Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 202 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku F. o przyznanie prawa pomocy i wyłączenie sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza, sędziego NSA Ewy Kwiecińskiej oraz sędziego delegowanego WSA Macieja Kobaka od rozpoznania sprawy ze skarg kasacyjnych Prezesa Rady Ministrów i Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 992/20 w sprawie ze skarg Rzecznika Praw Obywatelskich oraz F. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2020 r. nr BPRM.4820.2.3.2020 w przedmiocie polecenia Poczcie Polskiej S.A. realizacji działań w zakresie przeciwdziałania COVID–19 zmierzających do przygotowania i przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 roku w trybie korespondencyjnym postawia: 1. odrzucić wniosek o przyznanie prawa pomocy 2. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza, sędziego NSA Ewy Kwiecińskiej oraz sędziego delegowanego WSA Macieja Kobaka od rozpoznania sprawy.

W dniu 28 czerwca 2024 r. Fundacja W. (dalej jako Fundacja) złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o wyłączenie sędziego NSA Wojciecha Jakimowicza, sędziego NSA Ewy Kwiecińskiej i sędziego WSA del. Macieja Kobaka od orzekania w sprawie oraz zwróciła się o przyznanie prawa pomocy.

We wniosku o wyłączenie Sędziów Fundacja wskazała, że jednym z powodów ich wyłączenia jest "przyjmowanie osobistych korzyści w warunkach naruszenia norm działania Krajowej Rady Sądownictwa" oraz z powodu naruszenia prawa wnioskodawców do obrony praw, a to brakiem ich pouczenia jako stron działających bez profesjonalnej pomocy prawnej, o ich uprawnieniach i statusie stron postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Naczelny Sad Administracyjny odrzucił wniosek Fundacji o udzielenie pomocy prawnej jako złożony do niewłaściwego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako P.p.s.a.) wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazać należy, że w sprawie został wyznaczony termin rozprawy na dzień 28 czerwca 2024 r. Zawiadomienie o tym terminie Fundacja odebrała w dniu 11 kwietnia 2024 r. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła w dniu rozprawy. Mając zatem na uwadze moment złożenia przez Fundację wniosku stwierdzić należy, że jedynym jego celem było odroczenie rozprawy, a tym samym przedłużanie postępowania, co stoi w opozycji do podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego takich jak chociaż zasada szybkości postępowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 64 § 3 w zw z art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a odrzucił wniosek.

Odnosząc się natomiast do wniosku o wyłączenie sędziów to nie zasługiwał on na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Analizowany przepis nie może służyć do utrudniania działalności sądów. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie podstaw wskazanych w art. 19 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2014 r., II OZ 1247/14). W sprawach, w których podstawą wyłączenia jest art. 19 P.p.s.a., do sądu należy nie tylko zbadanie, czy występują przyczyny (podstawy) wyłączenia, ale także czy z punktu widzenia doświadczenia życiowego przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt I PO 10/94, OSNP 1995/4, poz. 56). Przy czym należy podkreślić, że przyczyną fakultatywnego wyłączenia sędziego jest wyłącznie okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnego sędziego – wyłącznie w danej sprawie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Fundacja nie wskazała, ani nie uprawdopodobniła okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem. Przesłanki do wyłączenia sędziego nie mogą stanowić bowiem, wbrew twierdzeniom Fundacji, zarzucane nieprawidłowości w postępowaniu przed WSA w Warszawie oraz niczym niepoparte twierdzenie o braku nieskazitelności charakteru sędziego. Fundacja nie wyjaśniła ponadto w jaki sposób powyższe kwestie mogłyby wpłynąć na ewentualny brak bezstronności sędziów w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 19 P.p.s.a. i 254 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.