Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski, Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.),, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. Ś. -Z. na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie podjęcia postępowania dotyczącego wydania warunków zabudowy p o s t a n a w i a odrzucić skargę

M. S., dalej: "skarżąca", reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta Gminy, dalej "organ",

w przedmiocie podjęcia postępowania dotyczącego wydania warunków zabudowy.

Z akt sądowych wynika, że skargę wniesiono 29 października 2025 r. w ten sposób, że o godzinie 17:14 podpisano skargę podpisem elektronicznym (k. 72 akt sądowych) a następnie wysłano za pomocą usługi e-Doręczenia do organu o godz. 18:20 (k. 51 akt sądowych). O godzinie 18:20 odnotowano wpływ skargi na skrzynkę organu (k. 88 akt sądowych).

Ponadto z akt sprawy wynika, że 29 października 2025 r. podpisano ponaglenie podpisem elektronicznym o godzinie 16:48 i wniesiono za pomocą usługi e-Doręczenia do organu o godz. 17:53 (k. 62 – akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę organ uznał, że skarga jest bezzasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

W myśl art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie

(§ 2).

Z kolei stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przypadku skarg na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.- dalej: "k.p.a."). Przepis ten stanowi, że stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (§ 5).

Sąd podziela pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego,

że wykładni art. 52 § 2 p.p.s.a. nie można dokonywać w oderwaniu od treści art. 37 k.p.a. Skoro ustawodawca przewidział, że organ ma 7 dniowy termin na rozpatrzenie ponaglenia, to nie można przyjąć wbrew przepisowi, że złożenie ponaglenia i skargi w tym samym dniu wypełnia pojęcie wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. Ustawodawca nie przewidział bowiem, jako okoliczności warunkującej dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego "wniesienia" środka zaskarżenia, ale właśnie jego "wyczerpanie". Oznacza to, że po pierwsze strona wykorzystała już przysługujący jej środek zaskarżenia, a po drugie, że organ mógł ten środek rozpoznać w terminie, określonym w art. 37 § 5 k.p.a. Taki wniosek płynie z domniemania racjonalności ustawodawcy; po to bowiem powołał on instytucję ponaglenia, aby umożliwić organowi (a także stronie) procesową reakcję w stosunkowo krótkim czasie na przewlekłość lub bezczynność organu niższej instancji – bez potrzeby uruchamiania sądowego trybu postępowania w takiej sprawie. Wyczerpanie ponaglenia – jako specyficznego środka zaskarżenia - oznacza tym samym dopuszczalność złożenia skargi do sądu administracyjnego po upływie 7 dni od otrzymania ponaglenia przez właściwy organ; a więc z założeniem że kwestia przewlekłości lub bezczynności organu została rozpatrzona przez właściwy organ. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że organ rozpatrujący ponaglenie, w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, nie tylko zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, ale także zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 pkt 2 K.p.a.). Takie działanie organu ma nie tylko zmniejszać dolegliwości, jakich strona doznała w wyniku braku działania organu niższej instancji, ale także zapobiegać takim uchybieniom terminom załatwienia sprawy na przyszłość.

Dlatego też stwierdzenie ustawodawcy, że skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie" rozumieć należy w kontekście art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a., określającego terminy do wniesienia skargi. Zawsze jednak wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania musi poprzedzać ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., które warunkuje dopuszczalność skargi

(por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1530/23).

W przedmiotowej sprawie opisywany warunek nie został spełniony.

Z nadesłanych akt sprawy nie wynika, aby przed złożeniem skargi strona skarżąca wniosła ponaglenie w sposób umożliwiający przyjęcie, że nastąpiło wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 w związku z art. 37 k.p.a. tj. że czynność ta nastąpiła z upływem 7-mio dniowego terminu od otrzymania ponaglenia przez właściwy organ. W rozpoznawanej sprawie czas dzielący wniesione, w tym samym dniu 29 października 2025 r., w formie elektronicznej ponaglenie, a następnie skargę, wyniósł zaledwie dwadzieścia siedem minut.

Podkreślić należy również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 2772/21, 29 czerwca 2023 r., sygn. I OSK 1062/23 oraz wcześniejsze z 18 czerwca 2015 r., I OSK 1579/15, 13 lipca 2016, sygn. I OSK 3044/15).

W orzecznictwie tym wskazywano, że dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do Kodeksu postępowania administracyjnego instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środka w postaci ponaglenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami,

które mogą być załatwione przez organy administracji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.