Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

1. D. M. (dalej jako" Skarżący) powołując się na art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej w skrócie "u.d.i.p."), wnioskiem z [...] września 2025 r. (wniesionym [...] września 2025 r.) zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. (dalej w skrócie jako PPIS) o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemephilis influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?

5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy "na terenie działania całego kraju urzędu" na przestrzeni ostatnich 5 lat?

6. Czy rozróżnia się w statystykach Państwa urzędu jak całego kraju rozróżnia się przypadku gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak to ile było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?"

7. S jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?

8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?

9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to byty niepożądane odczyny poszczepienne?

13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?

19. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?

20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?

21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?

2. Odpowiadając na wniosek pismem z [...] października 2025 r. PPIS poinformował Skarżącego, że:

Ad 1. Organ nie prowadził takich badań na terenie działania tutejszego urzędu, zatem nie posiada takich informacji. Wniosek o udzielenie informacji, której organ nie posiada nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.

Ad 2. Zgodnie z obowiązującym na terenie RP prawem osoby powyżej 19 roku życia nie są objęte obowiązkiem poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Po osiągnięciu takiego wieku szczepienia te stają się szczepieniami zalecanymi, które nie są egzekwowane w trybie przymusu administracyjnego. Organ w związku z powyższym nie posiada listy takich osób, jak i nie podejmuje wobec nich żadnych działań administracyjnych.

Ad. 3 PPIS nie prowadzi statystyk, ani nie gromadzi danych w zakresie pochodzenia rasowego, ani narodowości osób objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, zatem nie posiada żądanej informacji, ani statystyk. Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie wyposażyła organów PIS w taką kompetencję, a dane te są tzw. danymi wrażliwymi, których przetwarzanie wymaga szczególnego interesu prawnego. Informacja taka zatem nie jest informacja publiczną.

Ad. 4. PPIS wskazał, że w okresie od 30.09.2024 r. do 30.09.2025 r. odnotowano 3 przypadki zachorowania na gruźlicę.

Ad 5. PPIS wskazał, że nie posiada danych o zachorowaniach na gruźlicę zarejestrowanych na przestrzeni ostatnich 5 lat w skali całego kraju.

Ad 6. PPIS wskazał, że nie posiada wiedzy na temat jednostki chorobowej określonej jako "gruźlica poszczepienna", w związku z powyższym oraz brakiem takiego obowiązku organ nie prowadzi takiego rozróżnienia.

Ad 7. PPIS wskazał, że nie posiada wiedzy w zakresie z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG.

Ad 8. PPIS wskazał, że nie zna terminu "gruźlicy poszczepiennej", dlatego nie może udzielić odpowiedzi.

Ad 9. PPIS wskazał, że nie jest posiadaniu informacji o liczbie odroczeń od obowiązku szczepień na terenie powiatu aleksandrowskiego. Organ wyjaśnił, iż ma wiedzę o części z tych odroczeń, jeżeli zostały mu one przedłożone przez samych lekarzy POZ lub samych zobowiązanych. Należy jednak zaznaczyć, iż liczba odroczeń, o których organ ma wiedzę nie będzie pokrywać się z ilością odroczeń od obowiązku szczepień wystawionych przez lekarzy na terenie powiatu aleksandrowskiego. Odroczenia takie są wydawane także wobec osób nie mających miejsca zamieszkania na terenie działania organu, a wtedy organ nie uzyskuje takiej wiedzy z urzędu.

W zakresie drugiej części pytania organ wyjaśnił, iż nie istnieje formalna lista przeciwwskazań do poddania osoby szczepieniom ochronnym. O przeciwwskazaniach decyduje każdorazowo lekarz POZ przeprowadzający badanie kwalifikacyjne w oparciu o wywiad, badanie oraz wiedzę medyczną. W związku z brakiem listy przeciwskazań nie istnieje podmiot odpowiedzialny za ustalenia wynikające z tej listy.

Ad 10. W okresie ostatnich 5 lat PPIS nie nałożył żadnej grzywny za niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Ad 11. PPIS nie odnotował na swoim terenie w ciągu ostatnich 5 lat zgonów związanych z przeprowadzonym wcześniej szczepieniem ochronnym u dzieci i dorosłych do 19 roku życia.

Ad 12. W ciągu ostatnich 5 lat na terenie PPIS odnotowano 3 ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne, które wystąpiły po szczepieniu przeciwko COVID-19.

Ad 13. PPIS nie posiada informacji za ile niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania.

Ad 14. Pytanie nie nosi cech wniosku u udostępnienie informacji publicznej – pytanie nie dotyczy faktów, lecz informacji o treści prawa i zasadach stosowania prawa. PPIS stwierdził, że nie jest jego kompetencją ocena zgodności przepisów prawa z Konstytucją.

Ad 15. PPIS wskazał, że postępowanie w zakresie uzyskania odszkodowania regulują artykuły od 17a do 17i z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Ad 16. PPIS nie posiada informacji w tym zakresie. PPIS wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - za kwalifikację do szczepień odpowiada lekarz. Pytanie zatem skierować do lekarza.

Ad 17. Pytanie nie dotyczy informacji publicznej. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne, jednakże organ nie posiada z urzędu wiedzy w zakresie tego, czy zaleca ona przymuszanie do szczepień w formie przymusu administracyjnego lub jakiejkolwiek innej formie. W tym zakresie zatem informacja nie jest informacją publiczną.

Ad 18. PPIS wyjaśnił, że w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono obowiązek i zasady wymagalności szczepień ochronnych .

Ad 19. W ocenie PPIS pytanie należy skierować do Ministra Zdrowia.

Ad 20. W ocenie PPIS pytanie należy skierować do Ministra Zdrowia.

Ad 21. W ocenie PPIS pytanie należy skierować do Ministra Zdrowia.

Odpowiedź na wniosek została wysłana Skarżącemu 13 października 2025 r.

3. Pismem z [...] października 2025 r. D. M. wniósł skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. wskazując, że do 15 października nie otrzymał od organu żądanych informacji poza zawartymi w piśmie z [...] października 2025 r. W ocenie skarżącego, przesłane odpowiedzi są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że odpowiedzi na wniosek Skarżącego z 20 września 2025 r. udzielił 13 października 2025 r. tj. w wymaganym przez ustawę terminie 14-dniowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

5. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowią co do zasady informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18, publ. CBOSA).

Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej: u.z.z.ch.z.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej: r.n.o.p.). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez osoby przeprowadzające obowiązkowe szczepienia ochronne sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz raportów o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, stosownie do przepisów rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 782) oraz w art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z.

Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań i raportów. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.

6. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, ma obowiązek udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie określonej we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że organ lub podmiot obowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw.

O bezczynności na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej można zatem mówić wówczas, gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji z mocy art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. w określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje innego terminu jej udostępnienia oraz przyczyn niezachowania terminu czternastodniowego (art. 13 ust. 2), nie powiadamia wnioskodawcy na piśmie o tym, że nie jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, albo że informacją taką nie dysponuje, czy też informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej lub umarzającej postępowanie (art. 16).

7. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że PPIS odpowiedział Skarżącemu w wymaganym ustawą terminie, odnosząc się do wszystkich pytań zawartych we wniosku z 20 września 2025 r. Organ udzielił odpowiedzi udostępniając informację publiczną w tym zakresie, w jakim zgodnie z ww. przepisami, te informacje uzyskuje. W pozostałym kwestionowanym przez Skarżącego zakresie organ prawidłowo wskazał, iż nie jestem dysponentem żądanej informacji. Organ wskazał przy tym do jakich innych źródeł lub organów Skarżący może się zwrócić aby wnioskowane informacje uzyskać.

Wskazać trzeba, że informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego czy prawa innych państw wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Zdobywanie i gromadzenie wiedzy o przesłankach działalności organizacji międzynarodowej czy państwa nie jest przedmiotem działalności PPIS. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność bądź celowość regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA).

8. Ze względu na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.