Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), , specjalista Monika Gieroń, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego oddala skargę.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 21 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1789; dalej: "ustawy o stopniach i tytule naukowym") oraz art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 poz. 1669), po rozpatrzeniu odwołania A. G., utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] września 2017 r. o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego.

Jak wynika z ustaleń organu, Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem A. G. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] września 2017 r. o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego i po wysłuchaniu opinii recenzentów, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za - 2 głosy, przeciw - 31 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania - 1 głos, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).

Centralna Komisja, uzasadniając decyzję z dnia [...] marca 2019 r., stwierdziła, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...], podejmując uchwałę z dnia [...] września 2017 r. o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego, działała zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonała także rzetelnej i merytorycznej oceny koncepcji rozprawy doktorskiej. Rada uzyskała wcześniej negatywną opinię Komisji doktorskiej.

Centralna Komisja w ramach postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach i tytule naukowym, uzyskała opinie 2 recenzentów Centralnej Komisji (obie recenzje negatywne). Recenzenci szczegółowo i wyczerpująco dokonali oceny koncepcji rozprawy doktorskiej kandydatki.

W ocenie Centralnej Komisji, uchwała Rady Wydziału o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego była w pełni zasadna i merytorycznie trafna. Odmowa wszczęcia przewodu doktorskiego jest konsekwencją nieprzedstawienia przez A. G. takiej koncepcji rozprawy doktorskiej, która stanowiłaby merytoryczną podstawę do wszczęcia przewodu i powołania promotora. Wobec istotnych zastrzeżeń co do koncepcji rozprawy doktorskiej, potwierdzonych opiniami członków Komisji, sprawa wyznaczenia promotora ma znaczenie następcze. Wyznaczenie promotora jest czynnością powiązaną z wszczęciem przewodu doktorskiego. Odmowa wszczęcia przewodu doktorskiego jest równoznaczna z odmową powołania promotora. Z przesłanej dokumentacji Rady Wydziału wynika, że przedłożony konspekt pracy doktorskiej, z przyczyn merytorycznych, nie uzyskał akceptacji Komisji doktorskiej w dniu [...] czerwca 2017 r. Prezentacja koncepcji pracy odbyła się na posiedzeniu przy udziale opiekuna naukowego A. G.. Została ona poinformowana o zastrzeżeniach wobec przedstawionej koncepcji oraz o możliwości i konieczności dokonania stosownych poprawek oraz miała wgląd w pisemne opinie członków Komisji doktorskiej, dotyczące koncepcji pracy. Kolejna wersja koncepcji również nie uzyskała akceptacji członków Komisji.

Zdaniem Centralnej Komisji, na zasadzie konkludentnej można stwierdzić, że Komisja doktorska rekomendowała Radzie Wydziału wniosek o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego.

W postępowaniu odwoławczym recenzenci Centralnej Komisji potwierdzili, że koncepcja rozprawy została przedstawiona w sposób zbyt płytki, nieprecyzyjny i niepełny, by możliwe było zaakceptowanie jej, jako programu dalszych prac badawczych. Centralna Komisja uznała recenzje za wiarygodne i posiadające pełną moc dowodową.

Odnosząc się do formalnego zarzutu odwołania z dnia [...] października 2017 r. Centralna Komisja wskazała, że art. 14 ust. 2 ustawy o stopniach i tytule naukowym nie zawiera ustawowego obowiązku obligatoryjnego powoływania recenzenta w przewodzie. Konsekwencją merytorycznej decyzji Rady o braku podstaw do wszczynania przewodu doktorskiego jest bezprzedmiotowość wyznaczania promotora, tym bardziej, że proponowany wstępnie kandydat do pełnienia tej funkcji wycofał ostatecznie swoją zgodę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. wniosła o uchylenie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] września 2017 r.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. obrazę i zlekceważenie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U.

z 2016 r. poz. 882 z późn. zm.),

2. obrazę i naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. 2017 poz. 1789),

3. obrazę i zlekceważenie art. 6 k.p.a.

Zdaniem skarżącej, Rada Wydziału nie odniosła się do tematu i koncepcji rozprawy doktorskiej kandydatki, czyli nie podważyła ich co jest jednoznaczne

z akceptacją tych dwóch przesłanek niezbędnych do otworzenia przewodu doktorskiego.

Stwierdziła, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów jest niezasadne, niespójne, niezgodne z prawem. Centralna Komisja, kopiując organ kolegialny Uniwersytetu [...], podejmuje w uzasadnieniu polemikę z ustawodawcą i bezprawnie rozszerza uzasadnienie Rady Wydziału, do czego nie jest uprawniona. Centralna Komisja zobligowana jest za to do wnikliwego zapoznania się z dokumentacją w sprawie, czego nie zrobiła.

Jej zdaniem, Centralna Komisja bezprawnie stwierdziła w uzasadnieniu decyzji, że Komisja Wydziałowa na zasadzie "konkludentnej" rekomendowała Radzie Wydziału wniosek o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego, co jest poświadczeniem nieprawdy i wprowadzeniem Centralnej Komisji, jak i Sądu, w błąd. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2019 r., odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę, stwierdziła, że Centralna Komisja wyszła poza ramy obowiązującego prawa i norm zwyczajowych sugerując, że temat i koncepcja pracy mogą być aż tak szeroko analizowane przy wniosku o otworzenie przewodu doktorskiego. Zarówno literatura, jak niejednokrotne stanowiska sądów administracyjnych, wprost wskazują, że wniosek o otworzenie przewodu doktorskiego jest pierwszym etapem takiegoż postępowania administracyjnego i na tym etapie podlega tylko i wyłącznie ocenie formalnej, czy temat i koncepcja pracy doktorskiej mieści się w ramach dziedziny i wiedzy z zakresu danego Instytutu. Nie podlega ona na tym etapie ocenie merytorycznej. Do zakończenia całego procesu przy przewodzie doktorskim i oceny pracy skonstruowana i powołana jest "obrona pracy doktorskiej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W sprawach dotyczących nadania stopni i tytułów naukowych, w których ocena wymogów stawianych przez ustawę wymaga specjalistycznej wiedzy, sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji kończącej postępowanie w sprawie o nadanie stopnia naukowego, to znaczy dokonuje oceny, czy decyzja ta została wydana zgodnie

z przepisami ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy regulującymi tryb i zasady postępowania w tego rodzaju sprawach, a także postanowieniami Statutu Centralnej Komisji. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji, utrzymującej w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...]

z dnia [...] września 2017 r. o odmowie wszczęcia przewodu doktorskiego (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1256/08 – dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl, wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/9, OSNP z 1996 r., nr 21, poz. 315).

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd stwierdza, że w czasie jej wydania obowiązywała ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tj. Dz. U.

z 2017 r. poz. 1789; dalej: "ustawa o stopniach i tytule naukowym").

Uchwała o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora jest jedną z czynności przewodu doktorskiego, stosownie bowiem do art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o stopniach i tytule naukowym, czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie.

Sąd podzielił stanowisko Centralnej Komisji, że przewód doktorski może być wszczęty po spełnieniu określonych kryteriów. Jednym z nich jest przedstawienie merytorycznej koncepcji pracy doktorskiej, która to koncepcja jest poddana ocenie Rady Wydziału, czyli tej jednostki organizacyjnej, która posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie danej dyscypliny naukowej.

Zgodnie z § 1 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1586 z późn. zm.), osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora wraz z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego przedstawia kierownikowi jednostki organizacyjnej proponowany temat i koncepcję rozprawy doktorskiej oraz propozycję w sprawie osoby promotora. A zatem samo złożenie wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego nie obliguje Rady Wydziału do wszczęcia tego przewodu. Niezbędne jest, by koncepcja pracy doktorskiej została pod względem merytorycznym zaakceptowana przez Radę Wydziału, która jest uprawniona do wydania uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego. Gdyby przyjąć, że na tym etapie Rada Wydziału obligatoryjnie winna wszcząć przewód, jeżeli zostały spełnione przesłanki wymienione w § 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia, bez oceny merytorycznej koncepcji pracy, to nie miałoby żadnego uzasadnienia wymienienie tego etapu, jako elementu procesu nadania stopnia doktora. Przedstawienie koncepcji rozprawy doktorskiej służy do merytorycznej oceny uprawnionego organu i w rezultacie przekonania, że stan rzeczywistej i merytorycznej wiedzy kandydata daje szanse by przewód doprowadzić do pozytywnego zakończenia (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt

I OSK 1256/08 – dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl.).

W przedmiotowej sprawie odmowa wszczęcia przewodu doktorskiego jest konsekwencją nieprzedstawienia przez skarżącą takiej koncepcji rozprawy doktorskiej, która stanowiłaby merytoryczną podstawę do wszczęcia przewodu

i powołania promotora. Analiza akt sprawy wskazuje, że przedłożony konspekt pracy doktorskiej, z przyczyn merytorycznych, nie uzyskał akceptacji Komisji doktorskiej, co znalazło również potwierdzenie w postępowaniu prowadzonym przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W tej sytuacji kwestia wyznaczenia promotora ma wtórne znaczenie.

Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego ma zastosowanie - zgodnie z art. 21 ustawy o stopniach i tytule naukowym - zasada dwuinstancyjności, co oznacza, że do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Zgodnie zaś z ustanowioną w art. 15 k.p.a., doprecyzowaną w art. 127 k.p.a., zasadą dwuinstancyjności (który ma odpowiednie zastosowanie poprzez art. 29 ww. ustawy), każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji pierwszej instancji. Przepis art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód w ramach swoich uprawnień z art. 136 k.p.a., zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wykazał brak możliwości zaakceptowania przedstawionej przez skarżącą koncepcji rozprawy, jako programu dalszych prac badawczych, co stanowiło podstawę odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł, jak

w sentencji.