Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2009r. sprawy ze skargi M. B. i H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 45, § 46 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 i art. 107 kpa – po rozpatrzeniu wniosku W. W. orzekł o zaktualizowaniu ewidencji gruntów miasta S. obręb 02 gm. S., woj. [...] w zakresie działek nr 8 i nr 9 w następujący sposób:

1. w jednostce rejestrowej nr 156 w miejsce działki numer 8 o powierzchni 2,0308ha wpisać działkę numer 8 o powierzchni 2,0911ha,

2. w jednostce rejestrowej numer 8 w miejsce działki numer 9 o powierzchni 0,2731ha wpisać działkę numer 9 o powierzchni 0,2128ha.

Rozpoznając odwołanie G. K. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wprowadzenia zmian.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny:

W księdze wieczystej KW [...] W. W. w dniu 3 kwietnia 1985r. został wpisany jako właściciel nieruchomości rolnej oznaczonej numerem 1463/2 o powierzchni 2,1007ha, przedstawionej na mapie sytuacyjnej Nr [...]z dnia [...]r., którą nabył aktem notarialnym z dnia 28 grudnia 1983r. od G. K..

Natomiast w księdze wieczystej KW [...] w dniu 3 kwietnia 1985r. G. K. została wpisana jako właścicielka działki numer 1463/1 o powierzchni 0,2121ha, przedstawionej na mapie Nr [...].

Zgodnie z tą mapą działka numer 1463 o powierzchni 2,3128ha została podzielona na dwie działki: numer 1463/1 o powierzchni 0,2121ha oraz 1463/2 o powierzchni 2,1007ha.

W 1994r. została przeprowadzona aktualizacja ewidencji gruntów miasta S., w wyniku której działce nr 1463/2 o powierzchni 2,1007ha odpowiada działka oznaczona w aktualizowanej ewidencji gruntów numerem 8 o powierzchni 2,0308ha, natomiast działce nr 1463/1 o powierzchni 0,2121ha odpowiada działka numer 9 o powierzchni 0,2731ha.

W wyniku przeprowadzonej w 1994r. aktualizacji ewidencji gruntów (operat Nr [...]) nastąpiło ustalenie i przyjęcie granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi numerami działek 8 i 9, która nie jest zgodna z granicą przebiegającą pomiędzy działkami o numerach 1463/1 i 1463/2, przyjętą zgodnie z mapą podziału Nr [...]. Zmiana przebiegu granicy spowodowała zmianę powierzchni przedmiotowych nieruchomości.

Zgodnie z operatem Nr [...] w ewidencji gruntów miasta S. obręb 02 G. K. wpisana została jako właścicielka nieruchomości oznaczonej numerem 9 o powierzchni 0,2731ha, natomiast W. W. wpisany został jako właściciel nieruchomości oznaczonej numerem działki 8 o powierzchni 2,0308ha.

Na podstawie tych danych z ewidencji gruntów zaktualizowany został zapis w Dziale I księgi wieczystej KW [...], gdzie w miejsce działki numer 1463/1 o powierzchni 0,2121ha wpisano działkę oznaczoną numerem 9 o powierzchni 0,2731ha (właściciel – G. K.).

W księdze wieczystej Nr KW [...] wpis nie został zmieniony, w dalszym ciągu wpisana jest działka numer 1463/2 o powierzchni 2,1007ha (właściciel – W. W.).

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że W. W. wystąpił z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów poprzez przywrócenie stanu wynikającego z pomiaru wykonanego w 1983r., ale swojego żądania nie poparł żadnymi dokumentami, w szczególności orzeczeniem sądu, decyzją administracyjną lub innym dokumentem, który świadczyłby o innym przebiegu granic ewidencyjnych pomiędzy nieruchomościami oznaczonym numerami 8 i 9. Jednak w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów organ nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać jakichkolwiek sporów. Zgodnie z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, zaś w myśl § 45 ust. 2 do aktualizacji operatu stosuje się odpowiednio § 35, który wymienia źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji gruntów.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości istnieją różne dokumenty obrazujące powierzchnie i granice działek: z 1983r. i z 1994r. Nie są to jednak dane w sposób bezsporny oddające stan faktyczny. Skoro powierzchnie działek i ich granice są sporne, nie jest dopuszczalne w postępowaniu o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów rozstrzyganie przez Starostę (jako organ prowadzący ewidencję gruntów) zaistniałego sporu, co do własności pasa gruntu znajdującego się pomiędzy granicą wynikającą z danych w ewidencji gruntów z 1983r., a granicą wynikającą z ewidencji gruntów z 1994r.

W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku W. W. o dokonanie zmian w ewidencji gruntów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł W. W., podnosząc, że każda rozbieżność w powierzchni nieruchomości, granic, stanu zasiedlenia powinna być w sposób zgodny z przepisami prawa, m.in. cywilnego rozpatrzona. Zmian w księdze wieczystej G. K., a wcześniej w planach geodezyjnych Miasta Sędziszowa dokonano wyłącznie w drodze administracyjnej.

Skarżący W. W. zmarł po wniesieniu skargi (w dniu 19 lipca 2006r. – odpis akt skrócony aktu zgonu Nr 36/2006). Skargę jego poparli następcy prawni: M. B. i H. S., wstępując w miejsce W. W.

Uczestniczka postępowania G. K. wniosła o odrzucenie skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana zgodnie z prawem.

Stan faktyczny ustalony przez organ nie był kwestionowany przez stronę skarżącą i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Kwestią sporną natomiast pozostaje, czy dokonana przez organ I instancji zmiana w ewidencji gruntów, polegająca na zmianie powierzchni działek nr 8 i 9 stanowi wyłącznie aktualizację ewidencji gruntów i czy zmiana ta odpowiada aktualnemu stanowi prawnemu tych działek.

Zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty i polega m.in. na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek (§ 46 rozporządzenia), a do aktualizacji operatu stosuje się odpowiednio § 35 rozporządzenia, który wymienia źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji gruntów (§ 45 ust. 2). Oznacza to, że starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Ewidencja gruntów nie tworzy bowiem stanów prawnych, lecz je rejestruje. Aktualizacja operatu ewidencyjnego w myśl § 45 ust. 1 stanowi zatem wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych na podstawie tzw. źródłowych dokumentów ewidencyjnych, służących do zakładania, czy modernizacji ewidencji. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, definiującej ewidencję gruntów jako jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami oraz stosownie do obowiązku utrzymania ewidencji w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi należy przyjąć, iż w ramach aktualizacji ewidencji, dopuszczalne jest usuwanie zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków błędów, jeśli ich istnienie pozostaje w sprzeczności z aktualnym stanem dokumentów źródłowych.

Należy podkreślić, że z relacji przepisów umożliwiających aktualizację ewidencji gruntów i budynków (§ 44 pkt 2, § 45 ust. 1 i 2 oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia) oraz przepisów stanowiących podstawę ujawnienia w ewidencji praw osób do gruntów i budynków (art. 2 pkt 8, art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), § 12 ust. 1, § 35 rozporządzenia - nie można poprzez żądanie wprowadzenia w ewidencji zmian dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich oraz uprawnień do władania nieruchomością. Przepisy te nie dają podstaw do aktualizacji ewidencji w zakresie danych określających prawa osób do gruntów.

W sprawie niniejszej na skutek dokonanej w 1994r. aktualizacji ewidencji gruntów miasta Sędziszów nastąpiła zmiana numerów działek – działce nr 1463/1 odpowiada działka nr 9, a działce nr 1463/2 – działka nr 8. W wyniku nowego ustalenia granicy pomiędzy tymi działkami nastąpiła także zmiana powierzchni działek: działka nr 9, stanowiąca własność G. K. ma powierzchnię 0,2731ha (poprzednio 0,2121ha), zaś działka nr 8, stanowiąca własność W. W. ma powierzchnię 2,0308ha (poprzednio 2,1007ha). Zmiana wynikająca z aktualizacji ewidencji gruntów została wprowadzona w dniu 29 czerwca 2004r. w Dziale I księgi wieczystej KW [...], do której w miejsce działki 1463/1 o powierzchni 0,2121ha wpisano działkę nr 9 o powierzchni 0,2731ha (własność G. K.). Natomiast nie zostały dokonane zmiany w księdze wieczystej KW [...], w której nadal widnieje wpis dokonany w dniu 3 kwietnia 1985r.: działka nr 1463/2 o powierzchni 2,1007ha (przedstawiona na mapie nr [...]), własność W. W.. W odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości istnieją zatem różne dokumenty obrazujące powierzchnie i granice działek: z 1983r. i z 1994r.

W. W. domagał się wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów odnośnie powierzchni swojej działki, którą nabył aktem notarialnym od G. K. w dniu 28 grudnia 1983r. i twierdził, że po modernizacji uległa zmianie w ewidencji powierzchnia jego działki nr 8 na jego niekorzyść, a do wniosku dołączył mapę nr [...] oraz odpis księgi wieczystej KW [...].

Organ I instancji uwzględnił wniosek i decyzją z dnia 1 sierpnia 2005r. dokonał zmian gruntowych: w miejsce działki nr 8 o powierzchni 2,0308ha wpisał działkę nr 8 o powierzchni 2,0911ha, zaś w miejsce działki nr 9 o powierzchni 0,2731ha wpisał działkę nr 9 o powierzchni 0,2128ha.

Należy stwierdzić, że wprowadzona zmiana w ewidencji gruntów dotyczyła gruntu stanowiącego część nieruchomości oznaczonej nr 9 (poprzednio Nr 1463/1), zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] jako własność G. K., leżącego pomiędzy nieruchomością nr 8 (stanowiącą własność W. W.) i nr 9 (stanowiącą własność G. K.) - 0,0603ha, użytek S-RIVa. Zmiana dotykała bezpośrednio prawa własności do tego pasa gruntu.

Jak wskazał organ odwoławczy wprowadzona w 1994r. po modernizacji ewidencji gruntów wsi S. zmiana powierzchni działek G. K. i W. W. wynikała z odmiennego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy tymi nieruchomościami w toku modernizacji.

Zasadnie organ odwoławczy uznał, że dokonana przez Starostę zmiana nie stanowiła dopuszczalnej aktualizacji ewidencji, przewidzianej w przepisach rozporządzenia. Nie można uznać, aby dokonana przez organ I instancji aktualizacja odpowiadała aktualnemu stanowi prawnemu. Stan prawny gruntów, będących przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, w zakresie praw rzeczowych do tych gruntów, został ustalony w oparciu o zapisy w księgach wieczystych KW nr [...] oraz KW [...], przy zastosowaniu domniemania wynikającego z przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.).

Uznać należy, że wprowadzona przez Starostę zmiana ewidencji gruntów nie była aktualizacją, gdyż zmniejszając powierzchnię jednej nieruchomości kosztem drugiej sprowadzała się do odjęcia prawa własności części działki Nr 9 (0,0603ha, użytek S-RIVa), wpisanej do księgi wieczystej nr KW [...] jako własność G. K. na rzecz innego podmiotu – W. W.. Takie przejście własności, skutkujące zmianami w ewidencji gruntów, może być skutkiem postępowań kończących się aktami i czynnościami, określonymi w § 12 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia, a nie postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji, którego skutki mogą być sprzeczne z aktualnym stanem prawnym gruntów objętych ewidencją. Słusznie podniósł organ odwoławczy, że organ prowadzący ewidencję gruntów nie może rozstrzygać sporu co do własności pasa gruntu znajdującego się pomiędzy granicą wynikającą z danych z ewidencji gruntów z 1983r., będącego podstawą wpisu do księgi wieczystej KW [...], a granicą wynikającą z ewidencji gruntów z 1994r., będącego podstawą wpisu do księgi wieczystej KW [...].

Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja uchylająca decyzję organu I instancji i odmawiająca wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie narusza prawa i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.