie relewantny na podstawie swojej wiedzy specjalistycznej oraz posiadanego doświadczenia. Jeśli biegły z obowiązku tego wywiąże się poprawnie, sąd nie posiada kompetencji do pominięcia opinii biegłego i wydania wyroku na podstawie własnej oceny. W takich przypadkach opinia sporządzona poprawnie staje się podstawą wyrokowania w sprawie, determinując w zakresie wynikającym ze specyfiki danej sprawy treść wydawanego wyroku. Zatem mimo że formalnie o sytuacji jednostki rozstrzyga sąd w formie prawnej wyroku, to decydujący - aczkolwiek pośrednio - wpływ na ukształtowanie jego treści w całości (np. opinie sądowo-lekarskie w sprawach o ustalenie stopnia niepełnosprawności) lub w określonym zakresie mieć będzie fachowa opinia biegłego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zatem tych poglądów, w świetle których biegły sądowy pełni funkcję li tylko "służebną" względem organów wymiaru sprawiedliwości poprzez wydawanie opinii i dlatego też nie może być traktowany jako osoba pełniąca funkcje publiczne (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 5 grudnia 2019 r., II SAB/Op 62/19).

Użyte w art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. pojęcie osoby pełniącej funkcje publiczne obejmuje każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. tj. sferę publiczną. Taka wykładnia odpowiada intencjom twórców tej ustawy oraz najpełniej urzeczywistnia dyrektywę konstytucyjną wynikającą z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Pełnieniem funkcji publicznej jest działalność danej osoby na rzecz organu władzy publicznej, która nie stanowi czynności usługowej tej osoby (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3217/14 i przytoczone tam orzecznictwo).

Mając powyższe na uwadze, sporządzanie przez biegłych opinii na potrzeby postępowań sądowych, które następnie kształtują lub współkształtują treść wyroków sądowych, czyni z biegłych sądowych osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Mimo że biegli sądowi nie są zatrudnieniu w organach władzy publicznej i nie działają formalnie w ramach tych instytucji publicznych, to ponad wszelką wątpliwość zyskali oni istotny wpływ na kształtowanie sytuacji prawnej podsądnych przez ustalanie, a w ten sposób rozstrzyganie okoliczności faktycznych wymagających wiedzy specjalistycznej. Okoliczności tego rodzaju mogą być wyjaśnione wyłącznie w oparciu o opinie biegłego odpowiedniej specjalności. Sporządzanie opinii nie stanowi zatem jakiegokolwiek rodzaju usługi na rzecz organu sądowego, zbliżonego np. do sprzątania budynku sądu, lecz na przedstawieniu jednoznacznego rozstrzygnięcia określonej kwestii natury faktycznej istotnej w konkretnej sprawie i wywarcia w ten sposób wpływu na treść rozstrzygnięcia sądowego.

Powyższa wykładnia pojęcia osoby pełniącej funkcję publiczną prowadzi do wniosku, że biegły sądowy jest taką osobą w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Informacja o wykształceniu osób pełniących funkcje w organach stanowi zaś informację publiczną wskazaną w art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, op. cit., s. 143).

Materię dotyczącą biegłych sądowych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 15, poz. 133) wydane na podstawie art. 157 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr. 98 poz.1070 z późn.zm.). Powołanie biegłego sądowego ma zatem przymiot oficjalności. Prezes sądu okręgowego dekretem powołuje konkretną osobę jako biegłego sądowego dla poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności na okres 5 lat i tym samym wpisuje ją na listę biegłych sądowych, którą prowadzi. Zgodnie z § 12 rozporządzenia biegłym może być ustanowiona osoba, która: 1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich; 2) ukończyła 25 lat życia; 3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona; 4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego; 5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym. Nadto posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do prezesa sądu okręgowego. Oczywiście w przypadku niektórych dziedzin mogą występować dodatkowe wymogi względem biegłego (np. biegłym - tłumaczem języka migowego - może być osoba, która ukończyła 21 lat życia oraz posiada "Certyfikat drugi - "T2" - tłumacz-biegły w zakresie języka migowego" lub tytuł eksperta tego języka, wydane przez Polski Związek Głuchych). Niewątpliwie zatem informacja o tych elementach związanych z powołaniem konkretnej osoby jako biegłego sądowego jest informacją publiczną.

W myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia, listy biegłych sądowych są dostępne dla zainteresowanych w sekretariatach sądowych i listy te udostępnia się stronom, uczestnikom postępowania oraz organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sądom wojskowym.

Zatem nie wszystkie informacje i dokumenty przedkładane przez biegłego sądowego mają walor informacji publicznej (np. nie będzie nim wniosek, życiorys, czy też oświadczenie, że nie toczy się wobec niego postępowanie karne ani postępowanie karno-skarbowe). Nie oznacza to także, że żądanie informacji publicznej w zakresie np. posiadania przez biegłego sądowego teoretycznych i praktycznych wiadomości specjalnych w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiony wiąże się z udostępnieniem samych dokumentów (ich skanów, kserokopii), z których te uprawnienia wynikają (np. dyplom ukończenia studiów, świadectw, zaświadczeń i certyfikatów ukończenia kursów, bądź potwierdzających posiadanie uprawnień do wykonywania zawodu). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje bowiem pogląd, że o ile udostępnieniu podlegają informacje publiczne, o tyle nie jest informacją publiczną nośnik informacji w formie dokumentu prywatnego (np. dyplom ukończenia uczelni, świadectwo pracy, Informacja Krajowego Rejestru Karnego), który został złożony przez kandydata ubiegającego się o przyjęcie na określone stanowisko (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt: I OSK 683/09). Dokumenty te nie są danymi związanymi z procedurami powołania na określone stanowisko, czy powierzenia funkcji. Forma udostępnienia informacji publicznej wynikała z konieczności odróżnienia od siebie pojęć "nośnik informacji publicznej" od "informacji publicznej". Nośnikiem informacji publicznej jest dokument zawierający informację publiczną (na którym żądana informacja publiczna znajduje się).

Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa w tej materii (zob. w tej materii m.in. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r.; sygn. akt I OSK 1846/18), wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., uwzględniającej nadto normatywne źródło prawa do informacji publicznej zawarte w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym (zob. w tej materii: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wyd. TNOiK, Toruń 2002, s. 28-29). Nie ulega jednak wątpliwości, że pomimo szerokiego zakresu pojęcia informacji publicznej, charakteru takiego nie można przypisać każdej informacji będącej w posiadaniu organów władzy publicznej lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne bądź gospodarujących mieniem publicznym. Nie wszystkie bowiem działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Desygnatem tego pojęcia jest publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (zob. Uzasadnienie do projektu ustawy; K. Tarnacka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Tym samym charakter publiczny należy przypisać jedynie tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów i osób pełniących funkcje publiczne. To stanowisko odwołuje się z kolei do potocznego rozumienia słowa "publiczny", czyli dotyczący ogółu, służący ogółowi ludzi, dostępny dla wszystkich, ogólny społeczny, nieprywatny (zob. S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego. Tom D-Ś, Warszawa 2008, s. 843). Jeżeli więc określona informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością instytucji publicznych, nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p., nawet jeżeli znajduje się posiadaniu organu władzy publicznej lub innego podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznych. Innymi słowy, nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r.; sygn. akt I OSK 1035/10; z dnia 6 grudnia 2019 r.; sygn. akt I OSK 3429/18) i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby. Informacja o uzyskanym wykształceniu, posiadanym doświadczeniu lub innych umiejętnościach określonej osoby działającej za dany organ nie jest informacją o działalności podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Są to dwie odrębne kwestie ontologiczne. Uprawnia to do przyjęcia poglądu, że informacja o wykształceniu, posiadanym doświadczeniu lub innych umiejętnością jest co do zasady sprawą prywatną danej osoby fizycznej.

Wykładnia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p. prowadzi jednakże do wniosku, iż w odniesieniu do niektórych osób pewne fakty z ich życia, mimo że mają charakter prywatny, mocą woli ustawodawcy stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Potwierdzenie rezultatu interpretacji art. 6 ust. 1 pkt 2 lit d) u.d.i.p. znajdujemy w przepisie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który sferę prywatną osoby fizycznej pełniącej funkcję publiczną uczynił przedmiotem informacji publicznej. W konsekwencji takiej wykładni przepisów u.d.i.p. uprawnione jest przyjęcie, że informacja o wykształceniu osób sprawujących funkcje w organach władzy publicznej jest informacją publiczną. Z przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika jednakże, iż rozciągnięcie pojęcia informacji publicznej na sferę prywatną dotyczy wyłącznie osób pełniących funkcje publiczne.

Jak wskazano wyżej nie ma wątpliwości co do tego, że spełnienie przez kandydata na biegłego sądowego wymagań formalnych stanowi informację publiczną. Jest to bowiem informacja o sprawach publicznych w rozumieniu i zakresie przyjętym w u.d.i.p. Jeśli zatem przepisy prawa wymagają od kandydata ubiegającego się o powołanie do pełnienia określonej funkcji posiadania wskazanych przymiotów, to okoliczności te są wykazywane przez kandydatów przez przedłożenie określonej dokumentacji. Informacją publiczną jest zatem fakt posiadania przez kandydata tych kompetencji np. wykształcenia wyższego o określonym profilu, zdania egzaminu zawodowego, nabycia określonych umiejętności. Wskazują one na poziom kompetencji takiej osoby w znaczeniu zakresu jego wiedzy, umiejętności i doświadczenia (jego kwalifikacji) do sprawowania funkcji publicznej (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2021 r.; sygn. akt III OSK 2501/21; z dnia 20 kwietnia 2021 r.; sygn. akt III OSK 2874/21; z dnia 4 lutego 2020 r.; sygn. akt I OSK 2634/18).

Informacją publiczną nie jest natomiast całościowo pojmowana postać dokumentów (certyfikatów, zaświadczeń oraz innych dokumentów prywatnych), z których wynika rodzaj lub profil wykształcenia, czy też posiadanych umiejętności, niezależnie od tego, że dokumenty te stanowią dokumenty urzędowe. Podkreślenia wymaga, że regulacje zawarte w u.d.i.p. umożliwiają uzyskanie treści i postaci dokumentów urzędowych wyłącznie w sytuacji, gdy dokumenty te stanowią dane publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p.). Trudno uznać, że dyplom ukończenia studiów wyższych, certyfikat ukończenia szkolenia, czy zaświadczenie o odbytym kursie zawierają dane publiczne. Zasadnym jest zatem zapatrywanie, że u.d.i.p. umożliwia uzyskanie informacji o spełnieniu wymogów przewidzianych do bycia biegłym sądowym, a nie prawo dostępu do materiału źródłowego, czyli do nośnika zawierającego informację o kwalifikacjach. Należy odróżnić dwie kategorie pojęciowe - informacji publicznej oraz nośnika informacji publicznej. Samo pojęcie informacji oznacza bowiem w języku polskim "powiadomienie o czymś, zakomunikowanie czegoś, pouczenie". Źródło informacji zaś to "miejsce jej pochodzenia, punkt wyjścia, czyli np. dokument pisany, w którym jest ona zawarta, człowiek dysponujący pewną wiedzą, która nie znalazła odzwierciedlenia w materiale pisanym, dyskietka komputerowa" (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wyd. TNOiK, Toruń 2002, s. 25). W wyroku z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt OSK 205/04 NSA wskazał, iż ratio legis regulacji zawartej w art. 61 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., a także w ustawie o dostępie do informacji publicznej wynika z zasady udziału obywateli w życiu publicznym i sprawowania społecznej kontroli. W celu zaś realizacji tej zasady obywatel ma prawo uzyskania wiedzy o sprawach publicznych. Prawo do uzyskania takiej wiedzy w postaci prawa dostępu do informacji nie obejmuje nośników tej informacji, tj. form, w jakich ta informacja występuje". Podobny pogląd prawny, akceptowany w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wyraził NSA w wyroku z 8 lutego 2019 r., sygn. I OSK 852/17.

Tym samym - w nawiązaniu do powyższych rozważań - uznać należy, że nie wszystkie elementy uwidocznione w treści dyplomu ukończenia studiów wyższych, certyfikacie, zaświadczeniu itp. stanowią informację publiczną (zob. nadto wyrok NSA z 21 października 2022 r., sygn. III OSK 5631/21). Z samego zatem faktu pozostawania w dyspozycji organu jakiegokolwiek innego dokumentu zawierającego dane o nazwie ukończonej przez funkcjonariusza publicznego uczelni publicznej czy też uczelni niepublicznej, odbytych kursów, zdanych egzaminów - niezależnie od tego czy dokument ten stanowi treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalonego i podpisanego w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach kompetencji tego funkcjonariusza publicznego, skierowanego do innego podmiotu lub złożonego do akt sprawy, czy też nie - nie można wnosić, że ma on charakter informacji publicznej. Nie przesądza bowiem o poziomie kompetencji tego pracownika (jego kwalifikacji) do sprawowania funkcji publicznej, analogicznie do oceny końcowej z ukończonych studiów, czy też studiów podyplomowych.

Jak wynika z pisma wnioskodawcy z dnia 29 listopada 2024 r. zmodyfikował on swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, że dotyczy on dokumentów złożonych w Sądzie Okręgowym w R. przez biegłego M. M. na potwierdzenie jego kwalifikacji jako biegłego oraz pism wytworzonych przez Sąd Okręgowy w R. w związku z powołaniem M. M. na funkcję biegłego i ewentualnych późniejszych przedłużeń pełnienia tej funkcji.

W odpowiedzi na wniosek Prezes Sądu Okręgowego w R. pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. nr [...] przesłał zanonimizowaną wersję dekretu z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] o ustanowieniu M. M. biegłym sądowym na czas do 31 grudnia 2025 r. Jednocześnie organ poinformował skarżącego, że pozostałe żądane dokumenty objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu. Dodatkowo w odpowiedzi na skargę potwierdzając powyższe sprecyzował, że "graniczna data sprawowanej funkcji pokazuje, że dokumentów dotyczących «późniejszych przedłużeń pełnienia tej funkcji» nie wytworzono".

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ prawidłowo i całościowo odniósł się do wniosku skarżącego z dnia 20 listopada 2024 r. zmodyfikowanego pismem z dnia 29 listopada 2024 r. Organ udostępnił wytworzony przez siebie dokument (zanonimizowany dekret z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...] o ustanowieniu M. M. biegłym sądowym na czas do 31 grudnia 2025 r.) wskazując, że innych dokumentów nie wytworzył. Jednocześnie prawidłowo poinformował skarżącego, że pozostałe żądane dokumenty objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej art. 1 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Skarżący wyraźnie bowiem wnosił o udostępnienie dokumentów złożonych w Sądzie Okręgowym w R. przez biegłego M. M. a potwierdzających jego kwalifikacje jako biegłego (nośników informacji), a nie o informację publiczną o posiadaniu przez biegłego teoretycznych i praktycznych wiadomości specjalnych w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności, dla której został ustanowiony biegłym.

W konsekwencji zasadny jest zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ustalenie, że w sprawie doszło do bezczynności zobowiązanego organu pomimo, że żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej, a on sam został o tym poinformowany w ustawowo przewidzianym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny, uznając w następstwie poczynionych rozważań skargę kasacyjną za uzasadnioną i działając na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.