Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 14 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 roku sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.- B. decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił K.W. podatek od spadków i darowizn w wysokości 425,00 zł tytułem dokonanej w dniu 12 stycznia 2006r. na rzecz M.W. darowizny. Odbiór tej decyzji pokwitował w dniu 4 kwietnia 2006r. M.W..

W dniu 27 kwietnia 2006r. K.W. złożył odwołanie od tej decyzji. Po rozpoznaniu tego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr[...] stwierdził, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 233 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

W nie przekraczającym pół strony uzasadnieniu tego postanowienia, powołując wskazany przepis, stwierdził, iż odwołanie powinno być wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zauważył nadto, iż decyzja Naczelnika Drugiego US Ł. – B. z dnia [...]nr [...] została doręczona w dniu 4 kwietnia 2006r. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w dniu 18 kwietnia 2006r., odwołanie zostało zaś złożone w dniu 27 kwietnia 2006r., a więc po upływie ustawowego terminu do jego złożenia.

W skardze na powyższe postanowienie K.W. wniósł o jego uchylenie i przekazanie odwołania do merytorycznego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż decyzja Naczelnika Drugiego US Ł. – B. została mu doręczona, jak podnosił w odwołaniu, w dniu 19 kwietnia 2006r. Wyjaśnił nadto, iż zgodnie z zawartym w tej decyzji pouczeniem termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, a to oznacza, iż 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 4 maja 2006r. Odwołanie zaś zostało złożone w dniu 27 kwietnia 2006r. Zdaniem skarżącego, wadliwe postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wynika z tego, iż korespondencja została odebrana przez syna M.W., który "niezbyt wyraźnie napisał swoje imię". Podniósł nadto, iż syn nie miał możliwości doręczenia mu wczesnej korespondencji i zrobił to najszybciej jak tylko mógł. W ocenie skarżącego, gdyby przyjąć datę odbioru korespondencji przez syna jako datę doręczenia stronie, strona nie miałaby możliwości wniesienia skutecznego odwołania od błędnej jej zdaniem decyzji Naczelnika US Ł.- B..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto podniósł, iż zgodnie z art. 144 i art. 148 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub osoby upoważnione, przy czym osobom fizycznym doręczenia dokonuje się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, w siedzibie organu podatkowego, ewentualnie w miejscu, gdzie adresata się zastanie. Wskazał również, iż w przepisie art. 149 Ordynacji podatkowej przewidziano szczególny tryb doręczania pisma stronie, w przypadku bowiem nieobecności adresata w mieszkaniu, pismo doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył, iż przesyłkę odebrał pełnoletni syn M.W. (ur. w 1982r.) w dniu 4 kwietnia 2006r. i składając podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zobowiązał się do oddania doręczonej decyzji adresatowi. To zaś oznacza, iż doręczenie decyzji skarżącemu było zgodne z prawem i skuteczne z datą wskazaną w dowodzie potwierdzenia odbioru decyzji. Podniósł, iż doręczenie pisma dorosłemu domownikowi adresata oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do adresata. Domniemanie to wiąże organy, może być obalone, jednakże adresat musi wykazać, że pisma nie doręczono mu w terminie, tego domniemania skarżący jednak nie obalił lapidarnym stwierdzeniem, że syn przekazał mu przesyłkę w dniu 19 kwietnia 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył nadto, iż wraz z odwołaniem skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wniosek taki złożył dopiero w dniu 13 lipca 2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez K.W. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem określonego w art. 233 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej terminu, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie stosownie do art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z póź. zm.), zwanej dalej Op, prawo wniesienia odwołania przysługuje w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie, co jest niesporne, adresowaną do skarżącego decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]nr[...] odebrał syn skarżącego M.W. w dniu 4 kwietnia 2006r., zaś odwołanie od tej decyzji skarżący złożył w dniu 27 kwietnia 2006r. Wywiedziony przez organ odwoławczy z porównania tych dat wniosek o uchybieniu terminu do wniesienia tego odwołania jest jednak przedwczesny. W sprawie nie wyjaśniono bowiem kwestii skuteczności dokonanego w trybie art. 149 Op doręczenia zastępczego tej decyzji do rąk syna M.W.. Podnieść wszak należy, iż stosownie do tego przepisu, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Na gruncie tego przepisu przyjmuje się, iż zobowiązanie do przekazania korespondencji stanowi jeden z istotnych warunków skuteczności dokonanego w trybie art. 149 Op doręczenia zastępczego, a strona powinna mieć możliwość wykazania okoliczności uzasadniających zachowanie terminu (por.wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 września 2002r., I SA/Wr 1117/2000, POP 2003/3/6, Lex nr 79013 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2002r., III RN 20/2001, M.Podat. 2002/9/39, Lex nr 54719). Tymczasem w niniejszej sprawie M. W. własnoręcznym podpisem potwierdził wprawdzie na zwrotnym potwierdzeniu nadania odbiór spornej korespondencji, niemniej jednak wskazane potwierdzenie nie zawiera żadnej adnotacji doręczyciela, iż zobowiązał się on do przekazania tej korespondencji adresatowi – K.W.. Okoliczności tej organ odwoławczy, co potwierdzają załączone akta administracyjne, jak również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, nie badał. Z tego względu nie można, zdaniem Sądu, obecnie domniemywać prawidłowości doręczenia tej decyzji skarżącemu. W sprawie doszło więc do naruszenia przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Op, nakładających na organy podatkowe obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Z kolei analiza zaledwie kilku zdaniowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dowodzi, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., rozpoznając odwołanie K.W. od wskazanej decyzji, nie dokonał nawet oceny zawartego w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej korespondencji przez M.W., ograniczając się wyłącznie do porównania daty doręczenia tej decyzji i daty wniesienia odwołania oraz stwierdzenia na tej podstawie faktu uchybienia terminu do wniesienia tego odwołania.

W konsekwencji powyższych okoliczności za przedwczesny uznać należało wniosek organu odwoławczego, iż skarżący spóźnił się z wniesieniem odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...] nr[...].

Za chybiony Sąd uznał natomiast zarzut skargi, iż 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie, nie zaś dorosłemu domownikowi. Z przepisu art. 149 Op jednoznacznie wynika, iż datą doręczenia decyzji w trybie tego przepisu jest data doręczenia decyzji dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, jeśli ci zobowiązali się oddać przesyłkę adresatowi. Z chwilą potwierdzenia odbioru przesyłki przez wymienione osoby kończy się procedura doręczenia przesyłki adresatowi. Natomiast okoliczność, że osoby te nie oddały w stosownym czasie pisma do rąk adresata nie ma wpływu na bieg terminu związanego z datą doręczenia (por. np. wyrok NSA z dnia 22 marca 2000r, I SA/Lu 1735/98).

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę uwzględnił.

P.Pie.