Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka, , po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 594/19 w sprawie ze skargi A. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 31 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Bydgoszczy, 2) zasądza od A. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy kwotę 775 (słownie: siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r., I SA/Bd 594/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględnił skargę A.sp. z o. o.

z siedzibą w B. (zwanej dalej spółką) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 31 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2018.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że decyzją

z dnia 22 maja 2019 r. organ I instancji określił spółce z o. o. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 1.674 zł. Decyzją z dnia 31 lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Nieruchomość stanowiła współwłasność- spółki oraz osoby fizycznej.

3. Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę zaznaczył, że z treści art. 3 ust. 4 ustawy z dnia, 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm. - dalej: u.p.o.l.) wynika, iż w przypadku współwłasności nieruchomości obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Solidarny obowiązek podatkowy wszystkich współwłaścicieli, będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości, określony w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zobowiązuje organ do objęcia postępowaniem podatkowym wszystkich współwłaścicieli (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2016 r., II FSK 3146/14). Jednocześnie w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności wszyscy współwłaściciele powinni być adresatami jednej decyzji, w której wysokość podatku od nieruchomości należy ustalić w jednej kwocie. Wszystkim też decyzja ta powinna być doręczona (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2018 r., I SA/Po 768/18; wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2018 r., II FSK 1336/17; wyrok NSA z dnia 17 maja 2018 r., II FSK 1087/16). W orzecznictwie wyrażany jest także pogląd, że nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby w osobnych decyzjach ustalić wymiar podatku dla każdego ze współwłaścicieli, istotne jest, aby każdy z pozostałych współwłaścicieli, wobec solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe, posiadał wiedzę, iż takie decyzje zostały wystawione (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 maja 2016 r., I SA/Sz 286/16; wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r., II FSK 1210/13).

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy wydał jedną decyzję w przedmiocie określenia spółce z o.o. i osobie fizycznej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. Jednak

z akt sprawy nie wynika, aby osoba fizyczna jako współwłaściciel brała w ogóle udziału w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy zobowiązany był traktować wszystkich współwłaścicieli nieruchomości jako strony postępowania, ze wszystkimi tego konsekwencjami, zatem SKO było zobowiązane, np. doręczyć osobie fizycznej jako współwłaścicielowi nieruchomości - jeszcze przed wydaniem decyzji - postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Na skutek zaniechań organu odwoławczego współwłaściciel nieruchomości będący osobą fizyczną w ogóle nie brał udziału w postępowaniu odwoławczym. Nie został też zawiadomiony

o wniesionym odwołaniu. W konsekwencji - zdaniem sądu pierwszej instancji -

w postępowaniu doszło do naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.- dalej: ord. pod.), co obliguje sąd pierwszej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Sąd zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynika, aby współwłaścicielowi nieruchomości będącemu osobą fizyczną w ogóle została doręczona decyzja SKO.

4. Powyższy wyrok Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy zaskarżyło w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 123 § 1 ord. pod. i art. 165 § 3a) ord. pod. w związku z art. 235 ord. pod. - poprzez uchylenie zaskarżonej

decyzji z powodu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj.

art. 123 § 1 i art. 165 § 3a) ord. pod. w związku z art. 235 ord. pod. - wskutek niezawiadomienia jednej ze stron – współwłaściciela będącego osobą fizyczną -

o wniesieniu odwołania od decyzji Burmistrza przez sp. z o.o. oraz niezapewnienia temu współwłaścicielowi będącemu osobą fizyczną czynnego udziału

w postępowaniu odwoławczym w każdym jego stadium, co zdaniem sądu stanowi naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ord. pod. Tymczasem współwłaściciel nieruchomości będący osobą fizyczną został zawiadomiony przez Burmistrza o wniesieniu odwołania przez drugą stronę oraz o przekazaniu tego odwołania organowi odwoławczemu, co świadczy o tym, że współwłaściel ten miał zapewniony czynny udział w postępowaniu odwoławczym w każdym jego stadium, a tym samym zaskarżona decyzja została uchylona mimo że wskazane wyżej przepisy postępowania nie zostały naruszone oraz w sytuacji, gdy nie zachodziła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 ord. pod.

w związku z art. 235 ord. pod. - poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 123 § 1 i art. 200 § 1 ord. pod. w związku z art. 235 ord. pod. wskutek niedoręczenia stronie – współwłaścicielowi będącemu osobą fizyczną -przed wydaniem zaskarżonej decyzji- postanowienia o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się

w sprawie zebranego materiału dowodowego i tym samym niezapewnienia stronie

czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym w każdym jego stadium, co

zdaniem sądu pierwszej instancji stanowić miało naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ord. pod., podczas gdy organ odwoławczy nie był zobowiązany zastosować w niniejszej sprawie normy z art. 200 § 1 ord. pod. w związku z art. 235 ord. pod.; ponadto niezastosowanie tego przepisu przez organ odwoławczy błędnie zostało zakwalifikowane przez sąd pierwszej instancji jako naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy można było je rozpatrywać jedynie jako inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1

lit. c) p.p.s.a.; przy czym sąd pierwszej instancji zaniechał w niniejszej sprawie indywidualnego zbadania, czy niezastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 200 § 1 ord. pod. mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym zaskarżona decyzja została chylona pomimo, że wskazane wyżej przepisy postępowania nie zostały naruszone oraz w sytuacji, gdy nie zachodziła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 165 § 3a) ord. pod. w związku

z art. 235 ord. pod. - poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 165 § 3a) ord. pod.

w związku z art. 235 ord. pod. wskutek niedoręczenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jednej ze stron – współwłaścicielowi nieruchomości będącemu osobą fizyczną – co, zdaniem sądu pierwszej instancji, stanowi naruszenie przepisów prawa

procesowego dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240

§ 1 pkt 4 ord. pod., podczas gdy ustalenia powyższe są błędne, albowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego została współwłaścicielowi nieruchomości będącemu osobą fizyczną doręczona ze skutkiem prawnym, a tym samym zaskarżona decyzja została uchylona pomimo, że wskazane wyżej przepisy postępowania nie zostały naruszone oraz w sytuacji,

gdy nie zachodziła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, organ wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy;

- przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. z załączonej do skargi kasacyjnej

uwierzytelnionej kserokopii pisma Burmistrza z dnia 28 czerwca 2019 r.

przekazującego odwołanie spółki z o.o. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy oraz z załączonej do skargi kasacyjnej uwierzytelnionej kserokopii potwierdzenia doręczenia tego pisma współwłaścicielowi nieruchomości będącemu osobą fizyczną na okoliczność zawiadomienia współwłaściciela nieruchomości będącego osobą fizyczną o wniesieniu odwołania od decyzji Burmistrza oraz o przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu;

- przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. z załączonego do skargi kasacyjnej

potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 31 lipca 2019 r. na okoliczność doręczenia

ww. decyzji współwłaścicielowi nieruchomości będącemu osobą fizyczną ze skutkiem prawnym,

- zasądzenie od uczestników postępowania tj. spółki z o.o. jako współwłaściciela nieruchomości i od osoby fizycznej będącej współwłaścicielem nieruchomości solidarnie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym

wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym,

- nieprzeprowadzanie rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i dlatego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu w całości.

5. Ustalenia dokonane przez sąd pierwszej instancji, które doprowadziły ten sąd do przekonania, że w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia przez organ

przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ord. pod. są błędne. Sąd mianowicie stwierdził, że współwłaściciel nieruchomości będący osobą fizyczną, któremu przysługuje status strony postępowania podatkowego, nie został zawiadomiony o wniesieniu odwołania od decyzji organu podatkowego. W efekcie nie zapewniono temu współwłaścicielowi czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym w każdym jego stadium, co daje podstawę do wznowienia postępowania.

Tu należy zaznaczyć, że już z pisma Burmistrza z dnia 28 czerwca 2019 r. przekazującego odwołanie spółki z o.o. z dnia 24 czerwca 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy wynika, iż pismo to otrzymują wszyscy współwłaściciele nieruchomości, zatem zarówno sp. z o.o., jak

i osoba fizyczna (pismo w aktach sprawy). Dodatkowo załączone do skargi kasacyjnej dowody doręczenia ww. pism współwłaścicielom, czyli stronom świadczą o tezie przeciwnej, tj. współwłaściciel nieruchomości będący osobą fizyczną brał udział w postępowaniu podatkowym. Tym samym wszyscy solidarnie odpowiedzialni współwłaściciele zostali zawiadomieni o fakcie wniesienia odwołania od decyzji

Burmistrza. Współwłaściciel nieruchomości będący osobą fizyczną miał

zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, zgodnie z dyspozycją art. 123 § 1 ord. pod. w związku z art. 235 ord. pod. Nie zastały zatem naruszone

w postępowaniu odwoławczym przepisy art. 123 § 1 i art. 165 § 3a) ord. pod.

w związku z art. 235 ord. pod.

Sąd ponadto ustalił, że wskutek niedoręczenia współwłaścicielowi będącemu osobą fizyczną – przed wydaniem zaskarżonej decyzji- postanowienia wydanego na podstawie art. 200 ord. pod. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, doszło do niezapewnienia tej stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym

w każdym jego stadium, co stanowi naruszenie art. 123 § 1 i art. 200 ord. pod. w związku z art. 235 ord. pod. dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ord. pod. Z powyższym zarzutem nie sposób się zgodzić. Sąd bowiem nie wziął pod uwagę, że przepisy art. 123 § 1 i art. 200 ord. pod. znajdują w postępowaniu odwoławczym jedynie odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 235 ord. pod. Przepis art. 200 ord. pod. ma zastosowanie

w postępowaniu odwoławczym jedynie w sytuacji, gdy na tym etapie postępowania do akt sprawy został włączony nowy materiał dowodowy. Współwłaściciel będący osobą fizyczną został zawiadomiony o złożeniu odwołania oraz otrzymał do wiadomości pismo Burmistrza zawierające stanowisko tego organu co do zarzutów odwołania. Żadnych innych dowodów do akt sprawy w postępowaniu odwoławczym nie włączono. W związku z tym wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego byłoby wprowadzeniem strony w błąd, sugerowałoby bowiem, że istnieją nowe dowody, co do których strona ma prawo się wypowiedzieć, a także narażałoby stronę na

nieuzasadnione koszty stawienia się w siedzibie organu odwoław¢zego w celu przejrzenia akt sprawy. Nawet, gdyby przyjąć, że ratio legis art. 200 § 1 ord. pod.

w postępowaniu odwoławczym obejmuje także umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zupełności, kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to gdy zawiadomienie takie skierowane miałoby zostać do strony, której umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, która nie złożyła odwołania od decyzji oraz, gdy na etapie postępowania odwoławczego nie zgromadzono nowych dowodów, to nie sposób dostrzec zasługującego na ochronę interesu strony, który miałby zostać naruszony brakiem zastosowania art. 200 § 1 ord. pod.

NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2018 r., I FSK 1827/18, CBOISA, uznał, że

ww. prawo stanowi procesową gwarancję realizacji uprawnień strony postępowania

podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu i jest to prawo do

zajęcia stanowiska w postępowaniu dowodowym i możliwości obrony swych racji

w ostatniej fazie postępowania podatkowego, tuż przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy, a także, iż adresatem normy zawartej w art. 200 § 1 ord. pod. są zarówno organ I, jak i II instancji, przy czym żaden z nich nie może uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się

w sprawie zebranego materiału dowodowego z innych przyczyn, niż wymienione

w art. 200 § 2 ord. pod. Stanowisko powyższe odnosić jednakże należy do strony, która złożyła odwołanie od decyzji i w związku z tym jest zainteresowana jej uchyleniem i obroną swych racji w ostatniej fazie postępowania podatkowego przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Nie sposób tak samo traktować powyższego obowiązku względem osoby, która nie wniosła odwołania od decyzji organu I instancji w związku z czym nie wdała się w spór z organem podatkowym

i nie przedstawiła stanowiska w sprawie. W ocenie SKO w postępowaniu odwoławczym art. 200 § 1 ord. pod. stosowany jest odpowiednio, co

oznacza, że w niektórych sytuacjach zajdzie konieczność jego zastosowania,

w innych z kolei organ odwoławczy będzie uprawniony od zawiadomienia strony odstąpić także w przypadkach niewymienionych w § 2 tego artykułu, w szczególności wobec strony, która decyzji nie zaskarżyła i gdy w postępowaniu odwoławczym nie zebrano nowych dowodów.

Niezależnie od powyższych wywodów należy podnieść, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., FSP 6/04,ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66, po dokonaniu analizy prawnej ww. przepisu, NSA wywiódł, że niezastosowanie w sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ord. pod. nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż jest to podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 ord. pod., iż strona nie

z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ord. pod. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu ww. uchwały NSA stwierdził, że nie można z góry zakładać, iż

każde naruszenie art. 200 § 1 ord. pod. może wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego wyżej przepisu można wręcz wykluczyć w związku z czym w każdej sprawie sąd indywidualnie ma obowiązek zbadać, czy naruszenie art. 200 § 1 ord. pod. mogło mieć wpływ na jej wynik (por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2019 r., I SA/Bk 208/19, LEX nr 2746845).

Wbrew zatem stanowisku wyrażonemu w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z góry założył, bez powołania jakichkolwiek okoliczności, że:

- art. 200 § 1 ord. pod. należało w rozpatrywanej sprawie bezwzględnie zastosować, kierując zawiadomienie do współwłaściciela nieruchomości będącego osobą fizyczną,

- niezastosowanie tego przepisu jest naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 4 ord. pod.

bez zbadania w rozpatrywanej sprawie, czy niezastosowanie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ord. pod. mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji ww. błędnych założeń WSA zaniechał indywidualnego zbadania tej sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie był zobowiązany do zastosowania normy z art. 200 ord. pod.

w związku z art. 235 ord. pod. Ponadto - niezastosowanie tego przepisu przez organ odwoławczy nie mogło stanowić naruszenia prawa dającego podstawę do

wznowienia postępowania, nie mogło mieć także, z przyczyn wyżej opisanych, istotnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym zaskarżona decyzja została uchylona pomimo, że ww. przepisy postępowania nie zostały naruszone oraz

w sytuacji, gdy nie zachodziła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził ponadto, że współwłaścicielowi nieruchomości będącemu osobą fizyczną, któremu przysługuje status strony postępowania podatkowego, nie została doręczona zaskarżona decyzja organu odwoławczego, tylko na tej podstawie, że w aktach sprawy brak było dowodu doręczenia. Otóż ustalenie to było błędne, co wynika już z treści samej decyzji. Decyzja bowiem została skierowana do obu stron, czyli do współwłaściciela nieruchomości będącego spółką i współwłaściciela nieruchomości będącego osobą fizyczną. Jak wynika z treści decyzji - podlegała ona doręczeniu jednemu współwłaścicielowi i drugiemu. Dowód doręczenie decyzji współwłaścicielowi nieruchomości będącemu osobą fizyczną załączono do skargi kasacyjnej - potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 31 lipca 2019 r.

7. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy wydając

zaskarżoną decyzją nie naruszyło przepisów, co dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był zatem rozpoznać

sprawę merytorycznie, czego jednak nie uczynił, uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wskutek błędnego uznania, że organ odwoławczy naruszył wskazane wyżej przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.

8. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., a w zakresie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 3, art. 205 § 2, art. 210 § 1 w związku § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).