Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za 2006r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ½ wpisu od skargi, 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek

Wpis od skargi wynosi [...].

Skarżący JW złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że nie stać go na zapłacenie zaległego podatku, gdyż w tym czasie ziemia nie była obsiewana. Podał, że gospodarstwu rolnemu przysługiwało oddłużenie, jednakże bank oddał sprawę komornikowi, który zajął inwentarz żywy jak maszyny i pozostawił wnioskodawcę bez środków do życia. Od czasu gdy dzieci zaczęły pracować skarżący z ich pomocą zaczął odbudowywać gospodarstwo na nowo. W tych okolicznościach nie stać go na spłacanie zaległości, obecnie zaś opłaty uiszcza na bieżąco. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z dziećmi. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...]. Skarżący wskazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż obecnie finansuje gospodarstwo rolne, czeka na żniwa, spłaca zaległości w KRUS w wysokości [...], utrzymuje się dzięki pomocy pracujących dzieci. Syn K W z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...], syn WW [...], syn AW [...] i córka EW [...]. Zatem łączny dochód [...] rodziny wynosi [...].

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JW w piśmie z dnia [...] oświadczył, że nie posiada żadnych kont bankowych, lokat, jak również nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Otrzymuje natomiast dopłaty do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej w wysokości [...], które wystarczają na nawozy. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą [...], przy czym [...]. Dzieci skarżącego przeznaczają około [...] na paliwo. Skarżący spłaca zaległości w KRUS w wysokości [...] miesięcznie oraz raty od odsetek od zaległości w wysokości [...], a także spłacił zaległości podatkowe w wysokości [...]. Skarżący oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego. Żona skarżącego nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów. Zajmuje się domem, pomaga w pracach polowych. Skarżący ma na utrzymaniu jeszcze córkę uczącą się w [...] oraz syna w [...]. Syn wnioskodawcy ma niedosłuch, nosi aparat słuchowy i potrzebuje opieki.

Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od ½ wpisu od skargi.

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 252 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zatem art. 252 cyt. ustawy nie można interpretować wąsko, gdyż pojęcie "stanu majątkowego strony" nie jest tożsame z pojęciem "jej majątku". Jest ono zakresem zbliżone do pojęcia "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe (por. orz. NSA z dnia 17 maja 2006r., sygn. akt I OZ 657/06).

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Wprawdzie skarżący nie uzyskuje dochodu, to jednak dzieci, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskują łącznie dochód w wysokości [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz posiadają samochód osobowy, którego marki, roku produkcji i wartości rynkowej skarżący, mimo wezwania, nie podał. Nadto skarżący posiada dom oraz nieruchomość rolną, otrzymuje również dopłaty do tej nieruchomości z Unii Europejskiej w wysokości [...] na rok.

Zatem, jak już wyżej wskazano, prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącego, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Redukcja wysokości wpisu od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca obecnie prowadzi gospodarstwo rolne, czeka na żniwa i wobec tego istnieje możliwość, że uzyska dochody, z których będzie mógł uiścić opłaty sądowe. W sytuacji gdyby nie był w stanie ich ponieść będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

/-/V.Mielcarek