Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi H.Ż. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2014r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: Szef UdSKiOR), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a), po rozpoznaniu wniosku H.Ż., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika UdSKiOR z [...] marca 1999 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Uzasadniając decyzję Kierownik UdSKiOR wskazał, że decyzją z [...] marca 1999r. odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2012 r., poz. 400). Pismem z [...] października 2013 r. strona ponownie wystąpiła do organu, w którym ponowiła okoliczności związane z doznanymi represjami w okresie II wojny światowej. Organ wskazał, że po wymianie korespondencji ze stroną ustalił, że strona wnosi o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zdaniem organu wniosek strony o wznowienie postępowania nie może być uwzględniony. Art. 16 k.p.a wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z jego treścią decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jednym ze sposobów weryfikacji decyzji jest wznowienie postępowania mogące nastąpić wyłącznie w stosunku do decyzji ostatecznych i jedynie w przypadkach przewidzianych przepisami prawa. Przepisy dotyczące tej instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Dalej organ wskazał, że art. 145 § 1 k.p.a stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zainteresowany w swoim wniosku wskazał jako przesłankę wznowienia postępowania okoliczności, o których mowa w pkt. 1 cytowanego przepisu. Strona jednak nie wskazała, jakie dowody okazały się fałszywe. Organ podkreślił, że do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a musi istnieć związek przyczynowy miedzy dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Fałszywość dowodu powinna być również stwierdzona uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. Wobec powyższego organ nie znalazł podstaw do wznowienia postępowania.

H.Ż. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Szef UdSKiOR postanowieniem z [...] września 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 148 k.p.a, utrzymał w mocy postanowienia z [...] sierpnia 2014 r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Szef UdSKiOR wskazał, że H.Ż. w swoim wniosku wskazał jako przesłankę wznowienia postępowania okoliczności, o których mowa w pkt. 1 art. 145 § 1 k.p.a: "dowody, na której podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe przez UdSKiOR". Organ zaznaczył, że wnioskodawca mimo prośby zawartej w piśmie z [...].08.2014 r. nie wskazał jednak, jakie dowody okazały się fałszywe. Ponownie organ wskazał, że do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a musi istnieć związek przyczynowy miedzy dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Fałszywość dowodu powinna być również stwierdzona uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. Wobec powyższego organ nie znalazł podstaw do wznowienia postępowania.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi H.Ż. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jego wniosek złożony w październiku 2013 r. dotyczy lat 1964-1965 i dotyczy represji w okresie powojennym. Ta represja to praca w okresie pełnienia zasadniczej czynnej służby wojskowej "w ustroju PRL". Zdaniem skarżącego jest to "represja polityczna" stanowiąca przymusowe zatrudnienie.

Odpowiadając na skargę Szef UdSKiOR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Pismo skarżącego z [...] października 2013 r., sprecyzowane pismem z [...] lipca 2014r., zawierało podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] marca 1999r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z jego treścią w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że fakt sfałszowania dowodu jako przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego musi być potwierdzony orzeczeniem sądu lub innego organu. Przez termin "inny organ" rozumie się w szczególności Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 66, s. 140). Oznacza to, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Należy podkreślić, że nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99, LEX nr 55743).

Przepisy k.p.a przewidują jednakże możliwość odstąpienia od wymogu przedstawienia przez stronę orzeczenia właściwego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu. Mianowicie postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). Ponadto, zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a. postępowanie może być wznowione z powodu sfałszowania dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem w sprawie stwierdzenia sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący wnosząc podanie o wznowienie postępowania ze względu na sfałszowanie dowodów, pomimo prośby Szefa UdSKiOR zawartej w piśmie z 4 sierpnia 2014 r. nie wskazał jakie dowody okazały się fałszywe, jak i nie przywołał jakiegokolwiek orzeczenia sądu lub innego właściwego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodów w przedmiotowej sprawie (jak również nie wskazał daty, w której dowiedział się o sfałszowaniu dowodów). W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że postanowienie Szefa UdSKiOR z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego, na wniosek skarżącego, a także postanowienie tego organu z [...] września 2014 r. nr [...] są zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).