Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 737/12 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 27 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 grudnia 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie (sygn. akt SK 18/09), dotyczące zgodności z Konstytucją RP art. 30 ust. 1 pkt 7 oraz art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. Nr 51 Poz. 307 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.), które kształtują także podstawę prawną decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji sprawie. Wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia przed rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygn. akt SK 18/09 mogłoby skutkować wystąpieniem przez skarżącą z wnioskiem o wznowienie postępowania. W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 18/09.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 125 §1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt SK 18/09. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 125. § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność takiego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem skorzystania z tej podstawy zawieszenia postępowania jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte.

Celowość zawieszenia postępowania przez sąd administracyjny na podstawie art. 125 §1 pkt 1 P.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. dotyczy okoliczności, w której występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą, a sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć. W takiej sytuacji zawieszenie postępowania pozostającego w związku ze wspomnianym zagadnieniem wstępnym może okazać się konieczne (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2005 r., GSK 1249/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; postanowienie NSA z dnia 9 marca 2006 r., II FZ 159/06, niepubl.).

Zauważyć także należy, że ekonomia procesowa oraz względy sprawiedliwości, mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez TK kwestii zgodności z Konstytucją lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym.

Celowość podjęcia na podstawie przepisu art. 125 § 1 P.p.s.a. decyzji o zawieszeniu postępowania pozostawiona została ocenie sądu. Jak się przy tym podkreśla, uznanie to nie może być dowolne. Stąd też obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 25 marca 2005 r., I FZ 134/05, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w Warszawie nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentów przemawiających za celowością zawieszenia postępowania w sprawie, stwierdzając jedynie tożsamość przepisów w sprawie sądowoadministracyjnej oraz w sprawie toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym o sygn. akt SK 18/09. Sąd pominął okoliczność, że przepisy te były już analizowane przez TK, który w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011 r., P 90/08, zajął już stanowisko, co do konstytucyjności konstrukcji opodatkowania dochodów nieujawnionych. W tym stanie rzeczy, ekonomia procesowa (zabezpieczona przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 7 P.p.s.a.) przemawia za kontynuowaniem postępowania sądowoadministracyjnego. Zaznaczyć należy, że sytuacja procesowa skarżącej, w razie odmiennej niż dotychczasowa oceny przez TK przepisów u.p.d.o.f., zabezpieczona jest przez instytucję wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

Uwzględniając powyższe okoliczności oraz mając na względzie zasadę ekonomii procesowej, wyrażoną w art. 7 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji