![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658, Cudzoziemcy, Wojewoda, Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części skargę oddalono, II OSK 201/25 - Wyrok NSA z 2026-01-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II OSK 201/25 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2025-01-27 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Roman Ciąglewicz /przewodniczący/ |
|||
|
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658 |
|||
|
Cudzoziemcy | |||
|
III SAB/Gl 228/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-09-18 | |||
|
Wojewoda | |||
|
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części skargę oddalono | |||
|
Dz.U. 2023 poz 103 art. 100d, art. 100a, Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 32 ust. 1 i 2, art. 45, art. 77 ust. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2024 poz 769 art. 112a ust. 2 i ust. 3 Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach Dz.U. 2019 poz 2325 art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 12 § 1, art. 35 § 1-5, art. 36 § 1, art. 37 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 września 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 228/24 w sprawie ze skargi M.M. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1, 2 oraz 4 i w tym zakresie oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 18 września 2024 r., III SAB/Gl 228/24, w wyniku rozpoznania skargi M.M. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, stwierdził, że Wojewoda Śląski dopuścił się w sprawie bezczynności bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1), zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3), zasądzając równocześnie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 4). W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że M.M., obywatel Indii wnioskiem z 6 lipca 2023 r. wystąpił do Wojewody Śląskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a następnie w związku z niezałatwieniem sprawy 7 lutego 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego, poprzedzoną ponagleniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w sprawie powinien znajdować zastosowanie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.p.o.u., zawieszający bieg terminów dotyczących spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców. Uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał na definicję pojęcia bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym, uregulowaną w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 769 ze zm.), dalej: k.p.a., przypominając, że jest nią stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769 ze zm.), dalej: u.c., przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Z akt sprawy wynika, jak zauważył Sąd, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność, zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który wpłynął do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego 6 lipca 2023 r. Jako że zawierał braki formalne, skarżący pismem z 10 lipca 2023 r. został wezwany do ich uzupełniania 11 września 2024 r. Natomiast 15 września 2023 r. Wojewoda wystąpił z zapytaniem do organów opiniujących, tj. ABW, Staży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organ do dnia wniesienia skargi sprawy nie załatwił, przez co, zdaniem Sądu, dojść należało do przekonania, że nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania strony organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie ma ona charakteru rażącego, o czym orzekł stosownie do art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W rozpoznawanej sprawie, z taką sytuacją, zdaniem Sądu, nie mamy do czynienia, skoro trudność w terminowym załatwianiu sprawy w przeważającej mierze wynikała ze znaczącego wzrostu liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewystarczającej obsady kadrowej urzędu. Sytuacja ta zbiegła się z dodatkowymi, nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci wybuchu 24 lutego 2022 r. wojny w Ukrainie i związanym z tym napływem migrantów z tego kraju oraz będącą tego konsekwencją dynamiką zmian prawnych, które wprowadził ustawodawca. Powyższe nie przemawia za zasadnością przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jak również wymierzenia organowi grzywny. Odnośnie do stanowiska sformułowanego przez organ w odpowiedzi na skargę Sąd wyjaśnił, że wobec ściśle określonego przez ustawodawcę w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.o.u. zakresu przedmiotowego i podmiotowego tego aktu, przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż skarżący nie jest obywatelem Ukrainy. Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w części, tj. w zakresie punktów 1., 2., i 4., zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 100d ust. 1 w zw. z art. 100a ust. 1 u.p.o.u. poprzez uznanie, że art. 100d u.p.o.u. ma zastosowanie wyłącznie do grupy cudzoziemców, o których mowa w art. 100a ust. 1 u.p.o.u. - tj. do cudzoziemców w rozumieniu art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE. L. 71.1 z 4.3.2022, str. 1-6) - podczas gdy zakres pojęcia "cudzoziemiec" zawartego w art. 100d ust. 1 u.p.o.u. obejmuje wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c., co doprowadziło Sąd I instancji do zawężenia zakresu pojęcia "cudzoziemiec" na gruncie art. 100d u.p.o.u. oraz do uznania, że przepis ten nie znajduje zastosowania do strony przeciwnej (obywatela Indii) oraz do stwierdzenia bezczynności organu w sprawie; 2) art. 100d ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.u. w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, polegające na zawężeniu zakresu pojęcia "cudzoziemiec" zawartego w art. 100d ust. 1 u.p.o.u. do tej grupy cudzoziemców, o której mowa art. 100a ust. 1 u.p.o.u., a przez to uznanie, że regulacje zawarte w art. 100d u.p.o.u. nie znajdują zastosowania wobec strony przeciwnej (obywatela Indii), co prowadzi do dyskryminacji i zróżnicowania sytuacji cudzoziemców w stosowaniu rozwiązania legislacyjnego przyjętego w art. 100d u.p.o.u.; 3) art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. i art. 112a ust. 2 u.c. w zw. z art. 45 i art. 77 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych polegające na uznaniu, że rozwiązania legislacyjne przewidziane w art. 100d u.p.o.u. przewidujące zawieszenie biegu terminów w postępowaniach o udzielenie zezwoleń pobytowych zainicjowanych wnioskami cudzoziemców powodują, że strona pozbawiona jest prawa do sądu, podczas gdy zgodnie z art. 100d ust. 2 u.p.o.u w okresie zawieszenia biegu terminu na załatwienie sprawy czynności dokonywane przez organ są skuteczne, natomiast art. 100d ust. 4 u.p.o.u nie zawiera zakazu wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości; 4) art. 112a ust. 2 i ust. 3 u.c. polegające na uznaniu, że przepis ten został błędnie implementowany do krajowego porządku prawnego jako niezgodny z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz.U. UE. L 2011.343.1), dalej: dyrektywa 2011/98/UE, skutkując przyjęciem, że termin do wydania decyzji legalizacyjnej w każdym przypadku rozpoczyna bieg z dniem złożenia wniosku i wynosi on maksymalnie 4 miesiące; 5) art. 91 ust. 3 Konstytucji poprzez bezpośrednie zastosowanie normy art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE, określającej maksymalny termin wydania decyzji w sprawie jednolitego zezwolenia na pobyt i pracę oraz bieg i sposób obliczenia tego terminu, podczas gdy dyrektywy są aktami adresowanymi do państw członkowskich, a przepisy tej dyrektywy zostały implementowane do krajowego porządku m.in. poprzez regulację wynikającą z art. 112a u.c.; 6) art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.u. polegające na uwzględnieniu skargi wskutek niezastosowania regulacji przewidzianych w art. 100d u.p.o.u. w sytuacji, gdy skarga powinna zostać oddalona, ponieważ w sprawie nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności; 7) art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-5, art. 36 § 1 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 ust. 2 i art. 112a ust. 1 i 2 u.c. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującej na terytorium RP, jak również konfliktem zbrojnym w Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego, zatem spowodowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy; 8) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a ust. 1 i 2 u.c. polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, pomimo że na gruncie niniejszej sprawy nie upłynął jeszcze termin na załatwienie sprawy, a tym samym nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Wojewoda Śląski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 1., 2. oraz 4. i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zaznaczonej części wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie organ wniósł o przeprowadzanie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci kopii pisma nr SOII.6151.11170.2023 z 30 sierpnia 2024 r. wskazującego zmianę właściwości organu prowadzącego postępowanie w sprawie w związku ze zmianą miejsca zamieszkania strony przeciwnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez Wojewodę Śląskiego na uzasadnionych podstawach. Sąd I instancji dopuścił się bowiem przypisanego mu przez skarżący kasacyjnie organ naruszenia art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 u.p.o.u., co skutkowało błędnym zastosowaniem w sprawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., będącym rezultatem przyjęcia przez Sąd, że sposób rozpoznania przez Wojewodę Śląskiego wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy odpowiada stanowi bezczynności organu i stan ten powinien prowadzić do zobowiązania organu do rozpatrzenia żądania cudzoziemca w terminie 60 dni od otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem. Zasadnicze znaczenie dla podzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów skargi kasacyjnej ma stwierdzenie, że Sąd I instancji, wyznaczając zakres zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., nieprawidłowo uznał, iż kształtuje go w sposób bezpośredni dyspozycja art. 1 u.p.o.u., przez co przyjęta przez ustawodawcę zasada, zgodnie z którą zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie mogła wpływać na ocenę działań podejmowanych przez Wojewodę w kontrolowanej sprawie, której przedmiotem było rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego złożonego przez obywatela Indii, którego pobyt w Polsce nie ma związku z wybuchem konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy. Przypomnienia wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.p.o.u. (por. wyrok NSA z 27 lutego 2025 r., II OSK 2585/24; wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II OSK 1341/24; wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., II OSK 1883/24; wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., II OSK 286/24; wyrok NSA z 24 października 2024 r., II OSK 1182/24; wyrok NSA z 24 września 2024 r., II OSK 1256/24; wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., II OSK 226/24; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., II OSK 469/24; wyrok NSA z 27 czerwca 2024 r., II OSK 2194/23; wyrok NSA z 27 maja 2024 r., II OSK 31/24; wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 1114/23; wyrok NSA z 10 sierpnia 2023 r., II OSK 2521/22; wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną to zapatrywanie, jak i wspierającą je argumentację w całości podziela. W kontekście sformułowanej przez Sąd oceny prawnej wymaga podkreślenia, że wskazana regulacja u.p.o.u. ma charakter epizodyczny i jest zorientowana na wprowadzenie szczególnego (czasowego) rozwiązania kształtującego bieg terminów na załatwianie spraw w toku wszystkich postępowań administracyjnych (dotyczących udzielania/zmiany/cofnięcia cudzoziemcom zezwoleń pobytowych), których sprawność regulowana kodeksowymi zasadami ogólnymi oraz wymaganiami przewidzianymi w przepisach u.c., jak uznał ustawodawca, nie może zostać zachowana z uwagi na nadzwyczajne okoliczności wywołane działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz potrzebę udzielenia pomocy jej obywatelom przybyłym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nie pozostaje bez wpływu na sposób wykonywania przez właściwe organy prowadzące postępowania w omawianych sprawach powierzonych im zadań. Przepisy te stanowią, jak należy przyjąć, dopuszczalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, których status prawny art. 37 ust. 2 Konstytucji różnicuje względem obywateli polskich, zezwalając na poddanie przysługujących im konstytucyjnych praw ograniczeniom na drodze ustawowej. Ustawodawca nie zwolnił organów administracji od obowiązku przestrzegania zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a., ale jedynie przez oznaczony czas wyłączył możliwość domagania się przez cudzoziemca stwierdzenia wystąpienia bezczynności lub przewlekłości oraz zastosowania z tego powodu wskazanych w p.p.s.a. środków ich zwalczania. W dotychczasowym jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie stwierdza się, że rozwiązania przyjęte w dyrektywie 2011/98/UE uwzględniają "zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich" (motyw 5 preambuły dyrektywy), co nakazuje uznać, iż nie sposób ich przenosić na grunt uwarunkowań zaistniałych podczas sytuacji nietypowej o charakterze nadzwyczajnym, do której niewątpliwie należy zaliczyć poważny kryzys migracyjny (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2025 r., II OSK 2316/24; wyrok NSA z 18 lutego 2025 r., II OSK 2057/24; wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., II OSK 1924/24; wyrok NSA z 17 grudnia 2024 r., II OSK 1355/24; wyrok NSA z 9 grudnia 2024 r., II OSK 1424/24; wyrok NSA z 23 października 2024 r., II OSK 867/24). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest uzasadnionych powodów, by przyjąć, że przepis art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. – uwzględniając nadzwyczajne okoliczności aktualne na dzień przypisywanej Wojewodzie Śląskiemu w skardze bezczynności będącej następstwem nierozpatrzenia wniosku cudzoziemca z 3 lipca 2023 r. - w sposób niedopuszczalny utrudniał wykonywanie skarżącemu uprawnień wynikających z ww. dyrektywy, a co za tym idzie naruszał zasadę skuteczności prawa UE. Wymieniony przepis, będąc przeszkodą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, nie prowadzi do zawieszenia rozpatrywania wniosków złożonych przez zainteresowanych obywateli państw trzecich, co umożliwia im uzyskanie wnioskowanego zezwolenia. Wpływ zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. na sytuację prawną tej grupy podmiotów jest przy tym ograniczony rozwiązaniem wprowadzonym w art. 108 ust. 1 u.c. Wniosek ten powinien zostać równocześnie opatrzony zastrzeżeniem, że odmiennej ocenie podlegać musi przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. na okres po 30 czerwca 2024 r., wprowadzone na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że okres ponad dwóch lat jest czasem, w jakim władze publiczne zobowiązane były dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, wobec czego niespełnienie warunku niezbędności ograniczenia nakazuje rozwiązanie przyjęte w art. 100d ust. 1 u.p.o.u. w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 3 cyt. ustawy traktować jako naruszające zasadę proporcjonalności, a tym samym uchybiające m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2719/24; wyrok NSA z 13 czerwca 2025 r., II OSK 2939/24; wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., II OSK 2942/24; wyrok NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24). Powyższe zapatrywanie jednakże nie oddziałuje na kierunek rozstrzygnięcia, uwzględniając, że uwarunkowania kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy sprzeciwiają się dopuszczalności postawienia Wojewodzie Śląskiemu zarzutu wykroczenia w zaznaczonym okresie (po dniu 30 czerwca 2024 r.) poza granice czasowe prowadzenia sprawy wskazane w art. 112a ust. 1 u.c. z uwagi na utratę przez tenże organ kompetencji do wydania wnioskowanej przez cudzoziemca decyzji. Stanowiła ona konsekwencję uwzględnienia przez Wojewodę Śląskiego zmiany właściwości (art. 19 k.p.a.), spowodowanej pismem skarżącego z 8 sierpnia 2024 r., w którym skarżący zawiadomił organ o zmianie miejsca zamieszkania, wymuszającej przekazanie pismem z 30 sierpnia 2024 r. akt Wojewodzie Wielkopolskiemu, jako nowemu organowi właściwemu miejscowo do załatwienia sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Jakkolwiek zgodnie z zasadą kontynuacji (nieprzerwalności) postępowania administracyjnego czynności podjęte w jego toku przez organ, który przestał być właściwy do załatwienia sprawy, pozostają ważne, a sama zmiana właściwości miejscowej nie przerywa biegu terminów ustawowych, tym niemniej obowiązki procesowe organu ustają w momencie przekazania akt sprawy, wobec czego jego odpowiedzialność za czas trwania postępowania wyznacza powyższe zdarzenie i jeżeli – tak jak w kontrolowanej sprawie - miało ono miejsce przed upływem terminu załatwienia sprawy, nie można mówić o pozostawaniu przez organ, który utracił właściwość do dalszego prowadzenia sprawy, w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w punktach 1., 2. oraz 4. i w tym zakresie oddalił skargę. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. |
||||