Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2006r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy, decyzją z dnia 27 września 2006 r., na podstawie art. 155 k.p.a. w związku z art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992), odmówił T.S. zmiany decyzji z dnia 5 lipca 2005r. w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2002 r. do 1 czerwca 2005 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej prawomocną decyzją z dnia 5 lipca 2006 r. przyznał T. S. świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem B. S. na okres od dnia 1 czerwca 2005 r. do 30 czerwca 2005 r. Decyzja ta wydana została po rozpatrzeniu wniosku T. S. z dnia 29 czerwca 2006 r. o ustalenie prawa do tego świadczenia oraz przy uwzględnieniu treści wyroku Sądu Rejonowego z dnia 18 maja 2006 r., załączonego do wniosku o świadczenie. T. S. złożyła od wydanej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to Kolegium powyższą decyzję utrzymało w mocy. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W ocenie organu żądanie zmiany prawomocnej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wydał decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 23 ust. 1 i 4 pkt. 4b oraz art. 24 ust. 2, a jej treść poddana została już kontroli Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która potwierdziła jej prawidłowość, wskazując dodatkowo, że brak jest możliwości przyznawania świadczeń wstecz to jest za okres poprzedzający wejście w życie ustawy, która przedmiotowe świadczenia wprowadziła (ustawa o świadczeniach rodzinnych weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.).

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. S. żądając jej uchylenia w całości oraz przeprowadzenia dowodu z pisma Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 30 sierpnia 2006 r. zawierającego interpretację prawną przepisu art. 24 ust.1, 3 i 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz przyznanie jej świadczenia zgodnie z interpretacją prawną Rzecznika.

W uzasadnieniu odwołująca się wyjaśniła, iż organ dokonał błędnej interpretacji prawnej przepisów powyższej ustawy.

Stosownie bowiem do treści interpretacji sporządzonej przez Rzecznika Praw Obywatelskich w sytuacji utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyskała ponownie orzeczenie o niepełnosprawności, stanowiące kontynuacje poprzedniego orzeczenia prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia.

Odwołująca się wskazała, iż zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami, spełnia ona przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 listopada 2006 r., na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz.856 ze zm.), art.127 § 2 w związku z art. 17 pkt. 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 155 k.p.a. oraz art. 24 ust 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem (por. wyrok NSA z 23 marca 2000r. IV SA 391/98). W przypadku ustalenia takiej okoliczności dodatkowym elementem wymagającym zbadania przez organ administracji jest ustalenie czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W żadnym natomiast wypadku organ administracji działając w trybie art. 155 nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

Wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie zarówno we wniosku, jak i w odwołaniu T. S. zgłosiła zarzuty, które były już przedmiotem oceny w prawomocnie zakończonym postępowaniu rozpoznawczym, domagając się w istocie ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium wyjaśniło, iż zmiana decyzji z dnia 5 lipca 2005r. w sposób postulowany przez stronę (to jest przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2002 r.) nie jest dopuszczalna gdyż art. 24 ust 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie świadczeń w oparciu o kontynuację poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności za okres poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego.

Podkreślono ponadto, że ustawa o świadczeniach rodzinnych określająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego weszła w życie z dniem 1 maja 2004r. Niemożliwym była zatem zmiana decyzji polegająca na przyznaniu od 1 lipca 2002 r. świadczenia nieistniejącego w tym czasie. W ocenie organu stan, który powstałby

wskutek postulowanej zmiany decyzji byłby niezgodny z prawem, tym samym takie rozstrzygniecie nie leży w interesie społecznym ani słusznym interesie strony.

Poza tym organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji T. S., wyjaśnił, iż specjalista Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w swym piśmie z 30 sierpnia 2006 r. przytoczył jedynie treść art. 24 ust 1, 3 i 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie odnosząc się do prawa do świadczeń rodzinnych przysługującego T. S., która wyciągnęła z treści tego pisma zbyt daleko idące wnioski.

Skargę na powyższą decyzję wniosła T. S. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, przeprowadzenia dowodu z interpretacji prawnej Rzecznika Praw Obywatelskich na okoliczność zasadności roszczenia oraz przyznania świadczenia od pierwszego dnia, po którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności.

W uzasadnieniu skarżąca ponowiła argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

W postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Sąd, badając przedmiotową sprawę uznał, iż skarga T. S. jest niezasadna.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w tym artykule przesłanek, przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Postępowanie to nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy w kolejnej instancji. Nie mogą więc być w tym postępowaniu rozważane merytoryczne zarzuty i zastrzeżenia (...) (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r. , III SA 2468/99, LEX nr 48003).

Rozpoznając zatem na takiej płaszczyźnie skargę T. S. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu, bowiem organy rozstrzygające w tej sprawie z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie zasad zbadały wszystkie istotne w sprawie okoliczności oraz poddały wszechstronnej ocenie powoływane przez skarżącą na potwierdzenie przesłanek z art. 155 k.p.a. racje i argumenty. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy obu instancji nie przekroczyły w sprawie niniejszej dozwolonych granic uznania administracyjnego. Za chybiony w tej sytuacji należy uznać zarzut błędnej interpretacji prawnej art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odnosząc się natomiast do kwestii istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, należy wskazać, iż kwalifikowany interes strony musi być ustalony w konkretnej sprawie i musi uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Słuszny interes strony, to taki, który jest godny ochrony i nie stoi w sprzeczności z prawem powinien być oceniony przez organ według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem strony.

W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia materialnej normy prawnej nadającej uprawnienia T. S. Organy orzekły bowiem zgodnie z obowiązującymi w chwili rozstrzygania przepisami prawa.

Zasadniczą treść skargi stanowi zarzut błędnej interpretacji przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w ocenie skarżącej uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji zmianę decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w zakresie okresu, na jaki pomoc ta została skarżącej przyznana.

W dniu 20 października 2006 r. T. S. wystąpiła z wnioskiem żądając zmiany decyzji dnia 5 lipca 2005 r. co do okresu, na który przyznano jej zasiłek.

Swoje stanowisko uzasadniła tym, iż w przypadku jej syna B. S. miała miejsce kontynuacja świadczeń, a co za tym idzie, stosownie do treści art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, miała ona prawo do świadczenia w okresie od lipca 2002 r. do 30 maja 2005 r., a nie tylko od 1 czerwca 2005 r. do 30 czerwca 2005 r.

Sąd nie podziela powyższego stanowiska.

Stosownie do przepisu art. 23 ust. 1 pkt 4 b lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992) ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej po dołączeniu zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie zaś z treścią art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17, do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach.

Natomiast w myśl art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.

Oznacza to, że jeżeli zainteresowanej osobie przyznano, pod rządami ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do określonego świadczenia zależnego od niepełnosprawności, a po jego wygaśnięciu uzyskała odpowiednie nowe orzeczenie o niepełnosprawności, to powinno zostać przyznane jej świadczenie rodzinne na zasadzie kontynuacji realizacji poprzedniego uprawnienia. Oba wyżej wskazane przepisy stanowią wyjątek od ogólnej reguły, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, zatem nie można ich interpretować rozszerzająco.

Świadczenie pielęgnacyjne jest kontynuacją uprawnienia związanego z niepełnosprawnością występującego w postaci zasiłku stałego. Ta sytuacja, na tle sformułowania art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącego, iż chodzi o kontynuację niepełnosprawności i związanych z nim uprawnień, a nie jedynie o kontynuację określonych świadczeń, wskazuje, że przepis art. 24 ust. 3a dotyczy także możliwości uzyskania świadczenia rodzinnego na zasadzie ciągłości wcześniej przyznanego odpowiedniego świadczenia pomocowego (np. zasiłku stałego).

Uznać zatem należy, iż skoro zainteresowanej osobie przyznano prawo do określonego świadczenia pomocowego zależnego od niepełnosprawności i terminu jej istnienia, a po jego wygaśnięciu uzyskała nowe orzeczenie o niepełnosprawności (będące kontynuacją poprzedniego), to w sytuacji istnienia odpowiedniego świadczenia rodzinnego powinno zostać jej ono przyznane na zasadzie realizacji ciągłości określonego uprawnienia.

Celem owej regulacji jest bowiem zachowanie ciągłości w pobieraniu określonych świadczeń zależnych od niepełnosprawności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż w przypadku sytuacji przedstawionej przez T. S. brak jest ciągłości w co do przedmiotowego świadczenia.

W dniu 12 czerwca 2002 r. Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzekł o niepełnosprawności B. S., uznając jednocześnie, iż nie ma konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W związku z powyższym Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 16 lipca 2002 r. odmówił przyznania T. S. pomocy w formie zasiłku stałego.

Wydanie decyzji odmownej spowodowało sytuacje braku ciągłości w uprawnieniu do zasiłku stałego (obecnie świadczenia pielęgnacyjnego) przysługującego T.S. na syna B. S.

W związku z powyższym brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Organy prawidłowo oceniły stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie i właściwie zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.