Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę

Uzasadnienie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 oraz art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.), po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia [...]WINB.

W uzasadnieniu postanowienia GINB wskazał, że [...]WINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego celem wyegzekwowania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], nałożonego decyzją PINB z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], nakazującą [...]dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działkach nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].[...] wystąpił do GINB z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia organu wojewódzkiego.

GINB wyjaśnił, ze postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także decyzji ostatecznych, skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do rozstrzygnięć obarczonych najcięższymi wadami, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a.

Po rozpoznaniu przedmiotowej sprawy GINB stwierdził, że postanowienie [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie jest obarczone żadną kwalifikowaną wadą, wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazał też, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wiąże się z wystąpieniem okoliczności uzasadniających czasową przerwę w jego prowadzeniu. Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu na skutek wystąpienia okoliczności wskazanych w ww. przepisie. Ujawnienie podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania i nie pozostawia w tej mierze jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny.

Po rozpatrzeniu wniosku [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w części o "zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie wykonania obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. polegającego na rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]", PINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie wskazał na wystąpienie żadnej z wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji okoliczności.

W zażaleniu złożonym na ww. postanowienie [...] wyjaśnił, że w jego ocenie istnieją podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż w toku była i jest sprawa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...], akta sprawy były i są m.in. w PINB, znajdują się w nich uzasadnione wnioski o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zaś wśród tych wniosków był i jest wniosek oparty na podstawie art. 56 § 3 ww. ustawy, złożony w związku ze śmiercią matki skarżącego, [...].

[...]WINB, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wyjaśniając, że wskazane okoliczności nie wypełniają dyspozycji art. 56 § 1 wskazywanej ustawy.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego GINB stwierdził więc, że brak jest podstaw do uznania, że wydane w przedmiotowej sprawie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, obarczone były którąkolwiek z wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a., obligujących organ wyższego stopnia do stwierdzenia ich nieważności.

Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, wydanych w sprawie rozbiórki (których wykonanie jest objęte postępowaniem egzekucyjnym), nie mieści się w katalogu przesłanek zobowiązujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Odnośnie śmierci matki skarżącego, GINB wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie śmierci obowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego". Z sentencji decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. wynika zaś, że zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki jest [...] i dlatego to wobec niego wszczęto postępowanie egzekucyjne. Śmierć [...]pozostawała bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, z tego powodu również ta okoliczność nie mogła stanowić podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Podsumowując powyższe GINB uznał, że należy odmówić stwierdzenia nieważności postanowienia [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...].

Pismem z 11 stycznia 2016 r., [...]złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzasadniając go tym, że GINB nie ustosunkował się merytorycznie do jego zarzutów dotyczących postanowienia [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2015. We wniosku [...] zarzucił m. in. kłamstwa, fałszerstwa i przestępcze działania pracowników PINB i [...]WINB. Podnosił ponadto, że wszystkie toczące się sprawy, z uwagi na charakter uchybień do których doszło przy wydawaniu decyzji i postanowień, kwalifikowały się i kwalifikują zarówno do wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) jak i do stwierdzenia nieważności (art. 156 k.p.a.), zaś on nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa.

Rozpatrując ww. wniosek, GINB postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2015 r, znak: [...].

Podsumowując stan faktyczny sprawy i przyczyny rozstrzygnięcia, organ wskazał na fakt, że zasadnie w postanowieniu GINB z dnia [...] grudnia 2015 r. uznano, że postanowienie [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...], nie jest obarczone żadną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle poczynionych ustaleń, pozostały bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. W złożonych do GINB pismach [...] odwołuje się do postanowienia PINB o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i cytuje treść własnego zażalenia na wskazane postanowienie. Opisane powyżej postanowienie nie ma wpływu na niniejsze postępowanie nieważnościowe, w którym oceniane jest postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. wyłącznie pod kątem obarczenia którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Fakt wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i złożenia na nie zażalenia nie rzutuje w żaden sposób na kwestie dotyczące zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Również zawarte w treści cytatu żądania dotyczące uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny, wstrzymania postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania nie mogą zostać przez GINB uwzględnione, ponieważ skierowane zostały do [...]WINB w zażaleniu na postanowieniu o nałożeniu grzywny i dalsze działania w tej kwestii winny zostać podjęte przez ten organ.

Wyżej wymienione postanowienie, skargą z dnia 11 lutego 2016 r., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], wnosząc o uchylenie w całości postanowienia GINB z dnia [...] stycznia 2016 r., orzeczenie co do istoty sprawy lub ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwy organ administracji.

W uzasadnieniu skargi [...]opisuje stan jego działań, podjętych w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] grudnia 2015 r., cytując treść ww. wniosku i stwierdzając na zakończenie skargi, że GINB, "rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, bez dokładnego zbadania sprawy, pomijając w całości będące w aktach sprawy dowody i materiały, posługując się jedynie kłamstwami, pomówieniami i mataczeniem, błędnie i bezprawnie przyjął, że:

1. W sprawie nie istnieją warunki określone w art. 156 § 1 Kpa do wznowienia postępowania. W sprawie zaś wykazano i udowodniono istnienie warunków ustawowych do stwierdzenia nieważności decyzji. W szczególności dotyczy to warunku z art. 156 § 1 pkt 2 (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa) oraz z art. 156 § 1 pkt 4 (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie).

2. Nie istnieją warunki do zawieszenia postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]w sprawie obowiązku wykonania obowiązku nałożonego decyzją Nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r. polegającego na rozbiórce budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działkach nr Ew. [...] obr. [...]przy ul. [...]. W sprawie istniały i istnieją warunki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego o których mowa w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowania egzekucyjnym w administracji. W szczególności dotyczy to warunku określonego w art. 56 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa (w razie śmierci zobowiązanego - zobowiązanym była i jest matka, która zmarła), art. 56 § 1 pkt 3 (brak przedstawiciela ustawowego po śmierci matki - zobowiązanej).

3. Stwierdzenie braku podstaw do uznania, że wydane w przedmiotowej sprawie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, obarczone są którąkolwiek z wad wyliczonych w art. 156 § 1 Kpa obligujących organ wyższego stopnia do stwierdzenia ich nieważności. W pkt 1 wskazano już, że w sprawie wykazano i udowodniono przesłanki będące podstawą do stwierdzenia nieważności.

4. Wyżej wymienione zarzuty wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Takie stanowisko organu rozpatrującego mój wniosek rażąco narusza zasadę prawdy obiektywnej z art. 7 Kpa, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa z art. 8 Kpa, zasadę informowania stron z art. 9 oraz zasadę czynnego udziału stron w postępowania i zasadę wysłuchania stron z art. 10 Kpa.", co uzasadnia skargę i wniosek o uchylenie w całości "skandalicznego i bezprawnego postanowienia GINB z dnia [...] stycznia 2016 r. i najważniejszy wreszcie o merytoryczne rozpatrzenie sprawy".

W odpowiedzi na skargę, GINB pismem datowanym na 14 marca 2016 r., wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zadaniem Sądu w niniejszym postępowaniu jest dokonanie kontroli prawidłowości zastosowania prawa oraz poprawności jego wykładni przez organ przy wydawaniu zaskarżonego i poprzedzającego go aktu (art. 1 ustawy z 25 lipca 2012 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 i art. 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem oba postanowienia zostały wydane zgodnie z prawem.

W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował postanowienie GINB [...] stycznia 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] grudnia 2015 r., odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia [...]WINB z [...] lutego 2014 r. z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia [...]WINB.

W uzasadnieniu postanowienia GINB wskazał, że [...]WINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego celem wyegzekwowania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], nałożonego decyzją PINB z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...], nakazującą [...]dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działkach nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, nieważnościowym. W tego rodzaju postępowaniu organ uprawniony jest wyłącznie do kontroli orzeczenia pod kątem wystąpienia przesłanek, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie o ewentualnej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa, jako organ kasacyjny w oparciu o ustalony uprzednio w sprawie materiał dowodowy.

Postępowanie organu rozpoznającego wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego tym różni się od postępowania zwykłego, że organ nadzoru ogranicza się jedynie do ustalenia, czy istnieją uchybienia i wady natury procesowej lub prawnomaterialnej, przy już ustalonym stanie faktycznym.

Za nieważne, zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a., może być uznane orzeczenie, które wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały, w razie jego wykonania wywołałby czyn zagrożony karą, zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa.

Stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia jest ustawowym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji i służy wprost wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego ww. wadami prawnymi.

Wskazane w skardze zarzuty, cytowane z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez GINB, w postaci oparcia rozstrzygnięć organów na podstawie "kłamstw, fałszerstw i przestępczych działań pracowników" PINB i [...]WINB mogłyby – co do zasady – stanowić przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a., ale samo przekonanie strony, że taki fakt miał miejsce nie jest wystarczające. Strona powinna takie twierdzenia udowodnić.

Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. strona może bowiem żądać przeprowadzenia dowodu na okoliczności, mające znaczenie dla sprawy, albo sama te dowody przedstawić (por. art. 35 § 2 k.p.a.). Strona może domagać się też odebrania od niej oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 75 § 2 k.p.c.).

Samo subiektywne przekonanie strony o zaistnieniu przesłanek nieważnościowych, niewynikające z zebranego w sprawie materiału, nie stanowi dowodu, a nawet nie nakazuje organowi prowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego z urzędu; chyba, że stan faktyczny sprawy lub wiarygodność zarzutów strony nie nasuwa żadnych wątpliwości co do rzeczywistego wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.

Zarzut skarżącego, dotyczący nieuwzględnienia śmierci jego matki nie został natomiast przez organa uwzględniony z uwagi na wskazywany przez nie fakt, że nie była ona stroną postępowania i adresatem orzeczeń administracyjnych; był nim skarżący.

W ocenie Sądu nie można w okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadnie twierdzić, że nastąpiło wydanie przez GINB orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa, z którym mamy wówczas do czynienia, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i niedający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności.

Dlatego też Sąd podziela zdanie organu prowadzącego postępowanie nadzorcze, iż kontrolowane postanowienie GINB, odnoszące się do uprzednich postanowień [...]WINB i PINB nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych wart. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ przeprowadził postępowanie w poszanowaniu zasad wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75, art. 77 i art. 78 i art. oraz z art. 107 § 3 k.p.a. Wskazuje na to tak treść orzeczenia, jak i jego uzasadnienie, w którym organ poprawnie przedstawia ocenę istoty zagadnienia, uzasadniając postanowienie tak faktycznie, jak i prawnie. Nie naruszył ani zasady praworządności, ani zasady prawdy obiektywnej. W ocenie Sądu nie została również naruszona w żaden sposób zasada pogłębiania zaufania, czy udzielania informacji i wysłuchania stron. Nie znajdują się w aktach sprawy dowody na okoliczność, iż organ nie dopuścił dowodów wskazanych przez skarżącego lub zaniechał ich zbierania, jak również brak jest podstaw do uznania, ze nie uwzględniono wniosków dowodowych skarżącego, zgłaszanych na okoliczności mające znaczenie dla sprawy.

Biorąc pod uwagę prawidłowość rozstrzygnięć GINB oraz brak zasadności zarzutów, podniesionych w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.