Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 551/24 o odrzuceniu skargi W. S. w sprawie ze skargi W. S. i D. [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 7 sierpnia 2024 r., znak: IR.I.7840.9.4.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 29 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 551/24 odrzucił skargę W. S. w sprawie ze skargi W. S. i D. [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 7 sierpnia 2024 r., znak: IR.I.7840.9.4.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzeń z 24 października 2024 r. W. S. (dalej: skarżący) został wezwany do usunięcia, w terminie 7 dni, braków formalnych wniesionej przez siebie skargi przez podanie swojego numeru PESEL i złożenie 7 odpisów skargi oraz do uiszczenia, w tym samym terminie, wpisu od skargi w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania wróciła do Sądu nieodebrana, po podwójnym awizowaniu, i na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", została uznana za doręczoną z dniem 18 listopada 2024 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu upływał zatem z dniem 25 listopada 2024 r. Mając na uwadze, że w zakreślonym w wezwaniu terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi i nie uiścił wpisu od skargi, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił wniesioną przez niego skargę.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. S.. Skarżący podniósł, że nie wykonał wezwań sądowych z uwagi na brak pozostawienia przez listonosza awizo przesyłki w skrzynce pocztowej, a tym samym brak możliwości odebrania przesyłki sądowej z poczty. Wskazał, że o terminach awizacji dowiedział się dopiero podczas wizyty w placówce Poczty Polskiej w dniu 10 grudnia 2024 r. i podczas rozmowy z kierownikiem placówki, w obecności naczelnika, zażądał wyjaśnienia okoliczności braku informacji o przesyłce sądowej. Dlatego też z uwagi na błędy ze strony Poczty Polskiej uzasadnione jest zdaniem skarżącego uchylenie zaskarżonego postanowienia. W złożonym zażaleniu skarżący wniósł jednocześnie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Jednym z wymogów jest wynikający z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. obowiązek podania w pierwszym piśmie w sprawie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie, co wynika wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Ponadto brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., jest także niedołączenie do skargi wymaganej liczby odpisów skargi (zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a.), który to brak nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., czy też do skargi nie dołączono odpowiedniej liczby odpisów skargi, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma, nadesłania brakujących odpisów skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Ponadto zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma.

Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, dlatego też Sąd pismami z 29 października 2024 r. zasadnie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonej przez niego skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te uznano za doręczone skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 18 listopada 2024 r. (koperta wraz z z.p.o – k. 50).

Zauważyć należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane.

Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia).

Z treści powyższych przepisów wynika, że w wypadku braku zgłoszenia się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej, przy czym kolejne zawiadomienie nie otwiera kolejnego 7-dniowego terminu, a jedynie "przypomina" o biegnącym już terminie, który upływa 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia.

Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a., wskazując, że miało to miejsce "w oddawczej skrzynce pocztowej". Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi oraz do uiszczenia wpisu naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 4 listopada 2024 r., zaś drugie 13 listopada 2024 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 19 listopada 2024 r. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Słusznie zatem uznano, że doręczenie zostało dokonane 18 listopada 2024 r. Braki formalne skargi oraz należny wpis powinny być zatem uzupełnione do dnia 25 listopada 2024 r. Jednak w powyższym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi jak też nie uiścił należnego wpisu od skargi.

Wnoszący zażalenie skarżący, kwestionując brak zostawiania awiz, przedstawił jedynie własne twierdzenia w sprawie wadliwości doręczenia, przy jednoczesnym braku przeprowadzenia właściwego postępowania reklamacyjnego, którego nie mogą zastąpić ewentualne rozmowy prowadzone na poczcie w tym zakresie. Tak więc wobec braku wykazania przeprowadzenia właściwej procedury, wnoszący zażalenie skarżący nie może wiarygodnie powoływać się na błędną awizację, gdyż jego twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne. Zwłaszcza, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru innej przesyłki sądowej zawierającej odpis postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi wynika, że przesyłka ta była najpierw w dniu 5 grudnia 2024 r. awizowana na poczcie, o czym informację umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego, a następnie przesyłka ta została odebrana przez skarżącego w dniu 20 grudnia 2024 r. - z.p.o. - k. 71. A zatem jeżeli z adnotacji poczynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki pomimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., I GSK 1944/15). Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne. Podkreślić również należy, że jeżeli strona wie o toczącym się postępowaniu, można wymagać od niej, aby liczyła się z ewentualnością nadejścia pisma procesowego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której strona sama wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne poprzez wniesienie skargi do właściwego sądu administracyjnego.

A zatem skoro skarżący nie uzupełnił we wskazanym terminie braków formalnych skargi (nie podał numeru PESEL i nie nadesłał odpowiedniej liczby odpisów skargi), a także nie uiścił należnego wpisu od skargi w terminie zakreślonym przez zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, to Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę skarżącego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.