Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie skargi na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych postanawia odrzucić skargę.

M. K. złożył skargę, w której zarzucił Prezesowi Sądu Okręgowego w Krakowie bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie jego skargi dotyczącej naruszenia ustawy RODO przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.- zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735,1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się jednolite stanowisko, zgodnie z którym skarga na bezczynność lub przewlekłość organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Nie jest zatem dopuszczalna skarga na bezczynność, gdy załatwienie sprawy nie może nastąpić w drodze decyzji lub postanowienia i nie dotyczy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.

W świetle przepisów ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781- dalej jako "u.o.d.o.") to Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prowadzi postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych (art. 60 u.o.d.o.) oraz przeprowadza kontrolę przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 78 ust. 1 u.o.d.o.). Stosownie bowiem do art. 34 u.o.d.o., Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych jak i organem nadzorczym w rozumieniu rozporządzenia 2016/679, w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającej decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 89) oraz w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), zastępującego i uchylającego decyzje Rady 2009/371/WSiSW, 2009/934/WSiSW, 2009/935/WSiSW, 2009/936/WSiSW i 2009/968/WSiSW (Dz. Urz. UE L 135 z 24.05.2016, str. 53).

Zgodnie przy tym z treścią art. 7 ust. 1-4 u.o.d.o. w sprawach nieuregulowanych w ww. ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się ustawę Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie przed Prezesem Urzędu jest postępowaniem jednoinstancyjnym. Do postanowień wydanych w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, na które zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego służy zażalenie, przepisów o zażaleniu nie stosuje się. Na postanowienia, o których mowa w ust. 3, służy skarga do sądu administracyjnego.

Z kolei na mocy art. 92 u.o.d.o. w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem 2016/679, do roszczeń z tytułu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, o których mowa w art. 79 i art. 82 tego rozporządzenia, stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. W sprawach o roszczenia z tytułu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, o których mowa w art. 79 i art. 82 rozporządzenia 2016/679, właściwy jest sąd okręgowy (art. 93 u.o.d.o.).

Z przytoczonych przepisów wynika wprost, że sąd administracyjny nie jest organem powołanym do ochrony danych osobowych i rozstrzygania kwestii, czy dany podmiot narusza swym działaniem przepisy ustawy o ochronie danych osobowych i RODO. Prowadzenie postępowań w takich sprawach należy bowiem do wyłącznej kompetencji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zaś dopiero rozstrzygnięcia tego organu podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Żadne przepisy prawa unijnego ani też prawa krajowego nie przyznają w tym zakresie kompetencji sądom administracyjnym do władczego i bezpośredniego kontrolowania administratorów danych osobowych w wyniku złożenia skargi do sądu na ich działanie.

Powyższe prowadzi do wniosku, że skarga złożona zarzucająca Prezesowi Sądu Okręgowego bezczynność w sprawie skargi na niezgodne z prawem wykorzystanie i przetwarzanie danych wrażliwych nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Możliwości wniesienia takiej skargi nie przewiduje ani ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani przepisy szczególne.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.