Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 6 marca 2023 r. nr NS-EP.907.2.84.2022 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 6 marca 2023r. nr NS-EP.907.2.84.2022 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z 21 grudnia 2022 r., nr [...], oddalającego zarzuty zobowiązanej B. B. jako nieuzasadnione.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 27 maja 2019 r. zostało wystosowane do zobowiązanej wezwanie do szczepienia dziecka (poz. 5 akt administracyjnych). Mimo skutecznego doręczenia pisma strona nie wykonała obowiązku. W dniu 24 lipca 2019 r. wystosowano upomnienie (poz. 8), jednak strona nadal nie wykonała zaległych szczepień u dziecka. Wobec dalszej bierności sprawę wraz z tytułem wykonawczym przekazano do Wojewody Śląskiego z prośbą o wszczęcie postępowania egzekucyjnego i nałożenie grzywny (poz. 9).

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Wojewodę Śląskiego pod sygnaturą akt [...] organ egzekucyjny wydał 15 czerwca 2022r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (poz. 10).

Następnie skarżąca pismem z 14 lipca 2022 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do Wojewody Śląskiego.

Podniosła w nich, że zaskarżony tytuł wykonawczy narusza:

- art. 33 § 2 pkt 2 upea poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa poprzez pominięcie art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepienia,

- art. 33 § 2 pkt 6 lit. c upea poprzez brak wymagalności obowiązku z uwagi na nieułożenie dla małoletniej indywidualnego kalendarza szczepień,

- art. 33 § 10 pkt w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 upea poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

Wniosła także o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu strona podniosła, że obowiązek szczepień w stosunku do małoletniej nie jest wymagalny z uwagi na fakt, że pomija konieczność przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia oraz z tego powodu, że nie sporządzono dla niej indywidualnego kalendarza szczepień. Podniosła też, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, należy odróżnić podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3 upea) oraz podstawę prawną prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 upea). Przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji; podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. Jeśli obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to powinna ona być wskazana w tytule wykonawczym. Jeśli źródłem obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, to należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać regulację, z której obowiązek taki wynika. Natomiast – zdaniem strony – taka podstawa prawna wszczęcia egzekucji administracyjnej w tytule wykonawczym nie została wskazana.

Wierzyciel – PPIS w postanowieniu z 21 grudnia 2022 r. oddalił zarzuty zobowiązanej jako nieuzasadnione (poz.13), następnie pismem z 11 stycznia 2023 r. przekazał zażalenie strony organowi II instancji.

W uzasadnieni swego postanowienia, odnosząc się do pierwszego z zarzutów strony podniósł, że niedochowanie obowiązku poddania dziecka szczepieniu ochronnemu aktualizuje obowiązek wszczęcia postepowania egzekucyjnego, którego celem jest poddanie dziecka temu obowiązkowi. Samo stawienie się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjne nie stanowi wykonania tego obowiązku. Badanie to jest przeprowadzane przed szczepieniem jako integralny i niezbędny element procedury szczepienia.

Odnośnie zarzutu drugiego stwierdził, że indywidualny program szczepień ustala się w przypadku choroby dziecka i przeciwwskazań medycznych do realizacji szczepień zgodnie z planem. Decyzję co do tego podejmuje lekarz, bo to do niego należy kwalifikacja do szczepienia po uprzednim wykonaniu badania stanu zdrowia i zebraniu wywiadu. Procedura szczepienia ochronnego obejmuje zatem kwalifikacyjne badanie lekarskie i wykonanie szczepienia. W przypadku, gdy badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia, wówczas lekarz kieruje dziecko do konsultacji specjalistycznej a z obowiązku poddanie się szczepieniom mogą być zwolnione tylko osoby, u których specjalista stwierdzi stałe przeciwwskazania do szczepień ochronnych lub konkretnego szczepienia, co nie ma miejsca w tej sprawie.

Co do zarzutu trzeciego podniósł, że podstawę prawną do nałożenia obowiązku szczepień stanowi art. 5 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi, przy czym w przypadku osób niepełnoletnich odpowiedzialność za wykonanie tego obowiązku ciąży na opiekunie prawnym. Zatem obowiązek poddania się szczepieniu wynika z ustawy i nie ma podstawy prawnej do jego konkretyzacji w postaci decyzji administracyjnej. Wykonanie tego obowiązku powstającego z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym realizowanym w drodze egzekucji administracyjnej. Powołał się na art. 3 § 1 upea i stwierdził, że tę egzekucję stosuje się nie tylko do obowiązków wynikających z decyzji, ale także gdy wynikają bezpośrednio z przepisu prawa.

Na to postanowienie strona pismem z 3 stycznia 2023r. wniosła zażalenie (poz. 14).

W wyniku kontroli tego postanowienia, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżonym postanowieniem z 6 marca 2023r. utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne.

Odnośnie zarzutu, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów, gdyż nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji (ad 2 i 3) organ stwierdził, że jest on niesłuszny.

Stwierdził, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym ma oparcie w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi również w przepisach Konstytucji RP, przede wszystkim w art. 31, który stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Związek pomiędzy szczepieniami ochronnymi a ochroną zdrowia uznał za oczywisty, przy czym chodzi nie tylko o zdrowie osoby poddanej szczepieniu ochronnemu, ale o zdrowie innych osób narażonych na zakażenie chorobami zakaźnymi. Zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP profilaktyka przed chorobami zakaźnymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, jak i bezpośrednio związanego z nim szczepienia (art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Dopiero wykonanie obu tych czynności (poddanie się badaniu i szczepieniu) może być uznane za realizację ustawowego obowiązku.

Również w kwestii indywidualnego kalendarza szczepień organ odwoławczy zaprezentował stanowisko analogiczne do poglądu organu I instancji zawartego w postanowieniu z 21 grudnia 2022 r. (ad 1). Podniósł, że przepisy prawa nie precyzują sposobu przeprowadzania badania kwalifikacyjnego. Celem art. 17 ust. 2 i ust. 5 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jest wykluczenie przeciwskazań do szczepienia. Obowiązkiem lekarza jest więc wykluczenie przeciwskazań do wykonania szczepienia, a w wypadku ich stwierdzenia odroczenie szczepienia i skierowania dziecka do konsultacji specjalistycznej. Natomiast lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, ma obowiązek odnotować w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwskazanych do stosowania lub indywidualnego kalendarza szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych). Jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko powikłań poszczepiennych są zwolnione z obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone do czasu ustania przeciwskazań zdrowotnych. Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest więc poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Przedmiotowe badanie ma m. in. na celu wykrycie ewentualnych przeciwwskazań do szczepienia, opóźnienie wykonania szczepienia, modyfikację schematu szczepień, a także zminimalizowanie ryzyka wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) i zapewnienie maksymalnej skuteczności szczepienia.

ŚPWIS nie stwierdził również okoliczności, które wskazywałyby na brak przewidzianych prawem elementów tytułu wykonawczego.

W skardze na to postanowienie do sądu administracyjnego strona zarzuciła:

1. naruszenie art. 18, 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej; upea) w zw. z art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez rozpoznanie sprawy na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji,

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku, podczas gdy dla małoletniej nie został ułożony indywidualny kalendarz szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia, mimo stawienia się na wizytę szczepienną, co skutkuje brakiem wymagalności obowiązku,

3. na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3 e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 2 pkt 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu,

4. naruszenie art. 7a, 77, 81a Kpa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego,

5. naruszenie art. 15 Kpa w zw. z art. 18 upea poprzez brak rozpoznania przez organ zgłoszonych zarzutów, podczas gdy istotą zasady dwuinstancyjności jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. 

6. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień.

W oparciu o powyższe zarzuty, wniosła o:

5. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,

6. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jednak wniosku tego bliżej nie uzasadnił. W uzasadnieniu odpowiedzi odniósł się natomiast do meritum sprawy i podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Przedmiotem skargi jest postanowienie organu II instancji, utrzymujące w mocy postanowienie PPIS o oddaleniu zarzutów skarżącej.

Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w wersji obowiązującej w dniu wydania postanowienia organu I instancji (t. j. Dz.U. z 2022r., poz. 4791):

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Skarżąca w zarzutach zarzuciła organowi:

1. Na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 upea określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa poprzez pominięcie art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia,

2. Na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c upea brak wymagalności obowiązku z uwagi na nieułożenie dla małoletniej indywidulanego kalendarza szczepień,

3. Naruszenie art. 33 § 10 pkt w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 upea poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

Stosownie zaś do art. 34 § 2 upea, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Oceniając postanowienia organów obu instancji, w tym także przez pryzmat podniesionych zarzutów uznać trzeba, że nie naruszają one prawa.

Odnośnie 1. z podnoszonych zarzutów stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony, gdyż organy obu instancji w uzasadnieniach swych orzeczeń jasno i wyczerpująco informowały stronę, że procedura szczepienia obejmuje badanie lekarskie i wykonanie szczepienia, o ile badanie nie wykaże zasadności jego odroczenia. Zatem obowiązek wykonania szczepienia niejako z automatu obejmuje także wykonanie badania lekarskiego w celu wykluczenia przeciwwskazań do niego. Organ nie miała zatem żadnego obowiązku odrębnego nakładania "obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia", co podnosi strona w pkt. 1 zarzutów.

Przy czym organy obu instancji zawarły w swych rozstrzygnięciach odnośnie tej kwestii. Organ I instancji jasno wskazał, że "Badanie kwalifikacyjne jest przeprowadzane przed właściwą czynnością zaszczepienia jako integralny i niezbędny element procedury obowiązkowego szczepienia ochronnego". (str. 2. postanowienia I instancji).

Również organ odwoławczy na str. 3 swego postanowienia powołując się na art. 17 ust. 2 ustawy z 5 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2022r., poz. 1657) o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stwierdził, że "obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, jak i bezpośrednio związanego z nim szczepienia. Dopiero wykonanie obu tych czynności (poddanie się badaniu i szczepieniu) może być uznane za realizację ustawowego obowiązku".

Stanowisko to jest uzasadnione w świetle art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zakażeń, gdyż zgodnie z jego treścią wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.

Użycie słów "jest" a nie "może być" poprzedzone oznacza, że jest to obligatoryjny element procedury szczepienia. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 4 ustawy po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania.

Również w dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy omówił zasadność i cel przeprowadzenia przez lekarza badania kwalifikacyjnego.

Z powyższego jasno wynika, że kierowany pod adresem organu zarzut strony zawarty w pkt. 1 jest nieuzasadniony, gdyż nakazanie poddania dziecka szczepieniu – wbrew zarzutowi – obejmowało także procedurę badania lekarskiego celem ustalenia, czy nie zachodzą przeciwwskazania do szczepienia, o czym skarżąca była wyraźnie i wprost poinformowana przez organy obu instancji.

W kwestii zarzutu 2. tj. nieułożenia dla małoletniej indywidualnego kalendarza szczepień Sąd również uznał go za nieuzasadniony. Organ I instancji wyjaśnił, że indywidualny program szczepień ustala lekarz, który decyduje o tym po uprzednim przeprowadzeniu badania stanu zdrowia dziecka i zebraniu wywiadu (str. 2. postanowienia). Analogiczne stanowisko wyraził organ odwoławczy na str. 3. i zwłaszcza 4. uzasadnienia swego postanowienia, gdzie stwierdził, że badanie kwalifikacyjne – w sytuacji istnienia ku temu przesłanek faktycznych - ma na celu m.in. opóźnienie szczepienia i modyfikację schematu szczepień.

Dopóki zatem zobowiązana nie stawi się z małoletnią na szczepienie, dopóty nie będzie możliwe ustalenie takiego indywidualnego kalendarza szczepień. Zatem zarzut dotyczący braku takiego indywidualnego schematu uznać należy za nieuzasadniony, bo to strona swym zaniechaniem powoduje, że dotąd taki indywidualny kalendarz nie powstał.

Natomiast zarzut z pkt 3. jest częściowo niezrozumiały, gdyż podnosi naruszenie m.in. art. 33 § 10 upea, podczas gdy art. 33 upea takiego przepisu nie zawiera ani nie zawierał w dniu wszczęcia egzekucji. Jeśli zarzut strony odnosił się do art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 upea, to zgodnie z tymi przepisami:

§ 1. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Natomiast stosownie do art. 27 § 1 pkt 6 upea tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Odnośnie tej kwestii wypowiedział się NSA wyroku z 13 grudnia 2022 r. o sygn. akt III FSK 1408/21, w którym wyjaśnił, że "podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), należy odróżnić od podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika."

Odnosząc stanowisko NSA do stanu faktycznego sprawy i znajdującej się w aktach administracyjnych kopii tytułu wykonawczego z 12 listopada 2019r. zauważyć należy, że w części B. formularza "Dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym" zawiera on zapis "art. 5 ust. 1 pkt 1. lit. b i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019r. poz. 1239)." Zatem - tak jak nakazał NSA – tytuł wykonawczy zawierał zarówno akt prawny, miejsce jego publikacji, jak i konkretną regulację (poprzez wskazanie właściwych jednostek redakcyjnych ustawy), z których obowiązek wynika.

Powyższe wskazuje, że dotyczący tego zarzut zasługuje na oddalenie, o czym zasadnie orzekł organ I instancji, a organ odwoławczy utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.

Wskazuje to, że nieuzasadniony jest zarzut wyrażony w pkt. 5 skargi, gdyż organy obu instancji rozpoznały i szczegółowo odniosły się do zgłoszonych zarzutów.

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi, Sąd także uznał je za nieuzasadnione.

W kwestii poruszonej w pkt. 1 tj. rozpoznanie prawy w oparciu o przepisy nieobowiązujące w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skarżąca jedynie koncentruje się na powołaniu innego publikatora niż organ. Nie wskazuje natomiast konkretnie jakie normy i w jakim brzmieniu zostały zastosowane, a jakie winny być zastosowane jako postawa rozstrzygnięcia i jaki wpływ miało to na wynik sprawy. Zasadnie zaś podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że podstawą prawną działania organu jest przepis prawa, a nie publikator. Niezrozumiały jest także zarzut, że organ II instancji jako postawę orzeczenia z 6 marca 2023r. powołał upea w brzmieniu wynikającym z Dz. U. z 2022r., poz. 479, a w zakresie Kpa – Dz. U. z 2022r., poz. 2000, które w chwili wszczęcia postępowania nie weszły jeszcze w życie. Po pierwsze, nie wiadomo dlaczego skarżąca uważa, że organ II instancji powinien oprzeć swe rozstrzygnięcie z 6 marca 2023r. na przepisach obowiązujących w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego tj. 12 listopada 2019r. Wszak w przypadku przepisów proceduralnych zasadą jest stosownie przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Po wtóre, aktualność zachowuje prezentowane już stanowisko, że podstawą działania organu jest przepis prawa, a nie publikator, w jakim został ogłoszony. Zatem nawet powołane wadliwego publikatora przy założeniu oparcia rozstrzygnięcia na prawidłowym przepisie prawa nie daje podstaw do stwierdzenia jego wadliwości. Natomiast zarzutu przyjęcia błędnego przepisu i wpływu tego uchybienia na wynik sprawy strona nie przedstawiła. Wskazuje to, że zarzut sformułowany w pkt 1. skargi jest nieuzasadniony.

Co do zarzutu z pkt. 2 dot. nieustalenia kalendarza szczepień i niewykluczenia przeciwwskazań do sczepienia Sąd już się wypowiedział, nie ma zatem potrzeby powtarzać tych rozważań po raz kolejny.

Zarzut niedoręczenia stronie upomnienia (pkt. 3 zarzutów skargi) jest nieuzasadniony, gdyż z treści tytułu wykonawczego wynika, że był on wysłany do skarżącej, lecz jako niepodjęty w terminie został zwrócony 14 sierpnia 2019r. (Część C tytułu wykonawczego, rubryka 6).

Również podniesione w pkt. 4 skargi zarzuty naruszenia art. 7a, 77, 81a Kpa okazały się bezzasadne. Powołane przez organ przepisy są jasne, organy obu instancji powołały je i szczegółowo omówiły i wyjaśniły. Nie było też wątpliwości co do stanu faktycznego, który – wbrew zarzutowi – został ustalony prawidłowo i wyczerpująco.

W zarzucie 6. strona twierdzi, że doszło do naruszenia art. 80 Kpa poprzez uznanie, że uchyla się od wykonania szczepień, podczas gdy brak jest w materiale dowodowym jej oświadczenia o odmowie szczepień. Istotnie, w aktach sprawy brak takiego dokumentu, jednak nie można oceniać czy strona uchyla się od wykonania szczepień czy też nie jedynie przez pryzmat istnienia takiego oświadczenia, lecz – zgodnie z art. 77 § 1 kpa - należy uwzględnić cały materiał dowodowy. Wynika z niego natomiast, że córka skarżącej pomimo podlegania obowiązkowi szczepień i braku orzeczenia lekarskiego, które by ją z tego obowiązku zwalniało nie została zaszczepiona, choć pierwsze pismo w sprawie datowane jest na 10 maja 2017r. Innymi słowy, co prawda nie ma dokumentu zawierającego oświadczenie skarżącej o odmowie szczepienia, ale – mimo upływu prawie 6 lat od tej daty do dnia wydania postanowienia organu odwoławczego - nie ma także szczepienia.

Końcowo należy się odnieść do zarzutu niewłaściwego sformułowania rozstrzygnięcia organu I instancji, co do którego skarżąca zarzuca, że upea go nie przewiduje.

Co do tego zarzutu wyjaśnić należy, że zgodnie z cytowanym już art. 34 § 2 pkt 1 upea, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie organ oddalił zarzuty zobowiązanej jako nieuzasadnione (podkr. Sądu). Wskazuje to, że – wbrew zarzutowi skargi – organ oddalając zarzuty wydał rozstrzygnięcie przewidziane w upea, w szczególności w jej art. 34 § 2 pkt 1.

Wziąwszy pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zatem na podstawie art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu.